PL71428B1 - - Google Patents

Description

Maszyna przeplywowa odsrodkowa, zwlaszcza sprezarka odsrodkowa Niniejszy wynalazek dotyczy udoskonalen kon¬ strukcji maszyn przeplywowych odsrodkowych, zwlaszcza pracujacych w szerokim zakresie cisnien w sprezarkach.Wynalazek równiez dotyczy maszyn odsrodko¬ wych przeplywowych zwlaszcza sprezarek odsrod¬ kowych i sprezarek o mieszanym przeplywie (osio- wo-promieniowym) uzywanych w gazowych silni¬ kach turbinowych umozliwiajac uzyskanie znacz¬ nych korzysci technicznych w budowie lotniczych silników turbinowych. W tego typu silnikach spre¬ zone przez sprezarke powietrze wyplywa pierscie¬ niowo wzdluz osi silnika wchodzac do komory spalania.Niniejszy wynalazek dotyczy równiez konstrukcji znanych sprezarek i dyfuzorów, szczególnie do tych silników turbinowych, w których powietrze z dy- fuzora wchodzi do pierscienia, w którym w zasa¬ dzie panuje przeplyw równolegly do osi tego pier¬ scienia, choc czasem nie pozbawiony jest zawiro¬ wan.W wiekszosci sprezarek odsrodkowych wirnik oddajac swa energie mechaniczna przyspiesza prze¬ plywajacy przezen gaz, który nastepnie przeplywa¬ jac przez nieruchomy dyfuzor zmniejsza swa pred¬ kosc powodujac tym wzrost cisnienia. W wiekszo¬ sci dotychczas stosowanych dyfuzorów, lopatki nie¬ ruchomego dyfuzora sa rozmieszczone w taki spo¬ sób, by powstaly rozszerzajace sie kanaly powodu¬ jace dyfuzje przeplywu, poniewaz czynnik prze- 10 15 plywajacy posiada przy wejsciu w dyfuzor swa najwieksza predkosc, nalezy zastosowac srodki za¬ bezpieczajace przed fala uderzeniowa lub zmniej¬ szajace zjawiska fali uderzeniowej. Z tego powodu, kazda z lopatek dyfuzora posiada profilowana kra¬ wedz natarcia skierowana w kierunku wirnika, zas ksztalt tych krawedzi, ustawienie lopatek wzgle¬ dem siebie jak i w stosunku do wirnika oraz geo¬ metryczna symetria dyfuzora wymagaja jak naj¬ dalej idacej starannosci zapewniajacej male straty przeplywu. Celem uzyskania pozadanego profilu lopatek operacje wykanczajace obróbke mechanicz¬ na dyfuzora winny byc wykonywane z najwieksza precyzja.Ograniczenia wymiarów zewnetrznych silnika, powoduja, ze czynnik sprezony przez sprezarke od¬ srodkowa zostaje skierowany przez wirnik w kie¬ runku promieniowym lub stycznym, a nastepnie ponownie zmienia kierunek wzdluzny silnika w kie- 20 runku w zasadzie równoleglym do osi wirnika spre¬ zarki wspólosiowej z turbina. Zmiana kierunku sprezonego czynnika jest zwykle realizowana od¬ powiednim ksztaltem obudowy dyfuzora posiada¬ jacego przegrody lub inne rozwiazania konstruk- 25 cyjne. Dalszym utrudnieniem konstrukcyjnym jest fakt, ze obudowa dyfuzora zbiera czynnik wycho¬ dzacy z obudowy umieszczonych licznych lopatek dyfuzora i wobec tego lopatki dyfuzora musza byc zamocowane wewnatrz obudowy. 