Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.10.1974 71627 Kl-63c, 53/03 MKP B60t 17/04 CZYTE! Urzedu Patentowego Twórcywynalazku: Roman Kocot, Stanislaw Kochanowski, Stanislaw Lach, .. Zenon Wieczorek, Wojciech Kaczynski Uprawniony z patentu tymczasowego: „POLMO" Fabryka Osprzetu Samochodowego Przedsiebiorstwo Panstwowe, Lódz (Polska) Zlacza przewodów sprezonego powietrza, zwlaszcza do laczenia ukladów sterowania hamulców pojazdu samochodowego z przyczepa Przedmiotem wynalazku sa zlacza przewodów sprezonego powietrza, zwlaszcza do laczenia ukladów sterowania hamulców pojazdu samochodowego z przyczepa.Znane jest zlacze przewodów sprezonego powietrza skladajace sie z dwóch czesci, a mianowicie ze zlacza z zaworkiem umieszczanego zazwyczaj na pojezdzie ciagnacym i zlacza z kolkiem umieszczanego na pojezdzie ciagnionym. Zlacze z zaworkiem sklada sie z korpusu, gniazda zaworowego zamocowanego do korpusu nakretka i uszczelnionego pierscieniem uszczelniajacym. Z gniazdem zaworowym wspólpracuje zawór wyposazony w piers¬ cien uszczelniajacy dociskany do gniazda sprezyna.Zlacze z kolkiem sklada sie z korpusu z umieszczonym w nim pierscieniem uszczelniajacym i przymoco¬ wanym do korpusu nakretka. Ponadto w korpusie umieszczony jest na stale kolek, który podczas laczenia obu zlacz naciska w zlaczu z zaworkiem na zawór, uchyla go od gniazda i w ten sposób powoduje otwarcie przeplywu powietrza przez polaczone zlacza. Korpusy obu wymienionych zlacz wykonane sa z odlewów piaskowych i posiadaja prowadnice w postaci nadlewów, które sluza do wzajemnego prowadzenia korpusów podczas laczenia obu zlacz oraz utrzymywania ich w stanie polaczonym jako calosci.Wada znanego zlacza jest to, ze korpus ze wzgledu na zlozony ksztalt nie moze byc wykonywany z odlewu cisnieniowego, a ponadto jest klopotliwa i pracochlonnajego obróbka mechaniczna. Poza tym, podczas laczenia zlacza z kolkiem ze zlaczem z zaworkiem, wystepujacy nacisk korpusu jednego zlacza na powierzchnie prowadnicy w korpusie drugiego zlacza powoduje zuzycie prowadnic na skutek tarcia. Dodatkowe wieksze zuzycie prowadnicy powoduje wystepujacy w jednym z korpusów kolek ryglujacy w ksztalcie glówki nita.Kolek ryglujacy w trakcie laczenia obu zlacz slizga sie po powierzchni prowadnicy i po wejsciu w wyciecie wykonane w prowadnicy korpusu drugiego zlacza zabezpiecza przed ewentualnym rozlaczeniem. Zuzycie prowadnicy w korpusie spowodowac moze zmniejszenie wzajemnego docisku do siebie polaczonych zlacz, co z kolei moze byc przyczyna nieszczelnosci polaczenia. Ponadto przy rozlaczaniu kolek ryglujacy powoduje intensywne zuzycie krawedzi wyciecia prowadnicy co w rezultacie moze doprowadzic do zaniku zabezpieczenia i samoczynnego rozlaczenia zlaczy.2 71627 Celem wynalazku jest unikniecie wymienionych niedogodnosci przez skonstruowanie zlacza o takim ksztalcie, którego korpus mozna bedzie wykonywac z odlewu cisnieniowego przy zapewnieniu przez pozostale elementy zlacza duzej sprawnosci i trwalosci.Zgodnie z przedmiotem wynalazku zagadnienie to zostalo rozwiazane przez zastosowanie zeber w