Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 15.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 23.09.1974 71454 KI. 45a,33/02 MKP AOlb 33/02 Twórcywynalazku: Jan Bartkowski, Jan Stelmach Uprawniony"z patentu tymczasowego: Okregowy Zarzad Lasów Panstwowych, Poznan (Polska) Urzadzenie do spulchniania gleby Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do spulchniania gleby, w uprawach i szkólkach lesnych oraz niektórych uprawach roslih w ogrodnictwie i rolnictwie, zwlaszcza hodowanych w szerokich miedzyrzedach.Znane jest urzadzenie do spulchniania gleby, szczególnie w szkólkach lesnych, wyposazone w silnik spalinowy oraz frezy wykonujace zasadnicza czynnosc spulchniania. Zespól frezów zamocowany jest na ramie w tylnej czesci urzadzenia, natomiast kola jezdne, nie napedzane silnikiem, umieszczone sa w przedniej czesci urzadzenia. Jest ono przystosowane do pracy w jednym pasie miedzyrzedu, a szerokosc spulchniania jest regulowana przez odpowiedni dobór wymiennych zestawów frezowych, które obracaja sie podczas pracy z predkoscia niezalezna od ruchu posuwistego urzadzenia.Praca urzadzenia przebiega nierównomiernie, zwlaszcza na glebach o niejednolitej strukturze. Na glebach lekkich bowiem, frezy ulegaja wiekszemu zaglebieniu, a wobec braku dostatecznego oporu stawianego przez glebe, nastepuje organiczenie ruchu posuwistego urzadzenia, gdyz frezy obracaja sie prawie w miejscu, co wymaga recznego popychania urzadzenia. Na glebach zwiezlych , frezy powoduja zbyt szybki ruch urzadzenia do przodu i nie spulchniaja dostatecznie gleby. Wymaga to przytrzymywania urzadzenia przez obslugujacego pracownika.Konstrukcja znanego urzadzenia wykazuje szereg wad i niedogodnosci. Trwale zamocowanie do ramy w tylnej czesci urzadzenia tylko jednego zespolu roboczego, ogranicza w duzym stopniu jego stosowanie. Na zrebach lesnych, na których drzewka sadzi sie w rzedach na wyoranych uprzednio pasach, pozostawiajac po obydwu stronach waskie pasma gleby, przewidziane do spulchniania w ramach zabiegów pielegnacyjnych, niemozliwe jest stosowanie znanego urzadzenia, wyposazonego tylko w jeden zespól roboczy z frezami, gdyz obracajace sie frezy w przypadku natrafienia na przeszkody w postaci kamieni, korzeni lub pniaków, ulegaja uszkodzeniu, albo w wyniku naglego podrzutu urzadzenia i zmiane kierunku posuwu, niszcza lub uszkadzaja sadzonki drzew. Poza tym zatrzymanie chociazbyjednego frezu wstrzymuje prace calego zespolu, zamocowane¬ go na wspólnej osi, co nastepnie hamuje dzialanie silnika oraz prowadzi do szybkiego zuzywania sie sprzegla i innych mechanizmów. Drgania i nagle podrzuty urzadzenia w czasie pracy wplywaja ujemnie na stan zdrowia pracownika i powoduja obnizenie wydajnosci pracy. Na skutek wyzej opisanych wad znanego urzadzenia, mozna2 71454 je stosowac tylko w szkólkach lesnych. Dotychczas nie znane jest urzadzenie do spulchniania gleby w uprawach lesnych.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wyzej opisanych wad i niedogodnosci przez opracowanie takiej konstrukcji urzadzenia, która umozliwi jednoczesne spulchnianie gleby w uprawach lesnych po obydwu stronach rzedów sadzonek.Dla osiagniecia postawionego celu, w urzadzeniu wedlug wynalazku, zastosowano ruchome zamocowanie w przedniej czesci ramy dwóch lub kilku zespolów roboczych, z których kazdyjest napedzany silnikiem lacznie z kolami jezdnymi, poprzez uklad kól zebatych i lancuchów. Zespoly robocze zaopatrzone sa w wymienne zestawy frezowe o regulowanym rozstawie i sa osadzone na oddzielnych, nie polaczonych ze soba osiach. Zmiana polozenia zespolów roboczych spowodowana przez nierównosci terenu, osiagana jest w wyniku ich ruchomego zamocowania do ramy oraz za pomoca amortyzatorów, polaczonych jednym koncem z rama urzadzenia, a drugim koncem z obudowa zespolu roboczego. Ponadto urzadzenie jest wyposazone w wyprofilowane kola ochronne, które po zakonczonej pracy zaklada sie na osie zewnetrznych zestawów frezowych i wówczas ochraniaja one noze frezów przed uszkodzeniem. Wlaczenie napedu z silnika na osie zestawów frezowych, powoduje ich obroty lacznie z zamocowanymi kolami ochronnymi, które spelniaja role kól jezdnych. Poza tym, kola ochronne mozna w czasie pracy urzadzenia zakladac na wsporniki zamocowane w tylnej i przedniej czesci ramy. Zalozenie kól w przedniej czesci ramy, zwieksza