Uprawniony z patentu: VEB Transformatorenwerk Karl Liebknecht, Berlin — Oberschóneweide (Niemiecka Repu¬ blika Demokratyczna) Sposób wytwarzania suchego, sprezonego powietrza do uruchamiania wylacznika pneumatycznego duzej mocy i urzadzenia do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia suchego, sprezonego powietrza do uruchamia¬ nia wylacznika pneumatycznego duzej mocy i urza¬ dzenie do stosowania tego sposobu.W wylacznikach pneumatycznych duzej mocy pracujacych na zasadzie komory cisnieniowej, spre¬ zone powietrze jest uzywane jako czynnik uru¬ chamiajacy i sluzacy do gaszenia wyladowania lu¬ kowego oraz jako czynnik izolujacy. Poniewaz wy¬ trzymalosc sprezonego powietrza na przebicie i wy¬ trzymalosc na przebicie na powierzchni granicznej sprezone powietrze — staly material izolacyjny w znacznej mierze zalezy od zawartosci wilgoci w sprezonym powietrzu czynione sa wysilki, aby uzywane sprezone powietrze mialo mozliwie mala wilgotnosc.Znane sa rózne mozliwosci wytwarzania zadowa¬ lajaco suchego sprezonego powietrza. Mozna przy¬ kladowo wilgoc zawarta w sprezonym powietrzu zmrozic przez przechlodzenie. Inny czesto stoso¬ wany sposób polega na tym, ze powietrze spreza sie do cisnienia wiekszego niz potrzebne do za¬ dzialania wylacznika i magazynuje je, a nastepnie redukuje sie cisnienie powietrza do cisnienia zada¬ nego przez mechanicznie lub eletkrycznie sterowa¬ ny zawór redukcyjny. Urzadzenie takie sklada sie zwykle z nastepujacych glównych zespolów: kom¬ presora, chlodnicy, kondensacyjnego odstojnika, zbiornika przejsciowego, zaworu redukcyjnego, zbiornika powietrza pod cisnieniem prasy oraz z 15 20 25 30 2 urzadzen pomiarowych, regulacyjnych i sterowni¬ czych.Aby zapewnic pewna prace takiego urzadzenii oraz duza zywotnosc kompresora, kompresor roz¬ poczyna prace bez przeciwcisnienia. Mozna to uczy¬ nic, kiedy kompresor i odstojnik kondensacyjny, sa po zatrzymaniu kompresora odpowietrzane a przeplyw zwrotny powietrza ze zbiornika przej¬ sciowego jest uniemozliwiony za pomoca zaworu zwrotnego. Odpowietrzanie laczy sie zwykle z od¬ prowadzaniem wytworzonych skroplin. Urzadzenia takie ma niedogodnosc polegajaca na tym, ze jesli w okreslonym urzadzeniu osiagany jest mozliwie najwyzszy stopien odprezania, wówczas po wlacze¬ niu kompresora moze nastapic przetezenie powie¬ trza w zbiorniku przejsciowym juz ponizej cisnie¬ nia pracy zciomika przejsciowego przez co po¬ wietrze dochodzi do zbiornika przejsciowego ze stosunkowo wieksza wilgotnoscia.Z tego powodu przed zbiornikiem przejsciowym zastosowano tak zwany zawór utrzymujacy cisnie¬ nie, przez który nastepuje przeplyw zwrotny po¬ wietrza w zbiornik przejsciowy natychmiast po osiagnieciu w kompresorze i w odstojniku kon¬ densacyjnym cisnienia dopuszczalnego dla zbior¬ nika przejsciowego. Gromadzenie w takim urza¬ dzeniu powietrza nastepuje w przyblizeniu pod cisnieniem, które jest wymagane do osiagniecia niezbednego odprezenia, a zatem i do osiagniecia niezbednego osuszenia. Dlatego tez cisnienie kom- 7144371443 3 4 presora jest w przyblizeniu równe cisnieniu do¬ puszczalnemu w zbiorniku przejsciowymi Opisane urzadzenie posiada wade polegajaca na tym, ze zjawisko rozprezania wykorzystane do