Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 12.10.1974 71626 KI. 88b, 2 MKP F03c 3/00 Twórcywynalazku: Jan Piotrowski, Zbigniew Szeler, Stanislaw Nazaruk, Dioskar Miazio, Janusz Pelc, Eugeniusz Sliwinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Centrum Techniki Okretowej, GdanskOliwa, (Polska) Zespól uszczelniajacy kól zebatych w maszynach hydraulicznych Przedmiotem wynalazku jest zespól uszczelniajacy kól zebatych majacy zastosowanie w maszynach hydraulicznych takich jak pompy i silniki. Dotychczas kola zebate w pompach i silnikach hydraulicznych uszczelniane byly pizez zmniejszanie luzów czolowych i obwodowych pomiedzy kolami a obudowa.Niektóre rozwiazania przewidywaly oprócz rozdzielaczy, dodatkowe boczne uszczelnienia kól zebatych, dociskane przy pomocy wielu sprezynek i wspólpracujace z uszczelnieniem indywidualnym kazdego zeba. Te uszczelnienia indywidualne mialy postac ceownika i wprasowane byly w rowek naciety na czesci obwodu i czola zeba. Wszystkie dotychczas znane rozwiazania nie dawaly jednak zadawalajacych wyników z powodu nieskutecznosci uszczelnienia, zbyt skomplikowanej budowy, badz z powodu niekorzystnej sprawnosci. Dlatego tez w tej dziedzinie, ciagle poszukuje sie lepszych rozwiazan.Wynalazek ma na celu ulepszenie istniejacych rozwiazan droga podniesienia sprawnosci uszczelnien i zmniejszenia trudnosci produkcyjnych.Zalozony cel osiagnieto dzieki uszczelnieniu zawierajacemu uszczelke w postaci ceownika wykonana z materialu elastycznego, osadzona w kanale wykonanym w kole zebatym. Kanal ten biegnie wokól zeba w plaszczyznie przechodzacej przez os kola zebatego oraz na obu czolach tego kola, na srednicy mniejszej od srednicy stóp. Konce ramion uszczelki sa podgiete i osadzone w kanalach znajdujacych sie na czolach kola zebatego. Podgiete konce ramion sa docisniete pierscieniem osadzonym w czolowych kanalach. Uszczelka jest wykonana z materialu elastycznego i sprezystego, ajej wymiary sa nieco wieksze od wymiarów kanalów dzieki czemu wystaje ona nieco nad powierzchnie glów zebów i powierzchnie czolowa.Uszczelnienie kól zebatych wedlug odmiany polega na zastosowaniu kilku uszczelek najlepiej dwu, równiez w ksztalcie ceownika, wykonanych z twardego materialu. Uszczelki te sa luzno osadzone w rowkach i sa przesuwne wzgledem siebie. Kazda uszczelka ma jedno ramie szersze od drugiego.Przy koncu ramion uszczelki sa wykonane wyciecia, w które luzno wchodzi uszczelniajacy pierscien.Pierscien ten jest osadzony luzno w kanalach wykonanych na czolach kola zebatego. Pod uszczelkami w rowkach znajduja sie sprezynki, które wypychaja uszczelki promieniowo na zewnatrz oraz na boki razem2 71626 z uszczelniajacym pierscieniem. Sprezynki boczne sa jednostronnie osadzone w otworach nawierconych w zebie kola zebatego.Taki system uszczelnienia kól zebatych zmniejsza znacznie przecieki wewnetrzne w maszynach hydraulicz¬ nych i upraszcza wykonawstwo.Wynalazek jest pokazany w przykladach wykonania na rysunkach, na których: fig. 1 przedstawia widok z boku na uszczelnienie, fig. 2- przekrój wedlug linii A-A, fig. 3 - przekrój wedlug linii B-B, fig. 4 - pojedyn¬ cza uszczelke w stanie swobodnym, fig. 5 - odmiane uszczelnienia w widoku z boku, fig. 6 - przekrój wedlug linii C-C, fig. 7 - przekrój wedlug linii D-D, fig. 8 - pojedyncza uszczelke wedlug odmiany, w widoku z boku.Jak widac na fig. 1 gumowa uszczelka 1 w ksztalcie ceownika jest ulozona w kanale nacietym na wierzcholku zeba 2 i jego bokach. Konce uszczelki sa podgiete i wlozone do kanalu pierscieniowego nacietego na obu czolach kola zebatego. Uszczelka ta jest w kanale docisnieta pierscieniem 3. Kanal mieszczacy uszczelke, u swego wylotu jest poszerzony dla pomieszczenia pogrubionej uszczelki w przypadku jej odksztalcenia.Uszczelnienie wedlug odmiany uwidocznione na fig. 5 sklada sie z dwu metalowych uszczelek 4 na kazdym zebie, falistych sprezynek 5'i pierscienia 6. Na wierzcholku kazdego zeba 7 w kole zebatym nacietyjest prostokatny rowek. Taki sam rowekjest naciety na obu czolach zeba.W rowkach tych osadzone sa luzno uszczelki 4.Na obu czolach kola zebatego naciete sa rowki, w których osadzone sa pierscienie 6, ograniczajace ruchy uszczelek. W kazdej uszczelce jedno ramie jest szersze. Uszczelki sa tak zmontowane w rowku, ze ramie szersze jednej uszczelki styka sie z ramieniem wezszym drugiej uszczelki. Na dnie rowka ulozone sa sprezynki 5 o ksztalcie falistym, które wypychaja uszczelki na zewnatrz promieniowo i na boki.Tak usytuowane uszczelki wraz z pierscieniem zapewniaja uszczelnienie czolowe i obwodowe kola zebatego. PL PL