30 Celem wynalazku jest ograniczenie powstawania 714283 71428 4 fali uderzeniowej w maszynach przeplywowych zwlaszcza w sprezarkach.Niniejszy wynalazek polega na takim ukladzie dyfuzora, który ogranicza w wyjatkowym stopniu powstanie fali uderzeniowej na wejsciu duzym, a równoczesnie zmniejsza do minimum koniecznosc frezowania lub innego typu profilowania poszcze¬ gólnych lopatek, tym samym upraszczajac wyko¬ nawstwo i montaz urzadzenia.Ponadto, wynalazek ma na celu unikniecie dal¬ szych utrudnien konstrukcji przez zastosowanie prostej i ekonomicznej konstrukcji spelniajacej cal¬ kowicie wymagane w dyfuzorze rozproszenie spre¬ zonego czynnika.W maszynie wedlug wynalazku dyfuzor stanowi pierscieniowy czlon, który ma wewnetrzna po¬ wierzchnie obwodowa otaczajaca wirnik, uksztalto¬ wana z kanalów przecinajacych sie wewnatrz pier¬ scieniowego czlonu i rozchodzacych sie na zewnatrz od wymienionej wewnetrznej powierzchni obwo¬ dowej, przy czym kanaly posiadaja przekrój po¬ przeczny w ksztalcie krzywoliniowej figury zam¬ knietej, a osie symetrii kanalów sa styczne do kola stycznosci posiadajacego w przyblizeniu taka sama srednice co i wirnik, ponadto osie symetrii sasied¬ nich kanalów przecinaja sie w odleglosci od obwo¬ du kola stycznosci mniejszej niz polowa maksymal¬ nego wymiaru przekroju poprzecznego kanalu, a kazdy kanal posiada przedluzenie, tak uksztaltowac ne przez jego wygiecie, ze zmienia ono kierunek przeplywu z kierunku poczatkowego obwodowo- promieniowego na zewnatrz od osi wirnika na kie¬ runek poosiowy.W przypadku, gdy kanaly maja przekrój okragly, punkt przeciecia sie osi sasiednich kanalów lezy poza kolem wspólstycznosci kanalów w odleglosci mniejszej niz promien kola przekroju kanalu. Na¬ tomiast jesli kanaly przecinaja sie z wewnetrznym obrzezem czlonu dyfuzora, sasiednie kanaly tworza wejscia o ksztalcie eliptycznym, które wzajemnie przecinaja sie i zachodza na siebie w taki sposób, by stworzyc nieprzerwana pierscieniowa przestrzen wejsc sasiadujacych kanalów na wewnetrznej po¬ wierzchni pierscieniowego czlonu, którego wejscia do kanalów otaczaja obrzeze lopatek wirnika. Czo¬ lowe scianki boczne pierscieniowej komory dyfu¬ zora moga byc lekko pofalowane w wyniku kolo¬ wego lub krzywoliniowego poprzecznego przekroju kanalów, wplyw zafalowania mozna jednak zmniej¬ szyc przez zwiekszenie liczby lub srednicy kanalów.W dyfuzorze przeciecia sie kanalów tworza po¬ miedzy soba powierzchnie scianki, której krawedz wlotu jest eliptyczna z duza osia elipsy równolegla do plaszczyzny utworzonej przez osie kanalów.Kra¬ wedz wlotu posiada kat nastawienia zalezny od przeplywu powietrza opuszczajacego wirnik* Elip¬ tyczna krawedz wlotu polozona jest z duzym od¬ chyleniem, które przeciwdziala zaklóceniom w trzy- wymiarowym przeplywie powstajacym z nietypo¬ wego oprofilowania wejscia do dyfuzora. Maszyna jest zatym dostosowana zarówno do przeplywów czynnika o predkosciach poddzwiekowych jak i naddzwiekowych i jest równie sprawne przy przy- dzwiekowych predkosciach przeplywu.Eliptyczny uklad wlotowy powstaly w wyniku przenikania kanalów w czlon pierscieniowy nie wy¬ maga szczególnej lub specjalnej obróbki frezerskiej koniecznej dla wyprofilowania ostrych krawedzi wlotu bedacych podistawa sprawnego dzialania 5 urzadzenia. Frezowanie sasiednich kanalów wy¬ twarza 'poszczególne krawedzie wlotu na rozdzie¬ lajacych kanaly sciankach, Ikisztalty krawedzi wlotu moga byc dobierane