Pierwszenstwo: 21.12.1971 (P. 153570) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.10.1974 72168 KI. 42m3,3/10 MKP G06f 3/10 CZYTELNIA, Urzedu Poienl&wego niskiej IZBCZTPOSfQlH«l Luloh^J_ Twórcy wynalazku: Ryslaw Sinski, Henryk Bernas, Tadeusz Sienski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Radiowe im. M. Kasprza¬ ka, Warszawa (Polska) Sposób bezstykowego przetwarzania znaków literowych na sygnaly elektryczne oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób bezstykowego przetwarzania znaków literowych na sygnaly elek¬ tryczne oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu, znajdujacy zastosowanie w urzadzeniach dalekopi¬ sowych, perforatorach tasmy i innych.Jednym z dotychczas znanych sposobów przetwa¬ rzania znaków literowych na sygnaly elektryczne, majacym zastosowanie w dalekopisach elektro-me- chanicznych, bylo polaczenie kodera mechanicznego poprzez uklad krzywek i zestyków ze stykowym nadajnikiem sygnalów elektrycznych. Sygnal od ko¬ dera mechanicznego byl przekazywany poprzez uklad krzywek na uklad zestyków nadajnika, a na¬ stepnie z nadajnika sygnalów byl przesylany w ko¬ dzie binarnym do linii odbiorczej.Wada przekazywania sygnalu tym sposobem w znanym urzadzeniu bylo to, ze nakladal on duze wy¬ magania na wyjatkowo dokladne i precyzyjne wy¬ konanie elementów mechanicznych. Elementy me¬ chaniczne wymagaly w okresie eksploatacji ciaglej konserwacji, byly czule na wstrzasy, co bylo przy¬ czyna przekazywania blednych sygnalów do linii odbiorczej.W innym znanym sposobie przetwarzania znaków literowych na sygnaly elektryczne, majacym zasto¬ sowanie w dalekopisach elektronicznych, koder me¬ chaniczny byl zakonczony bezposrednio ukladem styków elektrycznych, sterujacych nadajnik sygna¬ lu elektrycznego. Wada tego sposobu przekazywa¬ nia sygnalów bylo zjawisko odbijania styków elek- 2 trycznych, charakterystyczne dla pracy na duzych szybkosciach. Zjawisko to bylo przyczyna przekla¬ man i blednych sygnalów przekazywanych z nadaj¬ nika sygnalów do linii odbiorczej. s Zjawisko odbijania styków elektrycznych wyste¬ powalo równiez w opisanym urzadzeniu majacym zastosowanie w dalekopisach elektromechanicznych.Powazna wada obu sposobów byla ograniczona szyb¬ kosc pracy jaka gwarantowaly znane urzadzenia. lo Celem wynalazku bylo wyeliminowanie wyzej wymienionych wad sposobów oraz urzadzen i opra¬ cowanie sposobu bezstykowego przetwarzania zna¬ ków literowych na sygnaly elektryczne oraz urza¬ dzenia do stosowania tego sposobu, który zapewni 15 prawidlowe i bezbledne przekazywanie sygnalów elektrycznych z nadajnika do linii odbiorczej.Cel ten osiagnieto przez opracowanie sposobu przetwarzania bezstykowego znaków literowych na sygnaly elektryczne w ten sposób, ze po nacisnieciu w znaku literowego na koderze mechanicznym, szyny wybrane wedlug kodu binarnego, zakonczone zwo- rami magnetycznymi, sterujace przetworniki, prze¬ suwaja sie na odpowiednia odleglosc w kierunku przetworników skladajacych sie z dwóch transfor- 25 matorów, powoduja zmiane reaktancji jednego z dwóch transformatorów przetwornika, a tym sa¬ mym przyrost napiecia w obwodach wtórnych uzwojen transformatorów, które po scalkowaniu w integratorze i przejsciu przez separator jako sygnal 80 stalego napiecia, ukaze sie na wyjsciu jako sygnal 7216872168 do linii odbiorczej, przy czym proces startu inicjo¬ wany jest przez szyne o opóznionym przesuwie.Urzadzenie do stosowania sposobu posiada koder wyposazony w szyny zakonczone zworami magne¬ tycznymi, umieszczone w pewnej odleglosci ocTze- spolu przetworników, których ilosc odpowiada ilosci szyn kodera, przy czym kazdy przetwornik posia¬ da dwa transformatory z których jeden jest wspól¬ ny dla calego zespolu przetworników.Zaleta bezstykowego przetwarzania znaków lite¬ rowych na sygnaly elektryczne oraz urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wynalazku jest to, ze eliminuje sie calkowicie elementy krzywkowo-dzwi¬ gniowe oraz stykowe bedace powodem powstawania bledów a tym samym gwarantuje sie poprawne i szybkie przetwarzanie znaków literowych na sy¬ gnaly elektryczne.Przyklad wykonania urzadzenia do stosowania sposobu i przebieg sygnalu elektrycznego wedlug wynalazku, przedstawiono przykladowo na rysun¬ ku, na którym fig. 1 pokazuje widok fragmentu ko¬ dera mechanicznego wraz z przetwornikiem a. fig. 2 pokazuje schemat ideowy zespolu przetworników.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z kode¬ ra mechanicznego wykonanego z szyn 1 zakonczo¬ nych zworami magnetycznymi 2 umieszczonymi w poblizu przetworników 3. Kazdy przetwornik 3 po¬ siada dwa transformatory 4 i 5 o identycznej induk- cyjnosci uzwojen, przy czym transformatorów 4 jest tyle ile szyn kodera, natomiast transformator 5 jest wspólny dla calego zespolu przetworników.Uzwojenia pierwotne transformatorów 4 i 5 sa po¬ laczone równolegle, a wtórne sa polaczone szerego¬ wo w przeciwifazie i posiadaja wspólny punkt 6 do zasilania z generatora 7 zmiennym napieciem sinusoidalnym. Oporniki 8 i 9 sluza do przeprowa¬ dzania korekty fazowej w calym ukladzie. Na wyj¬ sciu przetworników 3 znajduja sie integratory 10 i separatory 1.1, prowadzace sygnal do linii odbior¬ czej 12.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku dziala w sposób nastepujacy: Po nacisnieciu znaku literowego na koderze me¬ chanicznym wybrane szyny 1 zakonczone zworami magnetycznymi 2 przesuwaja sie kombinacja wzdluznych i polukowych przesuniec w kierunku przetworników 3. Ilosc przesuwanych szyn 1 W kie¬ runku przetworników 3 odpowiada ilosci elemen¬ tów kodu, a jedna z szyn 1 tak zwana szyna startu o opóznionym przesuwie, inicjuje proces startu eli¬ minujac nierównomiernosc przesuwu pozostalych szyn kodujacych.Poprzez dosuniecie zwory magnetycznej 2 do transformatora 4 powoduje sie zmiane strumienia magnetycznego, a tym samym zmiane reaktancji transformatora 4 wzgledem transformatora 5, a wiec przyrost napiecia w obwodach wtórnych obu trans¬ formatorów 4 i 5. Ten przyrost napiecia zostaje scalkowany w integratorach 10 i po przejsciu jako "5 sygnal stalego napiecia"poprzez separatory 11 uka¬ ze sie na wyjsciu 12 jako sygnal do sterowania linii odbiorczej. ..Podany sposób i urzadzenie w prosty i szybki sposób przetwarzaja znaki literowe na sygnaly 10 elektryczne bezstykowo, co zapewnia szybkie i pra¬ widlowe przekazanie sygnalów w urzadzeniach da¬ lekopisowych. PL PL