PL 71 099 Y1 2 Opis wzoru Niniejszy wzór uzytkowy dotyczy mechanizmu napedowego do pojazdu mechanicznego. Mecha- nizm napedowy, o którym mowa w dokumencie, przeznaczony jest korzystnie do stosowania w pojaz- dach mechanicznych, w szczególnosci w pojazdach z napedem elektrycznym lub hybrydowym. Dla przykladu, niniejszy wzór uzytkowy moze byc stosowany w pojazdach takich jak samochody osobowe, samochody terenowe, pojazdy transportowe (jak samochody ciezarowe, ciagniki) itp. Mechanizm napedowy, o którym mowa, korzystnie jest zdolny przeksztalcic moment wejsciowy, dostarczany przez elektryczny silnik trakcyjny, w moment wyjsciowy do dostarczenia mechanizmowi róznicowemu pojazdu wedlug okreslonych przelozen przekladni, z reguly takich, które zmniejszaja pred- kosc napedu i zwiekszaja wytwarzana pare sil. Niniejszy wzór uzytkowy nalezy zatem zakwalifikowac do dziedziny produkcji pojazdów mecha- nicznych, a w szczególnosci do dziedziny przemyslu motoryzacyjnego. Od lat na rynku rozpowszech- nione sa pojazdy o napedzie elektrycznym lub hybrydowym, w którym ruch pojazdu, w calosci lub w cze- sci, sterowany jest przez elektryczny silnik trakcyjny. Z reguly, walek wyjsciowy elektrycznego silnika trakcyjnego polaczony jest za pomoca mechani- zmu napedowego z mechanizmem róznicowym, polaczonym z kolami napedowymi pojazdu, aby prze- nosic na nie sile napedowa wytwarzana przez elektryczny silnik trakcyjny. Bardziej szczególowo, mechanizm napedowy polaczony jest na wejsciu za pomoca wlasnego walka glównego z walkiem wyjsciowym elektrycznego silnika trakcyjnego, a na wyjsciu jest on polaczony za pomoca wlasnego walka napedzanego z mechanizmem róznicowym. Mechanizm napedowy sluzy do przeksztalcenia momentu napedowego dostarczanego przez elektryczny silnik trakcyjny na moment wyjsciowy do dostarczenia mechanizmowi róznicowemu zgodnie z okreslonym przelozeniem przekladni. Zazwyczaj, przelozenie przekladni jest to przelozenie reduktora obrotów w taki sposób, aby w odniesieniu do predkosci obrotowej i momentu napedowego elektrycz- nego silnika trakcyjnego, walek napedzany poruszal sie ze zmniejszona predkoscia i wytwarzal wiekszy moment napedowy w stosunku do samego elektrycznego silnika trakcyjnego. Zazwyczaj, pojazdy elektryczne posiadaja mechanizmy napedowe jednobiegowe, a zatem be- dace w stanie okreslic tylko jedno przelozenie przekladni pomiedzy elektrycznym silnikiem trakcyjnym a mechanizmem róznicowym. Takie jednak jednobiegowe mechanizmy napedowe w róznych warun- kach drogowych i przy róznej predkosci pojazdu nie sa w stanie dostarczyc odpowiedniego momentu obrotowego kolom napedowym, przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiednich warunków pracy dla elektrycznego silnika trakcyjnego. W celu wyeliminowania, przynajmniej w czesci, niniejszej wady, na rynek zostaly wprowadzone pojazdy elektryczne z mechanizmami napedowymi dwubiegowymi, wlaczanymi wybiórczo w celu zmiany przelozenia przekladni miedzy elektrycznym silnikiem trakcyjnym a mechanizmem róznicowym, w zaleznosci od warunków pracy pojazdu. Te ostatnie mechanizmy napedowe znanego typu z dwoma biegami zawieraja jedno lub wiecej sprzegiel sluzacych do rozlaczania przelozenia pierwszego biegu i do wlaczania przelozenia drugiego biegu w sposób ciagly, i na odwrót. Niektóre pojazdy elektryczne lub hybrydowe wyposazone w mechanizmy napedowe z kilkoma bie- gami, typu omawianego powyzej, sa opisane w patentach WO 2008/092353 i US 6,740,002. Zastosowanie mechanizmów napedowych ze sprzeglami do wlaczania i rozlaczania biegów oka- zalo sie, jednakze, w praktyce rozwiazaniem nie bez wad. W szczególnosci zastosowanie jednego lub kilku sprzegiel powoduje, ze mechanizm napedowy jest pod wzgledem konstrukcyjnym skomplikowany i kosztowny oraz stosunkowo duzy i ciezki. Ponadto sprzegla podatne sa na zuzycie, wymagajac konserwacji w celu zapewnienia prawidlo- wego dzialania pojazdu. W takiej sytuacji, problemem lezacym u podstaw niniejszego wzoru uzytkowego jest zatem wy- kluczenie wspomnianych trudnosci, wystepujacych w znanych wyzej wymienionych rozwiazaniach i za- pewnienie mechanizmu napedowego do pojazdu mechanicznego, który bedzie konstrukcyjnie prosty i stosunkowo tani do wykonania. Dodatkowym celem niniejszego wzoru uzytkowego jest dostarczenie mechanizmu