poprzez dobór poprzecznego przekroju kanalów. Oczywiscie poprzez zmiany po¬ lo przecznego przekroju kanalów zmienia sie ksztalty wlotu bedace odpowiednio znieksztalconymi ksztal¬ tami elipsy.Styczne kanaly posiadaja przedluzenia na swych zewnetrznych koncach w postaci wygietych odcin- 15 ków rurowych o stosunkowo prostym ksztalcie roz¬ szerzajacego sie przekroju zakonczonych w kierun¬ ku poosiowym (z lekkim skreceniem) otworami wyjsciowymi stanowiacymi lacznie ciagly kanal o przekroju pierscieniowym. 20 Wynalazek obejmuje, w sprezarce odsrodkowej wyposazonej w wirnik, dyfuzor skladajacy sie z pierscieniowego czlonu zamocowanego wokól obrze¬ za wirnika, posiadajacego pierscieniowa powierzch- 25 nie wewnetrzna z licznymi stycznymi kanalami biegnacymi na zewnatrz od wewnetrznej powierz¬ chni, dostosowanymi do przeplywu scisliwego czyn¬ nika wypychanego przez wirnik, gdzie kazdy kanal jest wyprowadzony poza zewnetrzna powierzchnie 30 pierscieniowego czlonu za pomoca przewodu ruro¬ wego wygietego tak, by skierowac czynnik posia¬ dajacy poczatkowo kierunek odsrodkowy nadany przez wirnik, w kierunku równoleglym od osi wir¬ nika, w ksztalcie wyplywu pierscieniowego. 35 Majac na uwadze inne jeszcze aspekty przedsta¬ wionego wynalazku przewidziano zastosowanie go w lotniczych silnikach turbinowych w róznych kombinacjach nastepujacych zespolów: odsrodkowa sprezarka z wirnikiem, dyfuzor posiadajacy pier- 40 scieniowy czlon zamocowany wokól obrzeza wyzej wspomnianego wirnika, posiadajacy wewnetrzna i zewnetrzna obudowe powierzchni, liczne kanaly w wymienionym pierscieniowym czlonie przebiega¬ jace stycznie i na zewnatrz od wymienionej we- 45 wnetrznej powierzchni, wymienione kanaly sa sty¬ czne do wspólnego kola wspólosiowego z wirni¬ kiem, które to kolo posiada promien w przyblize¬ niu równy promieniowi zewnetrznemu wirnika, a wymienione kanaly sa dostosowane do przeplywu 50 scisliwego czynnika o duzych predkosciach prze¬ plywu, liczne przewody rurowe wygiete pod ka¬ tem prostym, gdzie kazdy przewód rurowy jest za¬ mocowany do zewnetrznego konca wymienionego kanalu w taki sposób, ze wewnetrzna powierzchnia 55 tego polaczenia stanowi gladkie przejscie, kazda wygieta rura sluzy do nadania kierunku przeply¬ wajacemu czynnikowi od kierunku poczatkowego styczno-odsrodkowego do kierunku w zasadzie rów¬ noleglego do osi wirnika; Ikazdy przewód rurowy 60 posiada zwiekszajacy sie przekrój poprzeczny w mia¬ re oddalania sie od konca polaczonego z kanalem, w kierunku konca wyplywowego rury; zewnetrzne konce wyplywowe wymienionych przewodów ru¬ rowych sa ulozone cylindrycznie wokól osi wirnika, 65 a polozenie obok siebie wieksze wymiary przekrój i ;71428 poprzecznych rur starlowia obwód tak, ze wyply¬ wajacy czynnik przedstawia soba pelny obwód pierscieniowy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia wirnik i dyfuzor w czesciowym prze¬ kroju patrzac w kierunku przeplywu na przekrój wirnika, celem jego jest pokazanie przecinania sie kanalów otaczajacych pierscien dyfuzora, zgodnie z jednym z rozwiazan wynalazku, filg. 2 — dyfu¬ zor w czesciowym przekroju