korpusie zlacza z zaworkiem i w korpusie zlacza z kolkiem, na których odpowiednio wspieraja £ie gniazdo zaworu i podkladka, podczas gdy prowadnice posiadaja wglebienia, w które w wyniku polaczenia zlacz wchodzi kolek ryglujacy. Takie rozwiazanie konstrukqi zlacza daje dogodny ksztalt korpusu, pozwalajacy na wykonanie go z odlewu cisnieniowego.Odlew cisnieniowy jest bardziej dokladnym, lzejszym, a w przypadku produkcji wielkoseryjnej, duzo tanszym od odlewu piaskowego. Ponadto prowadnica wykonana jako osobny element wytloczony z blachy stalowej jest mniej podatna na zuzycie, a w przypadku zuzycia istnieje mozliwosc jej wymiany przy pozostawie¬ niu tego samego korpusu. Miejscowe wglebienie na powierzchni prowadzacej prowadnicy'jest gniazdem dla umiejscowienia w nim, przy polaczonych zlaczach, kolka ryglujacego zabezpieczajacego zlacza przed samorozla- czeniem. Plynne przejscie powierzchni prowadzacej w to wglebienie pozwala na lagodne przemieszczanie sie kolka ryglujacego z gniazda na powierzchnie prowadzaca przy rozlaczaniu zlacz.Przyklad wykonania zlacza wedlug wynalazku jest uwidoczniony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju zlacze z kolkiem polaczone ze zlaczem z zaworkiem, fig. 2 —Widok korpusu z uwidocznieniem zeber, fig. 3- widok prowadnicy z usytuowaniem wglebienia, a fig. 4 - widok z boku na fragment prowadnicy z uwidocznieniem wglebienia i zarysem kolka ryglujacego w tym wglebieniu.Zlacze z zaworkiem A sklada sie z korpusu 1 wyposazonego w zebra 2 podtrzymujace gniazdo 3 i uszczel¬ ke 4 dociskana do gniazda 3 wkretka 5. Do gniazda 3 przylega zawór 6 dociskany sprezyna 7 w stanie rozlaczo¬ nym. Do korpusu 1 przymocowana jest prowadnica 8 oraz pokrywka 9. Prowadnica 8 posiada na swej powierz¬ chni prowadzacej wglebienie 10. Zlacze z kolkiem B sklada sie z korpusu 11 z zamocowanym w nim na stale kolkiem 12 i kolkiem ryglujacym 13. Na zebrach 14 w korpusie 11, usytuowanym identycznie jak w korpusie 1, oparta jest podkladka 15 i sitko 16 oraz identyczna jak w zlaczu A uszczelka 4 docisnieta wkretka 5. Do korpusu 11 przymocowana jest równiez identyczna jak w zlaczu A prowadnica 8 i pokrywka 9 sluzaca do zabezpieczenia otworu przed zanieczyszczeniem w stanie rozlaczonym.Korpus 1 zlacza A i korpus 11 zlacza B wykonano z tych samych odlewów. Zlacze A montowane jest na pojezdzie ciagnacym, zlacze B na pojezdzie ciagnionym. Przy ich laczeniu z soba kolek 12 zlacza B naciska na zawór 6 w zlaczu A, uchyla go od gniazda 3, otwierajac w ten sposób przeplyw powietrza do pojazdu ciagnionego przez polaczone zlacza. W celu zaryglowania polaczonych zlacz nalezy obrócic korpusyliii wzgledem siebie do momentu, az kolek ryglujacy 13 umiejscowi sie we wglebieniu 10 prowadnicy 8.W celu-rozlaczenia nalezy korpusy 1 i 11 obrócic wzgledem siebie w odwrotnym kierunku niz pizy laczeniu. Kolek ryglujacy 13 wysunie sie wtedy z wglebienia 10 prowadnicy 8 i przy dalszym obracaniu zlacza rozdziela sie. Sprezyna 7 oraz cisnienie powietrza znajdujacego sie w zlaczu A docisnie zawór 6 do gniazda 3 /powodujac odciecie przeplywu powietrza. PL PL