Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 12,10.1974 71694 KI. 47g1 1/14 MKP F16k 1/14 Twórcy wynalazku: Zdzislaw Domagalski, Zdzislaw Hajkowski, Wladyslaw Chyczewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Dolnoslaskie Zaklady Naprawcze Przemyslu Weglowego, Walbrzych (Polska) Zawór do pojemników elastycznych Przedmiotem wynalazku jest zawór do pojemników elastycznych na ciecze lub gazy, jak równiez do przedmiotów nadymanych.Znane zawory w pojemnikach elastycznych sa najczesciej elastyczna rurka zatykana koreczkiem przywiazanym do zaworu. Uzywane sa równiez zawory zwrotne w których elementem zamykajacym jest elastyczny jezyczek zamykajacy od wewnatrz pojemnika wylot rurki wprowadzajacej. Stosuje sie takze zawory zwrotne kulkowe lub tloczkowe w których element zamykajacy jest dociskany do gniazda sprezyna. Wszystkie te zawory maja znaczne niedogodnosci zwlaszcza przy wielokrotnym uzywaniu pojemnika. W szczególnosci zawory zwrotne wymagaja przy opróznianiu pojemnika wcisniecia w glab i trzymania w tym polozeniu elementu zamykajacego, natomiast w zaworach z korkiem, przy przypadkowym scisnieciu pojemnika korek moze zostac wypchniety i nastapi niezamierzone otwarcie pojemnika.Wyzej wymienionych niedogodnosci nie ma zawór wedlug wynalazku, skladajacy sie ze znanego elastycznego korpusu w postaci rurki w której znajduje sie kulka zamykajaca stozkowe gniazdo odznaczajacy sie tym, ze w rurce pod gniazdem znajduje sie kryza oddalona od gniazda tyle, aby kulka gdy jest w gniezdzie, sprezyscie ja odksztalcala.Przekrój kryzy ma taka wielkosc, aby kulke mozna bylo przecisnac pizez kryze na druga strone sciskajac korpus palcami. Gdy kulka jest w gniezdzie wówczas sila sprezystosci kryzy dociska ja do gniazda lacznie z cisnieniem medium w pojemniku. Gdy kulke przecisniemy na druga strone kryzy, wówczas zawór jest otwarty i mozna przez niego napelnic lub oprózniac pojemnik.Zawór wedlug wynalazku jest prostym zaworem dwupolozeniowym przesterowywanym z zewnatrz przez sciskanie korpusu. Zamyka szczelnie pojemnik i przy przypadkowym scisnieciu pojemnika zamyka sie jeszcze szczelniej a przy opróznianiu pojemnika nie trzeba przytrzymywac kulki jak w zaworach zwrotnych. Przedmiot wynalazku w przykladowym wykonaniu dla pneumatycznego usztywniacza zlamanych konczyn przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdluzny zaworu, a fig. 2 — przekrój poprzeczny wzdluz linii A-A.Jak pokazano na rysunku, zawór stanowi rurka 1 z elastycznego, najlepiej przezroczystego tworzywa zakonczona u dolu kolnierzem 2 którym przykleja sie lub zgrzewa zawór z pojemnikiem 3. Rurka 1 zweza sie2 71694 do góry tworzac w zwezeniu stozkowe gniazdo 4 za którym przechodzi w ustnik 5. W gniazdo 4 wchodzi przy zamknietym zaworze kulka 6. Ponizej kulki 6 ze scianki rurki 1 wystaja promieniowo do srodka wystepy 7 tworzac kryze 8, które sa oddalone od gniazda 4 na tyle, aby kulka lezaca w gniezdzie sprezyscie je odksztalcala.Ponizej kryzy 8 znajduja wystepy 9 podobne do wystepów 7 oddalone od kryzy 8 na tyle, aby kulka 6 znajdujac sie miedzy wystepami 7 19 lezala luzno miedzy nimi. Ponizej wystepów 9 znajduje sie przewezenie 10 uniemozliwiajace wcisniecie kulki do wnetrza pojemnika. Ustnik 5 sluzacy do napelniania usztywniacza powietrzem wdmuchiwanym ustami, chroniony jest przed zanieczyszczeniem kapturkiem 11 przymocowanym lacznikiem 12 dó rurki 1.Do napelnienia pojemnika zdejmuje sie kapturek 11 z ustnika 5 i wdmuchuje powietrze do usztywniacza.Po napelnieniu usztywniacza sciska sie palcami rurke 1 w miejscu wystepów 9 i pizeciska kulke przez kryze 8.Cisnienie powietrza i sila sprezystosci wystepów 7 kryzy docisnie kulke do gniazda 4 i zawór zostanie zamkniety. Do opróznienia pojemnika sciska sie palcami rurke 1 w okolicy gniazda 4 i przeciska kulke miedzy wystepy 7 i 9 przez co zawór zostaje otwarty. Czynnosci te sa proste i nie wymagaja wysilku.Zawór wedlug wynalazku nadaje sie do elastycznych pojemników na rózne plyny, gazy a takze do nadymanych powietrzem przedmiotów turystycznych i zabawek. PL