wzdluz linii 2—2 na fig. 1, fig. 3 — sprezarke silnika turbinowego w czesciowym wzdluznym przekroju, na którym wir¬ nik i dyfuzor sa jednym z rozwiazan przedstawio¬ nego wynalazku: fig. 4 — wirnik i dyfuzor w prze¬ kroju wzdluz linii 4—4 z fig. 3: fig. 5 — jeden z przewodów rurowych w widoku perspektywicz¬ nym.Fig. 1 przedstawia czesc odsrodkowa sprezarki, w której wirnik 10 osadzony jest na centralnym wale 12. Wirnik 10 posiada lopatki 13, dookola których umieszczony jest pierscieniowy dyfuzor 16 bedacy przedmiotem wynalazku. Dyfuzor jest pier¬ scieniowym czlonem posiadajacym zewnetrzna 17 i wewnetrzna 15 powierzchnie cylindryczna, przy czym wewnetrzna powierzchnia 15 jest polozona blisko zewnetrznego obrzeza wirnika.Cecha charakterystyczna przedstawionej kon¬ strukcji jest zespól o duzej ilosci kanalów 14 prze¬ chodzacych poprzez pierscieniowy dyfuzor 16 i roz¬ mieszczonych tak blisko siebie wzdluz obwodu, ze sasiednie kanaly przenikaja sie wzajemnie, co po¬ kazano na rysunku. Poszczególne kanaly pokazane na rysunku sa prostymi kanalami cylindrycznymi, lecz moga one posiadac ksztalt podobny do stozka lub inny o przekroju krzywoliniowym. Osie sy¬ metrii poszczególnych kanalów sa styczne do wspól¬ nego kola, którego srednica jest w przyblizeniu równa srednicy obrzeza wirnika. Kolo stycznosci w przedstawionym rozwiazaniu stanowi wewnetrz¬ na powierzchnie cylindryczna 15 pierscieniowego czlonu 16. Pomimo, ze w przedstawionym rozwia¬ zaniu kanaly 14 leza w jednej plaszczyznie rysun¬ ku, to w zaleznosci od rozwiazania konstrukcyj¬ nego kanaly te moga byc odchylone o niewielki kat poza plaszczyzne.Kazdy z kanalów z sasiednim kanalem 14a w niewielkiej odleglosci d' poza obwodem kola stycznosci dla osi kanalów.Odleglosc d' musi byc mniejsza od promienia r* ka¬ nalu 14 lub w przypadku, gdy przekrój kanalu nie jest kolem lecz krzywolinijna figura zamknieta (na przyklad elipsa), odleglosc d* winna byc mniej¬ sza od polowy maksymalnego wymiaru przekroju poprzecznego kanalu. Gdyby wielkosc d' byla wiek¬ sza niz polowa maksymalnego wymiaru przekroju poprzecznego kanalu 14, sasiadujace kanaly w miej¬ scach przecinania sie z wewnetrzna powierzchnia 15 dyfuzora 16 pozostawialyby niewypelniona soba przestrzen, powodujac tym brak ciaglosci strefy dyfuzyjnej 20. Strefa dyfuzyjna 20 otacza lopatki wirnika stanowiac ciagly, nieprzerywany lot po¬ wietrza przeplywajacego z wirnika do dyfuzora.Odpowiedni dobór srednic i'katów powoduje, ze krawedzie wlotowe bedace liniami przenikania sie sasiednich kanalów znajduja sie w miejscu scisle sasiadujacym z wewnetrzna powierzchnia 15 dy¬ fuzora i sa odchylone, jak pokazuje fig. 2, w kie¬ runku osi symetrii kanalu, lezac w plaszczyznie 5 osi symetrii kanalów; jesli przekrój poprzeczny kanalów jest okragly, krawedzie wlotu beda elip¬ sami. Os kazdej elipsy lezy dokladnie w plaszczy¬ znie osi symetrii kanalów i jest równoczesnie od¬ chylona do tylu w kierunku przeplywu, odchylenie io to poglebia sie w miare przeplywu osi symetrii przeplywu. Odchylenie krawedzi wlotu jest spowo¬ dowane ukladem przenikania sie kanalów powodu¬ jacym bardziej efektywne dzialanie dyfuzora.Wykonanie potrzebnego ukladu krawedzi wlo- 15 towych nie wymaga dodatkowego frezowania dy¬ fuzora. Wymagane uksztaltowanie krawedzi wloto¬ wych uzyskuje sie przez wykonanie przenikajacych sie kanalów o przekroju w ksztalcie krzywolinijnej figury zamknietej, dobór ksztaltu przekroju pozwa- 20 la na uzyskanie odpowiednich rozmiarów elipsy.Pochylenie krawedzi wlotowych jest zwiazane z wielkoscia przestrzeni dyfuzyjnej 20, której uklad jest dostosowany do typowego przeplywu powie¬ trza wychodzacego z wirnika. W poblizu scianek 25 kanalu predkosc przeplywu jest mniejsza niz w srodku przestrzeni dyfuzyjnej.Odpowiednie uksztaltowanie krawedzi wlotowych pozwala na naddzwiekowy przeplyw powietrza wy¬ chodzacego z wirnika w dyfuzorze, takze zjawisko 30 oderwania sie strug powietrza narasta stopniowo nie powodujac krytycznego przeplywu w zadnych punktach wzdluz krawedzi wlotu. Ponadto wlasci¬ we uksztaltowanie krawedzi wlotowych pozwala, aby warstwa przyscienna przeplywajacego powie- 35 trza byla niezaklócona w mozliwie najwiekszym stopniu. Oczywiscie dwa kanaly, których wspólne przeciecie sie tworzy krawedz wlotu, dalej rozcho¬ dza sie tworzac przewody równiez dostosowane do przeplywu z predkoscia naddzwiekowa. Poprzez od- 40 powiednie uksztaltowanie kanalów uzyskuje sie uklad pozwalajacy na wiekszy wzrost cisnienia po¬ miedzy chwytem wirnika i kolektorem dyfuzora niz uzyskiwany w dotychczasowych konstrukcjach sprezarek odsrodkowych. Wzrost cisnienia otrzy- 45 mywany jest przy duzej sprawnosci urzadzenia.Ilosc kanalów znajdujacych sie w pierscienio¬ wym czlonie dyfuzora 16 zalezy od objetosci i wa¬ runków przeplywajacego czynnika. W zasadzie mozna zastosowac dowolnie duza ilosc kanalów, 50 pamietajac jednak, ze istota wynalazku jest takie rozmieszczenie kanalów, by ich krawedzie przeni¬ kania tworzyly eliptyczne krawedzie wlotowe, po¬ miedzy którymi i wewnetrzna powierzchnia dyfu¬ zora 15 znajduja sie przestrzenie dyfuzyjne 20. 55 Na fig. 3 pokazano wirnik lOa wraz z otaczajaca go obudowa 21, do której za pomoca srub 22 umo¬ cowany jest pierscieniowy czlon dyfuzora 23 stano¬ wiacy czesc nieruchoma sprezarki odsrodkowej.Czlon 23, który jest nieco zmienionym w porów- 60 naniu z pierscieniowym czlonem pokazowym na fig. 1, posiada liczne kanaly przeplywowe 24, (fig. 4) przebiegajace na zewnatrz od wewnetrznego pierscienia 25 do zewnetrznego pierscienia 26 pier¬ scieniowego czlonu 23. Kanaly 24 posiadaja prze- 65 krój poprzeczny o krzywolinijnej figurze zamknie-7 71428 8 „ tej, który najczesciej jest przekrojem kolowym.Czlon 23 jest pokazany jako jednolity pierscien z nawierconymi odpowiednio kanalami 24, lecz równie dobrze moze byc on wykonany z blachy.Kanaly 24 pokazano na fig. 4 jako otwory o sta¬ lym przekroju; kanaly te moga byc wykonane jako otwory stozkowe o zbieznosci w kierunku osi wir¬ nika tworzac w ten sposób strefe stozkowej dyfuzji przeplywu.Wskazane jest, jak pokazano na fig. 4, by osie symetrii 29 kanalów 24 byly styczne do obwodu kola 28, które winno byc blisko polozone lub na¬ wet pokrywajace sie