Pierwszenstwo: 18.05.1971 ,(P. 148225) Zgloszenie ogloszono: 20.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1974 72240 KI. 5d,13 MKP ElitW * Twórca wynalazku: Stanislaw Malaczyrtóki Uprawniony z patentu tymczasowego: Glówne Biuro Studiów i Projek~ tów Górniczych, Katowice {Polska) Naczynie skipowe okragle do ciagnienia urobku z ciegnami z lin stalowych Przedmiotem wynalazku jest naczynie skipowe o ksztalcie okraglym z ciegnami linowymi, charak¬ teryzujace sie lekka budowa, stosowane w piono¬ wych wyciagach skipowych dla ciagnienia urobku z dolu kopaln jglebimowych.Znane sa naczynia prostokatne wykonane z, blachy i ksztaltowników hutniczych, których ciezar wlasny jest równy wzglednie przekracza uzyteczny ciezar ladunku tego naczynia.Naczynie skipowe bedace przedmiotem wynalazku cechuje lekka i elastyczna budowa, ciezar wlasny naczynia jest dwukrotnie mniejszy od ciezaru uzy¬ tecznego.Rozwiazanie konstrukcyjne naczynia skipowego przewidujace jego ksztalt okragly pozwala na ma¬ ksymalne wykorzystanie przekroju szybu.Urzadzenia wyciagowe z zastosowanymi naczynia¬ mi skipowymi wg wynalazku wymagaja maszyn wy¬ ciagowych o mniejszej mocy oraz lin nosnych o mniejszej srednicy, niz urzadzenia wyciagowe z tradycyjnymi naczyniami skipowymi. Dalsza zale¬ ta naczynia skipowego o ksztalcie okraglym jest mo¬ zliwosc prowadzenia naczynia skipowego w szybach o obudowie stalowej po sciance rury szybowej. Od¬ pada wówczas potrzeba zbrojenia szybów i stosowa¬ nia prowadników.Naczynia skipowe o ksztalcie okraglym znajduja przede wszystkim zastosowanie w wyciagach skipo¬ wych dwunaczyniowych zainstalowanych w szybach wierconych. 10 15 20 25 30 % Maszyna wyciagowa wielolinowa zainstalowana jest na wiezy-wyciagowej posadowionej nad dwoma szybami wierconymi. W kazdym z dwóch szybów przemieszcza sie jedno z dwóch naczyn skipowych zawieszonych na linach nosnych napedzanych ma¬ szyna wyciagowa. Dwa naczynia przemieszczajace sie w dwóch szybach zwiazane sa od dolu linami wyrównawczymi przemieszczajacymi sie w szybach i wyrobisku laczacym dwa szyby na dole kopalni.Naczynia skipowe zaopatrzone w górnej i dolnej czesci w prowadnice toczne prowadzone sa w szy* bie po sciance stalowej obudowy szybu. Równiez zastosowanie znajduje naczynie skipowe o przekro¬ ju okraglym z ciegnami linowymi w pionowych wy¬ ciagach jednonaczyniowych zainstalowanych w jed¬ nym szybie w kopalniach plytkich.Urzadzenie wyciagowe o tym rozwiazaniu sklada sie z maszyny wyciagowej bebnowej, wiezy, liny nosnej i naczynia skipowego o przekroju okraglym prowadzonym w szybie bezposrednio po sciance ru¬ ry szybowej.Zasadniczymi elementami naczynia skipowego wg wynalazku sa glowica górna wraz z zaczepami — lubkami dla zabudowy ciegien z lin stalowych, pierscien cylindryczny z otworem dla wsypu urobku, pierscienie cylindryczne w ilosci zaleznej od pojem¬ nosci naczynia, czesc stozkowa — wysypowa z zasu¬ wa giloltynoiwa, glowica dolna z zaczepami do zamo¬ cowania ciegien z lin stalowych, ciegna z lin sta- 7224072240 lowych rozmieszczone po obwodzie naczynia skipo¬ wego.Przyklad wykonania wynalazku przedstawiony jest na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 — przedstawia rzut pionowy naczynia skipowego, fig. 2 — rzut