PL 71 413 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest sekcja górniczej obudowy zmechanizowanej, znajdujaca za- stosowanie w górnictwie podziemnym przy zmechanizowanym wybieraniu pokladu kopaliny uzytecznej. Znany jest, na przyklad z polskiego opisu patentowego PL 189946 B1, sposób monitorowania wskaznika oceny nosnosci stropu wyrobisk górniczych, polegajacy na ciaglym pomiarze i rejestracji danych zwiazanych z ugieciem plaszczyzny stropu z wykorzystaniem czujników zamontowanych na stojakach sekcji. Uklad wedlug tego wynalazku ma co najmniej dwa komplety czujników cisnienia i dwa komplety czujników przemieszczenia umocowane na konstrukcjach stojaków hydraulicznych sekcji, po- laczone funkcjonalnie z mikroprocesorowym rejestratorem zasilanym z iskrobezpiecznego zasilacza. Pomierzenie wartosci wspólczynnika oceny nachylenia stropu, przekraczajacej zalozony poziom, skut- kuje dokonaniem wzmocnienia obudowy, celem zwiekszenia sily podparcia stropu. Ocena pracy obu- dowy zmechanizowanej na podstawie pomiarów cisnienia medium hydraulicznego za pomoca czujni- ków cisnienia znana jest równiez ze zgloszenia polskiego wynalazku P.413692. Znana jest ponadto, na przyklad z polskiego opisu patentowego PL 221880 B1, sekcja obudowy zmechanizowanej oslonowej, która wyposazona jest w mechanizm kroczenia z czujnikiem drogi krocze- nia i za pomoca detektora nachylenia czujnika drogi kroczenia, oraz czujnika cisnienia stojaka, umozli- wia ocene wspólrzednych przestrzenno-czasowych sekcji wzgledem przenosnika scianowego, a takze wzgledem stropu. Równiez znane jest, na przyklad z opisu patentowego CN 202544888 rozwiazanie podpory stropu, a wiec sekcji obudowy zmechanizowanej, wyposazonej w czujniki nacisku na stojak silami od- dzialujacymi na stropnice, a takze czujniki obciazenia powodowanego przez oslone odzawalowa sekcji. Zmiany obciazen mierzonych przez te czujniki wyswietlane sa w czasie rzeczywistym przez procesor sterujacy obudowa i sluza do wprowadzania zmian cisnienia medium hydraulicznego zasilajacego sto- jaki sekcji obudowy do wielkosci zapewniajacych bezpieczne podparcie stropu. Podobnie zgodnie z chinskim wzorem uzytkowym CN 206360722 U znana jest podpora hydrauliczna z urzadzeniem do okreslania polozenia pozycyjnego tej podpory z uwzglednieniem odleglosci miedzy stropnica a spagnica mierzonej przez czujnik odleglosci pozycji stropnicy, a takze podparcia stropnicy mierzonego przez czuj- nik cisnienia. Dane z czujników wprowadzane sa wraz z danymi srodowiskowymi wyrobiska do sterow- nika obudowy, gdzie wypracowywane sa odpowiednie do sytuacji sygnaly sterujace. Z kolei w opisie patentowym CN 205876371 (U) ujawniono taki model sterowania sekcja obudowy, który na podstawie czujników przyspieszenia, czujnika skoku, dalmierza laserowego oraz elektromagne- tycznych zaworów proporcjonalnych umozliwia przeprowadzanie w czasie rzeczywistym regulacji pracy podpory hydraulicznej dla wlasciwego usytuowania stropnicy sekcji obudowy zmechanizowanej. Uklad regulacji zgodny z tym wynalazkiem jest stosunkowo skomplikowany i bazuje na bardzo zlozonym mo- delu funkcjonalnym sekcji obudowy zmechanizowanej, co w warunkach górniczych nie jest rozwiazaniem optymalnym. Przedstawione wyzej rozwiazania bazuja bezposrednio wzglednie posrednio na pomiarze cisnie- nia medium hydraulicznego w podporach hydraulicznych sekcji. Tymczasem cisnienie medium rozpie- rajacego sekcje jest tylko jednym z czynników