Pierwszenstwo: 04.03.1971 (P. 146684) Zgloszenie ogloszono: 15.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1974 72077 KI. 21a,7/05 MKP H0411/00 Twórcy wynalazku: Andrzej Rej, Andrzej Kowalczyk, Jerzy Pilch-Ko- walczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Konstrukcyjno-Mechani- zacyjne Przemyslu Weglowego, Gliwice (Polska) Sposób badania przeklaman w systemach transmisji sygnalów dyskretnych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu badania przeklaman w systemach transmisji sygnalów dyskretnych oraz urzadzenia do stosowania tego sposobu przeznaczo¬ nego do pomiaru odpornosci na zaklócenia w postaci szumów elektrycznych w linii, zmian charaktery¬ styk elementów, zmian warunków otoczenia.Przeklamania przy transmisji sygnalów dyskret¬ nych okresla sie przez prawdopodobienstwo poja¬ wienia sie falszywych sygnalów.Przeklamania moga sie objawiac utraceniem syg¬ nalów nadanych lub odbiorem sygnalów mylnych, to znaczy sygnalów nie nadanych. Jako miare ilos¬ ciowa odpornosci na zaklócenia w systemie trans¬ misji sygnalów .dyskretnych przyjmuje sie praw¬ dopodobienstwo pojawienia sie przeklaman.Okreslenie tego prawdopodobienstwa w obiekcie w czasie eksploatacji systemu jest utrudnione z uwagi na ustalenie i porównanie sygnalów fak¬ tycznie nadanych i odebranych, a takze ze wzgle¬ du na mala liczbe sygnalów przesylanych w obiek¬ tach.Znane dotychczas sposoby okreslenia prawdopo¬ dobienstwa przeklaman polegaja na porównaniu ilosci sygnalów nadanych i odebranych. Wada tych sposobów jest kompensacja pirzeklaman wynikaja¬ cych z utracenia czesci sygnalów nadanych jak tez odebrania sygnalów mylnych, to znaczy mie nada¬ nych.Sposoby badania przeklaman sa skomplikowane i pracochlonne z uwagii na stosowalnie uniwersalnej 10 15 20 25 30 2 aparatury laboratoryjnej do potrzeb badan róznych systemów transmisji. Wymaga to stosowania du¬ zej ilosci drogiej aparatury w celu dostosowania jej do badania przeklaman w kazdym systemie. Ba¬ dania te sa niedokladne ze wzgledu na brak mozli¬ wosci modelowania rzeczywistych wspólzaleznosci pomiedzy kanalami systemów, co w systemach cze¬ stotliwosciowych wywoluje nieuwzglednienie inter¬ ferencji róznych czestotliwosci lub powstawanie czestotliwosci harmonicznych. Oprócz tego badania te sa czasochlonne, poniewaz wymagaja zbierania materialu statystycznego w celu obliczenia prawdo¬ podobienstwa przeklaman a uwzglednienie rzeczy¬ wistego charakteru zródla informacji wymaga skomplikowanego opisu matematycznego.IWady wyzej wymienione eliminuje calkowicie sposób i urzadzenie wedlug wynalazku.Celem wynalazku jest umozliwienie obiektywne¬ go porównania róznych systemów transmisji sygna¬ lów dyskretnych, oraz optymalizacji danego syste¬ mu transmisji, przez porównanie odpornosci na za¬ klócenia przy zmianach jego parametrów technicz¬ nych.Cel ten zostal osiagniety za pomoca sposobu ba¬ dania przeklaman polegajacego na nadawaniu im¬ pulsów w sekwencjach zblizonych do przypadko¬ wych wraz z porównaniem sygnalów nadanych i odebranych tak, ze przy braku impulsu odebra¬ nego w okresie trwania impulsu nadanego zalicza sde przeklamanie polegajace na utraceniu sygnalu 7207T72077 3 nadanego, natomiast w przypadku odebrania wie¬ cej niz jednego sygnalu w okresie trwania sygnalu nadanego hub pojawienia sie sygnalów odebranych w okresie braku sygnalu nadawanego zalicza sie przeklamania w postaci sygnalów mylnych.Sposób wedlug wynalazku zrealizowano za po¬ moca urzadzenia zawierajacego generator impulsów auasi-przypadkowych sterujacy nadajnikiem bada¬ nego systemu transmisji polaczonego przez sztucz¬ na linie z odbiornikiem systemu przy czym wyjscia nadajnika i odbiornika wlaczone sa do ukladu de¬ tekcji przeklaman, z którym polaczone sa liczniki sygnalów nadawanych, sygnalów utraconych i syg¬ nalów mylnych. Sposób i urzadzenie wedlug wyna¬ lazku