z obwodem wewnetrznej po¬ wierzchni 25 czlonu 23. Nie jest konieczne lecz je¬ dynie pozadane aby obwód stycznosci 25 posiadal ta sama srednice co maksymalna srednica wirnika oznaczona numerem 28.Konieczna zmiana kierunku przeplywajacego czynnika odbywa sie za pomoca przewodów ruro¬ wych 31 polaczonych z koncami kolejnych kana^ lów 24. Wskazane jest, by kazdy przewód rurowy skladal sie z dwu odcinków: wewnetrznego 32 i ze¬ wnetrznego 33 posiadajacego odpowiednie zagiecie celem skierowania przeplywu w kierunku poosio¬ wym. Takie rozwiazanie przewodu rurowego nie przedstawia trudnosci wykonawczych (wygiecie w jednej plaszczyznie) i pozwala na uzyskanie w prze¬ wodzie rurowym zarówno odpowiedniej zmiany kie¬ runku jak i zmiany powierzchni przekroju poprze¬ cznego.Wewnetrzny odcinek 32 wprowadzony w rozwier- cony otwór zewnetrznego konca kanalu 24 stanowi proste przedluzenie tego kanalu. Wewnetrzne scian¬ ki przewodu rurowego i kanalu stanowia gladkie przejscie. Oczywiscie stozkowatosc odcinka 32 nie powoduje szkodliwego wplywu na przeplyw po¬ przez przewód rurowy.Zewnetrzne odcinki 33 stanowia stozkowe lub zbiezne przewody powietrza wychodzacego z wir¬ nika a krzywizna ich pokazane na fig. 4 pozwala na zmiane kierunku przeplywu na przeplyw o du¬ zej skladowej predkosci obwodowej. Krzywizna od¬ cinków 33 jest styczna do pierscieniowego kanalu 34 stanowiacego kolektor sprezarki i bedacego w silnikach turbinowych zarazem wejsciem do komór spalania. Odcinki przewodów 34 sa polozone po¬ miedzy zewnetrzna pierscieniowa scianka obudo¬ wy 35 i wewnetrzna scianka 16, jak pokazano na fig. 3.Odcinki przewodów 33 sa wygiete, jak pokazano w widoku poprzecznym na fig. 4, a równoczesnie skrecone niemal o 90° wzdluz osi silnika, jak po¬ kazuje widok podluzny na fig. 3, skrecenie to jest wykonane w plaszczyznie prostopadlej do wygiecia.Chociaz patrzac na fig. ,3 odnosi sie wrazenie, ze przewód dochodzi pod katem 90° do pierscienio¬ wego kolektora, Widoczne jest jednak porównujac poszczególne fig. 5, 4 i 3i, ze w rzeczywistosci prze¬ wody rurowe zfoiegalja sie z pierscieniowym kolek¬ torem pod katatmi ostrymi powodujac powstanie duzej obwodowej skladowej .predkosci przeplywu.Oznacza to, ze zmiana kierunku przeplywu nie jest o 90°, lecz przynajmniej o kat mniejszy o 30° od kata prostego, w efekcie tego polepsza sie aerody¬ namike przeplywu. Plaszczyzna otworu wylotowego kazdego z przewodów rurowych nie jest prostopad¬ la ido osi przewodu, lecz pod katem, a sam ksztalt otworu jest elipsa.Przewód 33 moze byc przewodem rurowym o jed- 5 nakowej zbieznosci pomiedzy koncami, moze byc wykonany takze z blachy jako przewód prosty.Nastepnie grubszy koniec zostaje splaszczony uzy¬ skujac w ten sposób przekrój eliptyczny, a dopie¬ ro teraz przewód zostaje wygiety o kat 90°wpla- 10 szezyznie niniejszych Osi jego eliptycznego prze¬ kroju. Proste wygiecie zachodzi tylko wówczas, gdy wygina sie przewód w ksztalcie pokazanym, na fig. 3, na którym os symetrii konca wyjsciowego przewodu usytuowana jest na obwodzie dyfuzora, 15 którego proim'ien jest równoleglym do osi kanalu 24, z