su¬ szenia powietrza wymaga duzych nakladów tech¬ nicznych i ekonomicznych. Poniewaz kompresor, odstojnik kondensacyjny i zbiornik przejsciowy obliczone sa w przyblizeniu na równe cisnienie rozprezania, a cisnienie to przy wzrastajacych wy¬ maganiach na suchosc powietrza staje sie coraz wyzsze, naklady techniczno-ekonomiczne na te ze¬ spoly wzrastaja, chociaz moze nastapic techniczno- ekonomiczne optymalne magazynowanie powietrza w wystarczajacym zakresie w zbiorniku o niz¬ szym cisnieniu.Celem wynalazku jest stworzenie takiego spo¬ sobu i urzadzenia, które umozliwiaja wytwarza¬ nie sprezonego powietrza tak, ze przez wykorzyT stanie znanego, fizycznego zjawiska rozprezania zo¬ staje wyprodukowane wystarczajaco suche spre¬ zone powietrze, przy znacznie zmniejszonych na¬ kladach techniczno-ekonomicznych w stosunku do znanych sposobów i urzadzen.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalazku w ten siposób, ze czesci ukladu pracujace w celu uzyskania zadanego osuszenia pod duzym cisnie¬ niem sa funkcjonalnie oddzielone od czesci ukladu pracujacych pod cisnieniem nizszym, sluzacych do przechowywania powietrza. Rozdzielenie to naste¬ puje na przyklad przez nastepujace uporzadko¬ wanie i zwymiarowanie glównych zespolów skla¬ dowych urzadzenia do wytwarzania sprezonego powietrza. Kompresor, chlodnica i odstojnik kon¬ densacyjny, które sa obliczone na znacznie wyzsze cisnienie niz zbiornik przejsciowy, sa funkcjonalnie oddzielone za pomoca odpowiedniego elemontu, ha przyklad zaworu utrzymujacego cisnienie, od zbior¬ nika przejsciowego.Zawór utrzymujacy cisnienie jest tak zbudowa¬ ny, ze otwiera sie on zaleznie od przeciwcisnienia przy zadanej wartosci tego cisnienia, a zamyka sie przy spadku tego cisnienia. Cisnienie to po¬ winno byc znacznie wieksze niz cisnienie nomi¬ nalne zbiornika przejsciowego, na przyklad stosu¬ nek cisnien wiekszy lub równy 2:1. Znaczny spa¬ dek cisnienia miedzy oboma czesciami urzadzenia umozliwia dobranie techniczno ekonomicznego optimum dla kazdej czesci urzadzenia. Zawór utrzymujacy cisnienie moze byc tak zbudowany, ze jednoczesnie pelni funkcje zaworu zwrotnego.Zbiornik przejsciowy stanowiacy czesc skladowa urzadzenia rozdzielajacego cisnienie jest polaczony ze stopniem cisnienia roboczego, pracujacego przy obnizonym cisnieniu.Wynalazek jest wyjasniony na podstawie przy¬ kladu wykonania urzadzenia wedlug wynalazku przedstawionego na rysunku.Kompresor 1 jest polaczony przez chlodnice 2, kondensacyjny odstojnik 3, zwrotny zawór 4 i utrzymujacy cisnienie zawór 5 z przejsciowym zbiornikiem 6. Zbiornik 6 ma odpowiedni zawór 7 bezpieczenstwa. Ze zbiornika 6 sprezone powie¬ trze przechodzi przez redukcyjny zawór 8 w prze¬ wody lub zbiorniki wylacznika pod cisnieniem pracy.Kompresor 1, chlodnica 2 i kondensacyjny od¬ stojnik 3 pracuja pod znacznie wiekszym cisnie¬ niem niz przejsciowy zbiornik 6. Redukcja cisnie¬ nia nastepuje za pomoca zaworu 5, który jest tak nastawiony, ze otwiera sie przy znacznie wiek¬ szym cisnieniu niz cisnienie normalnie przejscio¬ wego zbiornika 6, a zamyka sie przy spadku tego cisnienia. Sygnal rozruchu i zatrzymania kompre¬ sora 1 nastepuje w zaleznosci od cisnienia w przej¬ sciowym zbiorniku 6. PL PL