poziomy, fig. 3 — widok z dolu, fig. 4 — przekrój poprzeczny naczynia skipowego wedlug linii A—A zaznaczonej na fig. 1.Górna glowica naczynia skipowego 1 jest wykona¬ na w formie skrzynkowej z blach o odpowiedniej grubosci polaczonych przez spawanie. W glowicy górnej 1 po obwodzie przyspawane sa lubki 2 slu¬ zace do zabudowania ciegien z lin stalowych 4. Kon¬ ce lin stalowych zakleszczone sa w lubkach 2 przy pomocy klinów 3. Podobnie jak glowica górna 1 jest zabudowana glowica dolna 5, z ta róznica, ze w glowicy dolnej zabudowane sa zaczepy 6 w ksztal¬ cie dysków sluzacych do zalozenia ciegien z lin sta¬ lowych 4 laczacych poszczególne czlony naczynia skipowego.Na glowicy dolnej 5 spoczywa czesc naczynia wy- sypowa 8 wraz z zasuwa gilotynowa 9 sluzaca do zamykania wysypu naczynia skipowego. Ponad czescia wysypowa naczynia skipowego 8 nalozone sa pierscienie cylindryczne 10 oraz jeden pierscien cylindryczny z wycietym otworem 11 dla wsypu wegla.Czesci cylindryczne naczynia skipowego posiadaja kolnierze stalowe 14 u dolu i u góry z nacieciami 15 sluzacymi do prowadzenia ciegien 4. Pierscienie cy¬ lindryczne 10 i 11 i scianki cylindra wysypu 8 za wyjatkiem kolnierzy moga byc wykonane z tworzy¬ wa sztucznego o odpowiedniej wytrzymalosci na ro¬ zerwanie i scieranie. Poszczególne czesci naczynia skipowego tj. glowica górna 1, czesci cylindryczne 10 i 11, czesc wysypowa 8 i glowica dolna 5 sa ra¬ zem zwiazane ciegnami z lin stalowych 4.Lina kazdego ciegna jednym koncem zamocowana jest w uchwycie klinowym 3, przebiega nastepnie wzdluz naczynia skipowego i przez zaczep 6 w glo¬ wicy dolnej 5, powraca nastepnie wzdluz naczynia skipowego i swym drugim koncem zamocowana jest w nastepnym uchwycie klinowym 3.Napinanie liny dokonywane jest w takich grani¬ cach by zostala utrzymana odpowiednia zawartosc calego naczynia skipowego oraz aby zostala zapew¬ niona odpowiednia elastycznosc naczynia.Zastosowane w konstrukcji naczynia skipowego wg wynalazku ciegna z lin stalowych przenosza glównie sily dzialajace w linach nosnych i wyrów¬ nawczych. Scianki naczynia skipowego natomiast sa obciazone ciezarem urobku tak jak w zbiorniku wolnostojacym.W dotychczasowej konstrukcji naczyn skipowych o duzym udzwigu wystepowaly deformacje naczyn w trakcie transportu i montazu oraz wystepowalo zjawisko przewezenia przekroju naczynia (podob- 5 nie jak w kropli spadajacej wody) w czasie eks¬ ploatacji. Naczynia skipowe o przekroju okraglym z ciegnami linowymi wad nie maja.W glowicy górnej 1 i glowicy dolnej 5 naczynia skipowego zabudowane sa prowadnice toczne 12 10 wraz z krazkami 1(3 w ilosci 8 szt., sluzace do pro¬ wadzenia naczynia skipowego w szybie. W szybach wierconych o obudowie z rur stalowych prowadze¬ nia naczynia skipowego odbywa sie bezposrednio po sciankach rury szybowej. Przy takim rozwiazaniu 15 prowadzenia naczynia w szybie, zbedne jest zbroje¬ nie szybów w dzwigary i prowadniki skrzynkowe lub prowadniki linowe.Dla zabezpieczenia naczynia przed skretami w osi pionowej wywolanych tzw. „biciem" lin nosnych sluza dwie prowadnice slizgowe 16, jedna zabudo¬ wana w górnej glowicy 1, druga w dolnej glowicy 5 oraz prowadnik stalowy 17 o profilu kwadratowym przyspawany do rury szybowej wzdluz szybu. 25 PL PL