którym przewód jest polaczony. Oczywiscie wyjsciowy koniec przewodu rurowego jest przy¬ ciety skosnie jak pokazuje fig. 5.Wymiary przewodów rurowych 33 w koncach 20 stanowiacych wyjscie sa tak dobrane, by otwory wyjsciowe stanowily obwodowe polaczenie pomie¬ dzy soba. W ten sposób powierzchnie otworów wyj¬ sciowych wypelniaja jak najlepiej powierzchnie kolektora pierscieniowego. Idealem byloby, by 25 otwory wyjsciowe posiadaly ksztalty scisle dopa- sowywujace jeden otwór do drugiego stanowiac jak gdyby segmenty wypelniajace calkowicie caly pierscien.Ksztalt otworu moze byc splaszczonym owalem, 30 którego duza os jest lukiem o krzywiznie pierscie¬ nia. Oczywiscie najlepszym bylby owal splaszczony w ksztalcie prostokata o zaokraglonych wierzchol¬ kach, którego dluzsze boki bylyby odpowiadajacy¬ mi krzywiznie pierscieniami kolektora. W kazdym 35 jednak rozwiazaniu zewnetrzne odcinki przewodów rurowych winny posiadac zbieznosc celem konty¬ nuowania przeplywu dyfuzyjnego wzdluz swojej dlugosci. Omówiony ksztalt przewodu rurowego, którego krzywizna pozwala, by powietrze opusz- 40 czajace wirnik przeplywalo poprzez przewód z predkoscia posiadajaca skladowa poosiowa i obwo¬ dowa przy wyeliminowaniu skladowej promienio¬ wej, okazal sie ksztaltem, w którym pomimo za¬ giec przewodu, ruch burzliwy przeplywu jest naj- 45 mniejszy, a sprawnosc najwieksza. Przeplyw po¬ przez kanaly 24 o przekroju okraglym, w których powietrze posiada predkosc o skladowych promie¬ niowej i obwodowej zmienia sie w przeplyw w przewodach rurowych o przekroju eliptycznym bez 50 zadnych zauwazalnych zaklócen. Nalezy pamietac, ze odcinki przewodu rurowego 32 i 33 lacza sie po¬ miedzy soba nasadkowo i wobec tego nalezy za¬ pewnic ciagla i nieprzerwana gladkosc wewnetrz¬ nych powierzchni polaczenia dla przeplywu powie- 55 trza. Zewnetrzne odcinki przewodów rurowych mo¬ ga byc mocowane w otaczajacej sprezarke obudo¬ wie 35 poprzez nakladki 38 przyspawane do obu¬ dowy i do konców rur, jak pokazano na fig. 4. 60 PL PL

Claims (11)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Maszyna przeplywowa odsrodkowa, zwlaszcza sprezarka odsrodkowa z obrotowym wirnikiem po¬ siadajaca dyfuzor, znamienna tym, ze dyfuzor sta- 65 nowi pierscieniowy czlon (16), który ma wewnetrz-9 71428 10 powierzchnie obwodowa (15) otaczajaca wirnik (10), uksztaltowana z kanalów (14) przecinajacych sie wewnatrz pierscieniowego czlonu (16) i rozchodza¬ cych sie na zewnatrz od wymienionej wewnetrznej powierzchni obwodowej, przy czym kanaly (14) po¬ siadaja przekrój poprzeczny w ksztalcie krzywoli¬ niowej figury zamknietej, a osie symetrii kanalów sa styczne do kola stycznosci posiadajacego w przy¬ blizeniu taka sama srednice co i wirnik (10), po¬ nadto osie symetrii sasiednich kanalów przecinaja sie w odleglosci od obwodu kola stycznosci mniej¬ szej niz polowa maksymalnego wymiaru przekroju poprzecznego kanalu, a kazdy kanal posiada prze¬ dluzenie, tak uksztaltowane przez wygiecie jego, ze zmienia ono kierunek przeplywu z kierunku po¬ czatkowego obwodowo-promieniowego na zewnatrz od osi wirnika na kierunek poosiowy.

2. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze sasiadujace ze soba kanaly (14) sa blisko sidbie polozone w taki sposób, ze po¬ wierzchnie scianek sasiednich kanalów (14) prze¬ cinaja sie na zewnatrz wewnetrznej (15) (po¬ wierzchni obwodowej dyfuzora (16), a przeciecie to jest ostra rozdzielajaca scianka posiadajaca krzy¬ woliniowa krawedz wlotowa odchylona w kierun¬ ku przeplywu w dyfuzorze (16).

3. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze kanaly (14) posiadaja okragly prze¬ krój poprzeczny.

4. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 2, zna¬ mienna tym, ze krawedz wlotu scianki dzielacej kanaly ma ksztalt elipsy.

5. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze kanal (14) posiada zbieznosc w kie¬ runku wirnika (10) przynajmniej w czesci swojej dlugosci stanowiac strefe dyfuzji przeplywu czyn¬ nika, i przewody rurowe (31) zwiekszajace pole swego przekroju poprzecznego w kierunku zewne¬ trznego wyjsciowego konca. 5

6. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 5, zna¬ mienna tym, ze osie symetrii (24) kanalów (14) sa pochylone pod katem (d) w stosunku do plaszczy¬ zny kola wspólstycznosci (25).

7. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 6, zna- io mienna tym, ^e kazdy kanal dyfuzora posiada zbieznosc w kierunku wewnetrznej powierzchni ob¬ wodowej.

8. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 6, zna¬ mienna tym, ze kazdy z przewodów rurowych (31) 15 dyfuzora (16) jest wygiety pod katem prostym, w widoku podluznym, w celu uzyskania poosiowego przeplywu czynnika.

9. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 8, zna¬ mienna tym, ze odcinek dyfuzora (16) przewodu ru- 20 rowego (31) skierowany jest poosiowo swym kon¬ cem polozonym poza wygieciem oraz jest przyciety skosnie, przez co ma ksztalt wydluzonego owalu.

10. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 9, zna¬ mienna tym, ze poosiowo skierowane koncowe od- 25 cinki przewodów rurowych (31) dyfuzora (16) po¬ siadaja zmienny ksztalt zwiekszajac pole swego przekroju poprzecznego az do swego wylotu beda¬ cego splaszczona elipsa, przy czym elipsy te calko- . wicie wypelniaja przekrój pierscienia kolektora. 80

11. Maszyna przeplywowa wedlug zastrz. 10, znamienna tym, ze poosiowo skierowane odcinki przewodów rurowych (31) dyfuzora (16) stanowia przylegajacy do siebie uklad dookola osi wirnika (10), o przekrojach poprzecznych posiadajacych swoje najwieksze wymiary ulozone obwodowo.EL 27c,12/20 71428 MKP F04d 17/14 f -/3 :/4c }3 lS- ¦'''' • d /2 /o 1 ys 77 FIG. I FIG 2KI. 27c,12/20 71428 MKP F04d 17/14 FIG 5KI. 27c,12/20 71428 MKP F04d 17/14 FIG. 5 FIG. 4 K.Z.Graf. Nr 1, z. 38ftT4 —230 Cena 10 zl PL PL