Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 26.10.1974 72338 KI. 32a, 19/10 MKP C03b 19/10 Ur; ..j Ll :c.-:el Twórcywynalazku: Ferdynand Grochowski, TadeuszWieckowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Szkla, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania kulek wewnatrz pustych ze szkla i materialu podobnego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kulek wewnatrz pustych ze szkla i materialu podobnego oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany jest sposób wytwarzania kulek wewnatrz pustych, polegajacy na wydmuchiwaniu banki z rurki szklanej, a nastepnie zatopieniu jej w plomieniu palnika szklarskiego.Inny sposób wytwarzania sprowadza sie do wstepnego wydmuchania banki szklanej z wydluzona szyjka, zakonczona wywinietym kolnierzem. Nastepnie wstawia sie banke szklana z szyjka do uchwytów urzadzenia i wprowadza w ruch obrotowy ogrzewajac jednoczesnie szyjke palnikiem w miejscu zlaczenia z banka, po czym odciaga sie szyjke od banki. Nastepuje wtedy zwezenie szyjki, zasklepienie banki, wskutek czego powstaje kulka szklana wewnatrz pusta.Urzadzenie do wykonania opisanego sposobu jest skomplikowane gdyz wymaga doprowadzenia prózni do przyssania banki szklanej i uchwyt mocujacy szyjke z kolnierzem do odciagania szyjki od banki wlasciwej.Znane sposoby wytwarzania kulek wewnatrz pustych maja wiele wad. Niedogodnoscia istotna jest mala wydajnosc, duza pracochlonnosc wykonywania baniek, koniecznosc stosowania kilku oddzielnych operacji przez pracowników o duzych kwalifikacjach. Wytwarzanie kulek wewnatrz pustych znanymi sposobami jest drogie i potrzebny jest pólprodukt wykonywany recznie lub maszynowo na innym stanowisku pracy. Urzadzenie do produkcji kulek pracuje okresowo i wymaga kazdorazowo uruchamiania i manipulowania palnikiem do otrzy¬ mania gotowej kulki, co zuzywa niepotrzebnie duzo czasu. Ponadto urzadzenie wymaga doprowadzenie instalacji prózniowej i inne dodatkowe skomplikowane podzespoly.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu i urzadzenia eliminujacych wyzej omówione wady i niedogod¬ nosci, a pozwalajace na wykonywanie kulek wewnatrz pustych w jednej operacji.Istota sposobu wedlug wynalazku polega na tym, ze doprowadzana pionowo rurke szklana po ogrzaniu wstepnym ogrzewa sie miejscowo palnikami obrotowymi do stanu plastycznosci, nastepnie zaweza sie wew¬ netrzny otwór rurki do zetkniecia sie ze soba, po czym uciety kawalek rurki zasklepiony z obu stron poddaje sie tocznym ruchom podluznym i poprzecznym oraz dzialaniu temperatury nizszej o 30°C od temperatury mieknie¬ cia, az do przybrania ksztaltu kulistego. Uksztaltowana kulke wewnatrz pusta poddaje sie znanemu odprezaniu2 72 338 w piecu do odprezania.Urzadzenie do wytwarzania kulek wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze zawiera piec do wstepnego podgrzewania rurki, nad którym umieszczone sa rolki prowadzace i podtrzymujace jednoczesnie rurke, nagrze¬ wajace palniki obrotowe, element ucinajacy polaczony bezposrednio z tuleja o ksztalcie zakrzywionym i umo¬ cowany pionowo na osi przesuwania sie rurki oraz usytuowane w plaszczyznie poziomej koryto ksztaltujace, zamocowane zjednej strony luzno na osi. Drugi koniec koryta polaczony jest z napedem mechanicznym wpra¬ wiajacym je w ruch kolowo-posuwisto-zwrotny. Koryto wykonane jest z tworzywa, którego nie zwilza ani szklo, ani inne tworzywo szklanopodobne.Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione schematycznie na zalaczonym rysunku. Urzadzenie za¬ wiera piec elektryczny 1 o otwartym dnie i przykrywie, przez który przeprowadza sie rurke szklana 2, podtrzy¬ mywana przez prowadniki 3. Ponizej pieca 1 usytuowane sa nagrzewajace palniki 4, obrotowe sprezone z ele¬ mentem ucinajacym 5. Dalej usytuowana jest tuleja 6 wykonana z materialu niezwilzanego przez szklo na przyklad z grafitu, majaca ksztalt wycinka kola. Jest ona nagrzewana regulowanym palnikiem 7.Wylot tulei skierowany jest poziomo do koryta 8 formujacego które zamocowane jest z jednej strony luzno na osi. Drugi jego koniec jest napedzany przez podzespól napedowy w taki sposób, ze koryto formujace wykonuje ruch posuwisto—zwrotny. Koryto mozna dowolnie ustawiac w plaszczyznie poziomej.Urzadzenie wedlug wynalazku pracuje w sposób nastepujacy: przez piec elektryczny otwarty od góry i od dolu przechodzi rurka szklana wprost z maszyny formujacej, pionowo napedzana i podtrzymywana przez rolki.W piecu zostaje ona wstepnie podgrzana i po opuszczeniu pieca przechodzi przez strefe grzewcza z palnikami obrotowymi doprowadzona do stanu miekniecia. Nastepnie przechodzac przez element ucinajacy nastepuje zgniecenie scianki rurki do ich polaczenia oraz odciecie od reszty rurki. Ruch ukladu nozyc jest zsynchro¬ nizowany z szybkoscia posuwu rurki. Odciety kawalek rurki zasklepionyjest z obu stron, wpada do tulei zakrzy¬ wionej, w której dzieki ruchowi tocznemu i dzialaniu temperatury przybiera ksztalt zblizony do kulki. Kawalek rurki obtoczonej wstepnie dostaje sie do koryta formujacego. Dzieki ruchowi kolowo—posuwisto—zwrotnemu jakie wykonuje koryto, "nastepuje ostateczne uksztaltowanie kulki szklanej wewnatrz pustej. Po zakonczeniu formowania kulka przekazana zostaje do pieca do odprezania celem odprezenia.Sposób i urzadzenie wedlug wynalazku nadaja sie do produkcji kulek wewnatrz pustych ze szkla o dowol¬ nym skladzie chemicznym, o wielkosci od 10 — 40 mm. Urzadzenie wedlug wynalazku jest proste w konstrukcji i dzialaniu, nie wymaga doprowadzenia prózni i umozliwia produkcje w sposób ciagly. PL PL