Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 09.12.1974 71734 KI. 78e, 1 MKP--GM9-4.FkidA Twórcywynalazku: Kazimierz Zwierzynski, Ryszard Lelo, Ryszard Kondracki, Henryk Sienkiewicz, Jerzy Mordalski, Stefan Kaminski Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, Lubin (Polska) Sposób wykonywania przybitki w otworach strzalowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonywania przybitki w otworach strzalowych i urzadzenie do stosowania tego sposobu, majace zastosowanie w robotach strzalowych wykonywanych w górnictwie przy urabianiu skal i kopalin uzytecznych.Znane sposoby wykonywania przybitki w otworach strzalowych polegaja na tym, ze jako materialu przybitkowego uszczelniajacego otwór strzelniczy uzywa sie gliny, mieszaniny gliny z piaskiem, i elastyczne pojemniki wypelnione woda, przy czym material ten wprowadza sie do otworu recznie, ubijajac go za pomoca drewnianych drazków. Ten sposób wykonywania przybitki jest malo wydajny i zajmuje stosunkowo duzo czasu, a sama przybitka wykonana tym sposobem jest malo skuteczna, co w konsekwencji obniza efekt urabiania skal przy pomocy materialu wybuchowego.Celem wynalazku jest zwiekszenie skutecznosci urabiania skal materialem wybuchowym, poprzez opracowanie nowego sposobu wykonywania przybitki o wyzszej wytrzymalosci i szczelnosci.Cel ten osiagnieto w wyniku zastosowania jako materialu przybitkowego uwodnionego gipsu, który wprowadza sie do otworów strzalowych w elastycznych pojemnikach za pomoca sprezonego powietrza i urzadzenia bedacego równiez przedmiotem wynalazku. Przy pomocy tego urzadzenia powoduje sie w otworze rozciecie pojemnika i wtloczenie wolnej masy gipsowej do otworu strzalowego.Przybitka wykonana sposobem wedlug wynalazku posiada wyzsza wytrzymalosc i szczelnosc, dzieki czemu mozliwe jest zmniejszenie ilosci wykonywanych otworów strzalowych oraz zmniejsza sie zuzycie materialu wybuchowego.Urzadzenie do stosowania wyzej wymienionego sposobu wykonywania przybitki, bedace równiez przed¬ miotem wynalazku, sklada sie z rury, której wewnetrzna powierzchnia przy wylocie wyposazona jest w ostrza stalowe do przecinania pojemników z uwodnionym gipsem. Na przeciwleglym koncu rury osadzona jest glowica zaladowcza, która w tylnej sciance posiada uchylny zawór klapowy oraz koncówke do podlaczenia przewodu sprezonego powietrza.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta-1 71734 wia urzadzenie do wykonywania przybitki w przekroju podluznym, fig. 2 - urzadzenie umieszczone wotwor/c strzalowym z zaladowanym pojemnikiem z gipsem, fig. 3 -otwór strzalowy wraz z urzadzeniem w momencie rozcinanie pojemnika z gipsem, fig. 4 - ten sam otwór z urzadzeniem po wykonaniu przybitki.Rura 1 przy wylocie ma naciecia, w których osadzone sa stalowe ostrza 2 skierowane do srodka rury I.Srednica i dlugosc rury dostosowane sa do wymiarów otworów strzalowych. Na przeciwleglym koncu rury 1 osadzona jest glowica 3 zaladowcza zamknieta w tylnej czesci pokrywa 4. W pokrywie 4 wykonany jest otwór zaladowczy, usytuowany wspólsrodkowo wzgledem rury 1. Wewnatrz glowicy 3 zaladowczej zamontowany jest uchylny zawór 5 klapowy, zamykajacy otwór zaladowczy w pokrywie 4. Na glowicy 3 zaladowczej znajduje sie gwintowana koncówka 6 do podlaczenia przewodu sprezonego powietrza.Zaleta tego urzadzenia jest jego prosta budowa i latwosc poslugiwania sie, co w efekcie znacznie skraca czas wykonywania przybitki.Wykonywanie przybitki sposobem wedlug wynalazku odbywa sie w nastepujacy sposób. W przodku przygotowuje sie odpowiednia ilosc pojemników napelnionych uprzednio suchym gipsem do objetosci 4/5 pojemnika.Po wykonaniu i uzbrojeniu otworów strzalowych wprowadza sie do otworu rure 1 urzadzenia zaladowcze¬ go tak, aby koniec rury 1 znajdowal sie w odleglosci ok. 20 cm od ladunku 9 materialu wybuchowego, a nastepnie poprzez otwór zaladowczy w pokrywie 4 glowicy 3 wprowadza sie pojemnik 7 z uwodnionym gipsem. Wode wtlacza sie do pojemnika bezposrednio przed ich uzyciem za pomoca przewodu podlaczonego do rurociagu wodnego. Po wprowadzeniu pojemnika 7 do glowicy 3 zaladowczej otwiera sie zawór (nie uwidoczniony na rysunku) sprezonego powietrza, które powoduje szczelne zamkniecie zaworem 5 klapowym otworu zaladowczego i wtloczenie pojemnika 7 do otworu strzalowego. Przemieszczajacy sie z duza predkoscia pojemnik 7 przy wylocie z rury 1 ulega rozcieciu, wskutek czego uwolniona masy gipsowa wpada z duza energia do otworu, tworzac szczelny korek 10. Masa gipsowa wiaze w ciagu kilku minut i zwiekszajac przy tym swoja objetosc dodatkowo uszczelnia otwór strzalowy, tworzac przybitke o wysokich wlasnosciach wytrzymaloscio¬ wych. W zaleznosci od potrzeb do jednego otworu strzalowego mozna wtlaczac jeden lub kilka pojemników z uwodnionym gipsem. Czynnosci te powtarza sie przy kazdym otworze strzalowym, az do wykonania przybitki w calym przodku.Przyklad zastosowania przybitki wedlug wynalazku przedstawiono w ponizszym zestawieniu wyników wykonania odstrzalu w przodku o wymiarach 5 mX3 m prowadzonym w skalach dolomitycznych.Przybitka Przybitka gipsowa glina + piasek Dlugosc otworów strzalowych 2,6m 2,6 m Ilosc otworówstrzalowych 36 42 Ilosc zuzytego materialu wybuchowego 30kg 65 kg Wspólczynnik wykorzystania otworówstrzalowych 1 0,95 Granulacjaurobku drobna drobna Dodatkowa korzyscia wynikajaca ze sposobu wykonywania przybitki wedlug wynalazku jest maly rozrzut urobku po odstrzale oraz znaczny spadek ilosci gazów postrzalowych, a w przypadku stosowania tego sposobu w kopalniach wegla - mozliwosc uzyskania grubszych asortymentów wegla. PL PL