nacisk frezów na glebe, co znacznie ulatwia prace na glebach zwiezlych i nie wymaga stosowania recznego docisku. Na glebach lekkich mozna w razie potrzeby zakladac kola ochronne na wsporniki w tylnej czesci urzadzenia, co powoduje zmniejszenie nacisku na zestawy frezowe i eliminuje ich nadmierne zaglebianie sie.Zaleta urzadzenia jest to, ze umozliwia ono jednoczesne spulchnianie gleby w uprawach lesnych po obydwóch stronach rzedów sadzonek, a ruchome zamocowanie zespolów roboczych eliminuje nagle zatrzymy¬ wanie sie frezów w przypadku natrafienia na korzenie lub kamienie, gdyz przechodza one lagodnie poprzez przeszkode. Polaczenie kól jezdnych z silnikiem z jednoczesnym zsynchronizowaniem szybkosci ich posuwu z obrotami frezów, eliminuje wysilek obslugujacego zwiazany z przytrzymywaniem lub popychaniem urzadze¬ nia w czasie jego pracy, a mozliwosc wlaczenia i wylaczenia obydwóch kól lub jednego z nich znacznie ulatwia prowadzenie urzadzenia przy zmianach kierunku pracy.^Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 przedstawia urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 przedstawia fragment urzadzenia w widoku z boku, wraz z elementami napedu kól jezdnych i zespolów roboczych, fig. 4- fragment urzadzenia wraz z ukladem wylaczajacym kola jezdne z napedu w widoku z boku, fig. 5-jeden z frezów w przekroju poprzecznym, a fig. 6 - kolo ochronne w widoku z przodu.Urzadzenie sklada sie z ramy 1, silnika 2 oraz dwóch zespolów roboczych 3 i 4. Silnik 2 zamocowany jest w tylnej czesci urzadzenia na ramie 1 i sluzy do napedzania zespolów roboczych 3 i 4 oraz kól jezdnych 5 i 6.Zespoly robocze 3 i 4 sa zamocowane ruchomo w przedniej czesci urzadzenia na ramie 1, przy czym kazdy z zespolów roboczych wyposazony jest w wymienne zestawy frezowe 7 o regulowanym rozstawie, zamocowane ruchomo na osi 8. Uklad napedowy kazdego z zespolów roboczych 314 oraz kól jezdnych 5 i 6 jest identyczny.Naped zespolu roboczego 3 dokonywany jest z silnika 2, polaczonego z automatycznym sprzeglem 9, które przekazuje obroty silnika 2 na os 10. Na osi 10 osadzone jest kolo zebate 11 o dwóch zebatkach, które uruchamia zestaw frezowy 7 za pomoca lancucha 12 oraz kola zebatego 13 osadzonego na osi 8.Kolo jezdne 5 napedzane jest za pomoca kola zebatego 11, polaczonego lancuchem 14 z kolem zebatym 15, wyposazonym w trzy zebatki o róznej srednicy, z których jedna sluzy do napedu kola jezdnego 5, a pozostale dwie do regulowania predkosci posuwu urzadzenia. Obydwa kola jezdne 5 i 6 maja regulowana predkosc posuwu oraz kazde z nich moze byc wlaczane lub wylaczane z napedu silnika 2, co osiagane jest za pomoca zebatek kola zebatego 15, polaczonego poprzez dzwignie wysprzeglajaca 16 z dolnym koncem linki Bowdena 17. Dzwignia wysprzeglajaca 16 osadzona jest na osi 18 i polaczona jednym koncem z osia 19 kola zebatego 15, a drugim koncem z linka Bowdena 17. Górny koniec linki Bowdena 17 zamocowany jest do uchwytu 20 osadzonego przy koncu ramienia 21, sluzacego do prowadzenia urzadzenia.Wlaczenie lub wylaczenie kól 5 16 z napedu silnika 2 dokonywane jest za pomoca linki Bowdena 17, która w wyniku nacisku uchwytu 20, powoduje ruch dzwigni wysprzeglajaca 16 w góre oraz wylacza kolo zebate 15 z zebatki kola jezdnego 5. Ponowne wlaczenie kola jezdnego 5 nastepuje przez zwolnienie nacisku na uchwyt 20.Regulacje predkosci posuwu dokonuje sie przez przelozenie lancucha 14 na jedna z dwóch zebatek kola 15, przy czym jedna z zebatek ma srednice mniejsza od drugiej. Zestawy frezowe 7 zaopatrzone sa w jeden lub kilka frezów 22, przy czym kazdy z frezów 22 sklada sie z tulei 23, pierscienia 24 oraz kilku zagietych lukowato nozy 25, zakrytych od góry oslonami 26, na których zamocowane sa wskazniki 27 sluzace do kontrolowania3 71454 kierunku posuwu urzadzenia w czasie jego pracy. Kola zebate U i 13 umieszczone sa w obudowie 28, do której zamocowane sa,oddzielnie dla kazdego zespolu roboczego 3 i 4, amortyzatory 29, z których kazdy polaczony jest jednym koncem z ramal, a drugim koncem z zewnetrzna strona obudowy 28.Urzadzenie wyposazone jest w wyprofilowane kola ochronne 30 w celu zabezpieczenia zestawów frezo¬ wych 7 przed uszkodzeniem w czasie transportu. Kola te zaklada sie w razie potrzeby na wsporniki 31 lub 32 w celu dodatkowego obciazenia lub odciazenia zestawów frezowych 7. PL PL