ksztaltujacych poprawna prace obudowy. Czynnikiem dotychczas niedocenianym jest pozycja sekcji obudowy w wyrobisku, majaca zasadniczy wplyw na ksztaltowanie sie skladowych sil oddzialujacych na uklad pracy modelu sekcja – górotwór. Wzajemne usytuowanie poszczególnych podzespolów sekcji obudowy zmechanizowanej ma zasadniczy wplyw na podparcie stropu i przy niewlasciwie dobranym w danej chwili nachyleniu stojaków oraz oslony odza- walowej wzgledem stropu i spagu, to w warunkach nachylenia pokladu nawet bardzo wysokie cisnienie medium nie gwarantuje wystarczajacej podpornosci sekcji. Sekcja powinna pracowac w pozycji uwzglednianej w wytycznych jej projektanta i wówczas spelniac bedzie stawiane przed nia wymogi. Celem wzoru uzytkowego jest taka budowa sekcji obudowy zmechanizowanej, która umozliwi prace w optymalnych parametrach geometrycznych, wynikajacych z zalozen konstrukcyjnych tej sekcji. Istota wzoru uzytkowego polega na tym, ze sekcja ma kazdy z czujników przestrzennego polo- zenia zamocowany w srodkowym przedziale dlugosci odpowiadajacego mu podzespolu w postaci strop- nicy, oslony odzawalowej, ciegien lemniskatowych oslony odzawalowej i spagnicy. Zasadnicza zaleta sekcji wedlug wzoru uzytkowego jest mozliwosc kreowania pracy sekcji zgod- nie z jej parametrami geometrycznymi, wynikajacymi z modelowych zalozen konstrukcyjnych tej sekcji. To zas zapewnia optymalne ulozenie sekcji w poszczególnych cyklach jej pracy i w powiazaniu z innymi systemami monitoringu cisnienia medium hydraulicznego oraz podpornosci, zapewnia prace w zakresie PL 71 413 Y1 3 najkorzystniejszych parametrów technicznych. Sekcja charakteryzuje sie prostota i odpornoscia na czynniki zewnetrzne, przy czym jej funkcjonowanie moze byc realizowane w drodze polaczen przewo- dowych, jak tez bezprzewodowych. Dla zastosowania tej sekcji niezbednym jest wprowadzenie do sys- temu sterowania sekcjami obudowy zmechanizowanej bazowego modelu geometrycznego konkretnego rodzaju sekcji, wynikajacego z przyjetych zalozen konstrukcyjnych. Umozliwia to latwe przystosowywa- nie w czasie rzeczywistym geometrii pracujacej sekcji do tego modelu. Wzór uzytkowy zostal przedstawiony na rysunku obrazujacym uproszczony widok sekcji obudowy zmechanizowanej z boku ze schematycznym ujeciem ukladu sterowania. Sekcja 1 obudowy zmechanizowanej zbudowana jest z podstawowych podzespolów w postaci spagnicy 2, zamocowanego na spagnicy 2 stojaka hydraulicznego 3 podpierajacego stropnice 4, a takze z oslony odzawalowej 5, polaczonej od góry przegubowo ze stropnica 4, a od dolu ciegnami lemniska- towymi 6 polaczonej przegubowo z tylna czescia spagnicy 2. Polaczenie oslony odzawalowej 5 wzgle- dem stropnicy 4 regulowane jest silownikiem 7. W srodkowym przedziale dlugosci La, Lb, Lc, Ld strop- nicy 4, oslony odzawalowej 5, ciegien lemniskatowych 6 i przedniej czesci spagnicy 2 przed gniazdem zamocowania stojaka hydraulicznego 3 zamocowane sa na stale czujniki przestrzennego polozenia 8a, 8b, 8c, 8d, które polaczone sa przewodami 9 z procesorem 10, przekazujacym sygnaly do ukladu ste- rowania 11 sekcja 1 obudowy zmechanizowanej. Uklad sterowania 11 na podstawie wprowadzonego do pamieci modelu pracy sekcji 1 w poszczególnych cyklach po otrzymaniu z procesora 10 aktualnej przestrzennej geometrii sekcji 1 wypracowuje sygnaly sterujace, adekwatne w tej sytuacji do potrzeb w zakresie geometrycznie optymalnej pracy sekcji 1, zgodnej z jej zalozeniami projektowymi. PL