uwidoczniono w przykladowym wykonaniu na rysunkach na których fig. 1 przedstawia schemat blokowy urzadzenia do badania przeklaman nato¬ miast fig. 2 schemat ideowy detektorów przekla¬ man.Sposób realizowany urzadzeniem wedlug wyna¬ lazku zawiera generator impulsów quasi-piiizypad- kowych 1, którego równolegle wyjscia sa przyla¬ czone do nadajnika 2 badanego systemu transmisji i równoczesnie wyjscie przyporzadkowane badane¬ mu kanalowi transmisji jest polaczone z licznikiem sygnalów nadanych 8 i detektorem przeklaman 7.Nadajnik 2 jest polaczony z odbiornikiem 5 poprzez sztuczna lub rzeczywista linie 3, do której dopro¬ wadza sie zaklócenia z generatora zaklócen 4. Wyj¬ scie odbiornika 5 w badanym kanale transmisji jest przylaczone poprzez eliminator czasu martwego 6 do drugiego wejscia detektora przeklaman 7. Jedno z wyjsc detektora przeklaman 7 jest polaczone z licznikiem impulisów utraconych 9, natomiast dru¬ gie wyjscie z licznikiem impulsów mylnych 10.Wyjscia liczników 8, 9, 10 sa polaczone z ukladem indykacji 11.Dzialanie sposobu i urzadzenia wedlug wynalazku polega na tym, ze generator impulsów 1 oddzialy- wuje jednoczesnie na wszystkie wejscia nadajnika 2 niezaleznymi sekwencjami zblizonymi do przy¬ padkowych, uzyskujac w ten sposób widmo sygna¬ lów zblizone do widma rzeczywistego. Sygnaly z na¬ dajnika 2 przechodza przez linie 3 do której dopro¬ wadzone sa zaklócenia z generatora 4 symulujace rzeczywiste zaklócenia transmisji w kablach* Ode¬ brane sygnaly sa wyprowadzone na równolegle wyjscia odbiornika 5. Sygnaly nadawane i odebra¬ ne z badanego kanalu transmisji sa podawane na wejscia detektora przeklaman 7 przy czym sygnaly sa przepuszczane przez eliminator czasu martwe¬ go 6, który odrzuca impulsy o czasie trwania krót¬ szym od minimalnego czasu reakcji ukladu wspól¬ pracujacego z odbiornikiem 5.Detektor przeklaman 7 zawiera dwa uklady lo¬ giczne, uklad przeznaczony do detekcji sygnalów utraconych 12 oraz uklad przeznaczony do detekcji pojawienia sie sygnalów nadanych 13, do których sygnaly wejsciowe podaje sie bezposrednio oraz przez negacje 14 i 15. Uklad 12 sklada sie z bista- bilnych przerzutników 16 i 17, zanegowanych ilo¬ czynów 18, 19- oraz zanegowanej sumy 20.Uklad 13 sklada sie z przerzutników bistabilnych 21 i 22, zanegowanych iloczynów 23 i 24.Zasada dzialania ukladu 13 polega na tym, ze sygnal nadany z generatora 1 warunkuje wpisanie 5 jedynki logicznej do przerzutnika 21 przez czolo sygnalu odebranego* Jezeli impuls odebrany pojawi sie w okresie* kiedy sygnal jest nadawany z gene¬ ratora 1, wówczas przerzutnik 22 otrzymuje na wej¬ sciu stan logicznego zera i na jego wyjsciu rów- io niez utrzymuje sie stan logicznego zera to znaczy nie zostanie wyslany impuls swiadczacy o utrzy¬ maniu sygnalu. Jezeli sygnal odebrany nie pojawi sie w czasie trwania sygnalu nadawanego to prze¬ rzutnik 22 otrzyma na wejsciu sygnal logicznej je- 15 dynki i tylnym zboczem sygnalu nadawanego zo¬ stanie wpisany stan logicznej jedynki. Jednoczesnie przerzutnik 22 zostanie wyzerowany. Na wyjsciu pojawi sie szpilkowy impuls bedacy wynikiem de¬ tekcji przeklamania polegajacego na utraceniu sy- 20 gnalu.Zasada dzialania ukladu 12 polega na przeslaniu do licznika Wszystkich sygnalów odebranych, a nie nadanych.W okresie nadawania sygnalu pierwszy odebrany 25 sygnal przygotowuje przerzutnik 16 do zmiany sta¬ nu i wygenerowania sygnalu pod wplywem nastep¬ nego odebranego sygnalu pojawiajacego isie w okre¬ sie kiedy sygnal jest nadawany. W okresie kiedy brak sygnalu nadawanego przerzutnik 17 eliminuje 30 przeciagajacy sie sygnal odebrany jeszcze w czasie gdy sygnal byl nadawany. Wszystkie sygnaly od¬ bierane rozpoczynajace sie w czasie braku sygnalu nadawanego wywoluja powstanie na wyjsciu prze¬ rzutnika 17 logicznej jedynki i sa podawane na 35 licznik sygnalów mylnych 11. PL PL