Pierwszenstwo: 06.01.1971 (P. 145487) Zgloszenie ogloszono: 15.03.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.09.1974 71996 KI. 21c,44 MKP HOlh 43/02 Twórcy wynalazku: Tadeusz Adamiak, Bohdan Walecki, Dobroslaw Sto¬ lowski, Jerzy Sliwczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Automaty¬ ki i Pomiarów Oddzial w Lodzi, Lódz (Polska) Elektromechaniczny przekaznik czasowy Przedmiotem wynalazku jest elektromechaniczny przekaznik czasowy znajdujacy zastosowanie w ukladach automatyki przemyslowej i zabezpieczen energetycznych oraz w automatyce przemyslowej jako element zwloczny.W znanych dotychczas elektromechanicznych przekaznikach czasowych zawierajacych elektroma¬ gnes, dzwignie napedowa i opózniacz mechaniczny przelaczanie zestyków zwlocznych odbywa sie nie- migowo co powoduje ich niska trwalosc laczenio¬ wa. Przelaczanie migowe zestyków jest realizowane przy pomocy bardziej zlozonych ukladów np. z do¬ datkowymi magnesami.(Elektromechaniczny przekaznik czasowy wedlug wynalazku posiada dzwignie napedowa, której pla¬ szczyzna wspólpracujaca z kolkiem kola napedowe¬ go opózniacza posiada zeskok umozliwiajacy migo¬ we przelaczanie zestyków zwlocznych.Specjalne uksztaltowanie dzwigni napedowej w przekazniku pozwala w sposób prosty, nieskompli¬ kowany i pewny zrealizowac migowe przelaczanie zestyków zwlocznych, co zwieksza ich trwalosc la¬ czeniowa, a tym samym niezawodnosc dzialania przekaznika. Ponadto konstrukcja dzwigni umozli¬ wia wspólprace z opózniaczami róznego typu.Przekaznik moze byc wykonany w dwóch wers¬ jach, jednej dzialajacej od chwili wzbudzenia elek¬ tromagnesu lub drugiej dzialajacej od chwili przer¬ wania wzbudzenia elektromagnesu.Przyklad wykonania przekaznika wedlug wyna- 10 15 20 25 30 lazku i jego dzialanie zostanie blizej objasniony na zalaczonym rysunku, na którym fig. la, b, c przed¬ stawia schemat budowy i dzialania przekaznika w wersji dzialajacej od chwali wzbudzenia elektro¬ magnesu, a fig. 2a, b, c w wersji dzialajacej od chwili przerwania wzbudzenia elektromagnesu, zas fig. 3a, b przedstawia schemat dzialania zestyku przelotowego.Przekaznik zawiera elektromagnes 1, mechanicz¬ ny opózniacz — skladajacy sie z magnetoindukcyj- nego regulatora 2 i z przekladni zebatej, której 'kolo napedowe 3 posiada kolek 4 i kolek 12, — dzwignie napedowa 5 ze sprezyna 6, zestyki bezzwloczne 7 i zwloczne 8 oraz zestyk przelotowy 9 ze sprezy¬ na 10 usytuowany w sposób umozliwiajacy wspól¬ prace z kolkiem 12 kola napedowego 3.Ponadto przekaznik jest wyposazony w skale za¬ kresu czasowego i skale zestyku przelotowego, oraz moze posiadac wskaznik zadzialania.Plaszczyzna dzwigni napedowej wspólpracujaca z kolkiem 4 kola napedowego posiada specjalny ze¬ skok 11 umozliwiajacy zeslizgiwanie sie dzwigni z kolka i migowe przelaczanie zestyków zwlocznych.Regulator magnetoindufccyjny 2 pokazany w przy¬ kladzie wykonania sklada sie z elementu ruchomego np. w postaci tarczy obracajacej sie w polu magne¬ sów trwalych.Wzbudzenie (fig. la, b, c) lub przerwanie wzbu¬ dzenia (lig. 2a, b, c) elektromagnesu 1 powoduje zadzialanie przekaznika, przelaczenie zestyków bez- 7199671996 zwlocznych 7 oraz uruchomienie mechanizmu opóz¬ niacza odmierzajacego czas pracy, czas nastawial- ny na skali zakresu czasowego i skali zakresu cza¬ sowego zestyku przelotowego. Uruchomienie opóz¬ niacza przebiega nastepujaco (fig. 1): sprezyna 6 dziala poprzez dzwignie 5 na kolek 4 kola napedo¬ wego przekladni zebatej, która przenosi naped na tarcze regulatora 2 powodujac jej ruch obrotowy tlumiony polem magnesów trwalych. Po czasie, zgodnym z nastawionym na skali zakresu czasowe¬ go zestyku przelotowego poruszajace sie kolo 3 z kolkiem 12 (fig. 3a) powoduje impulsowe zadzia¬ lanie zestyku przelotowego 9 przez nacisniecie na sprezyne 10. Nastepnie dzwignia 5 w dalszym ru¬ chu zeslizguje sie z kolka 4 i migowo przelacza ze¬ styki zwloczne 8. Stan ten (fig. lc, 2c) trwa do chwili az, zaleznie od wersji przekaznika, zostanie przerwane wzbudzenie elektromagnesu lub zosta¬ nie on wzbudzony, wówczas po odpowiednim za¬ dzialaniu elektromagnesu 1 zostaja przelaczone ze¬ styki bezzwloczne 7, zas dzwignia 5 przelacza ze¬ styki zwloczne 8. Kolo 3 wraz z kolkiem 12 powra¬ cajac nie powoduje impulsowego zwarcia przeloto- 5 wego 9 przy naciskaniu na jego sprezyne 10 (fig. 3b).Przekaznik znajduje sie teraz w stanie wyjsciowym (fig. la lub 2a) przygotowanym do dzialania. Nastep¬ ne cykle pracy przekaznika powtarzaja sie iden¬ tycznie jak opisany powyzej. 10 PL PL