napedowego dla pojazdu mechanicznego w pelni niezawodnego w dzialaniu. Dodatkowym celem niniejszego wzoru uzytkowego jest dostarczenie mechanizmu napedowego dla pojazdu mechanicznego, dajacego sie zastosowac w wydajny sposób w szerokiej gamie pojazdów. PL 71 099 Y1 3 Dodatkowym celem niniejszego wzoru uzytkowego jest dostarczenie mechanizmu napedowego dla pojazdu mechanicznego, który bedzie posiadal nizsza wage i mniejsze gabaryty. Dodatkowym celem niniejszego wzoru uzytkowego jest dostarczenie mechanizmu napedowego dla pojazdu mechanicznego funkcjonalnie w pelni niezawodnego, a w szczególnosci zdolnego do wpro- wadzenia trybu ze zautomatyzowana przekladnia bez postrzegania przerw momentu napedowego. Cechy techniczne wzoru uzytkowego, zgodnie z wyzej wymienionymi celami, jasno przedsta- wiono w zastrzezeniach ochronnych ponizej, a jego zalety beda wyraznie wskazane w ponizszym szcze- gólowym opisie, wykonanym w odniesieniu do zalaczonych figur przedstawiajacych przyklad wykonania w czysto przykladowy i nieograniczajacy sposób, na których: ? figura 1 przedstawia widok perspektywiczny mechanizmu napedowego, przedmiotu niniej- szego wzoru uzytkowego; ? figura 2 przedstawia mechanizm napedowy zilustrowany na figurze 1, na którym zostala zdjeta obudowa zabezpieczajaca, w celu lepszego pokazania wewnetrznych elementów sa- mego mechanizmu napedowego; ? figura 3 przedstawia dodatkowy, perspektywiczny widok mechanizmu napedowego, zilustro- wanego na figurze 2; ? figura 4 przedstawia widok z boku mechanizmu napedowego, zilustrowanego na figurze 2; ? figura 5 przedstawia czesc mechanizmu napedowego, przedmiotu niniejszej dokumentacji, dotyczaca walka glównego, walka napedzanego i odnosnych elementów napedowych; ? figura 6 przedstawia widok perspektywiczny walka napedzanego mechanizmu napedowego, zilustrowanego na figurze 5; ? figura 7 przedstawia widok z boku walka napedzanego, zilustrowanego na figurze 6; ? figura 8 przedstawia czesc mechanizmu napedowego, przedmiotu niniejszej dokumentacji, dotyczacy krzywki obrotowej elementów napedowych. Szczególowy opis wybranego przykladu wykonania W odniesieniu do zalaczonych figur, oznaczono numerem 1 calosc mechanizmu napedowego do pojazdu mechanicznego, który jest przedmiotem niniejszego wzoru uzytkowego. Terminem pojazd bedzie sie oznaczac dalej jakikolwiek pojazd wyposazony w kola, poruszajacy sie po drodze, sluzacy do przewozu osób lub transportu rzeczy, taki jak samochód osobowy, van, cie- zarówka czy podobne pojazdy. W szczególnosci mechanizm napedowy 1, o którym w niniejszym dokumencie, przeznaczony jest do zastosowania korzystnie w pojazdach mechanicznych, w szczególnosci w pojazdach z napedem elektrycznym lub hybrydowym. Mechanizm napedowy 1, przedmiot niniejszej dokumentacji, sluzy korzystnie do przeksztalcania momentu napedowego, dostarczanego przez elektryczny silnik trakcyjny, w moment wyjsciowy w celu dostarczenia mechanizmowi róznicowemu pojazdu wedlug okreslonych przelozen przekladni, w szcze- gólnosci przelozen reduktora obrotów. W odniesieniu do przykladu wykonania, przedstawionego na zalaczonych figurach, mechanizm napedowy 1 posiada z korzystnym skutkiem obudowe zabezpieczajaca 2, najkorzystniej utworzona z kilku warstw metalowych 2', zamocowanych miedzy soba na przyklad przy pomocy srub laczacych 3. Mechanizm napedowy 1, zgodnie z niniejszym wzorem uzytkowym, zawiera elektryczny silnik trakcyjny 4, wyposazony z korzystnym skutkiem w wal napedzany (nie pokazany na zalaczonych figu- rach), za pomoca którego dostarcza moment napedowy do przemieszczania pojazdu. W szczególnosci elektryczny silnik trakcyjny 4 jest typem silnika z pradem przemiennym i najko- rzystniej jest on przymocowany do obudowy zabezpieczajacej 2 mechanizmu napedowego 1. W odniesieniu do figur 2–4, mechanizm napedowy 1 zawiera równiez walek glówny 5 polaczony z elektrycznym silnikiem trakcyjnym 4, dzieki któremu jest napedzany do obracania, na przyklad z pred- koscia obracania az do okolo 12 000 obr./min. W szczególnosci walek glówny 5 rozwija sie wedlug swojej pierwszej osi X i jest z korzystnym skutkiem polaczony do walka napedzanego elektrycznego silnika trakcyjnego 4, aby byc napedzany do obracania sie wokól swojej pierwszej osi X i aby otrzymac powyzszy moment napedowy. Z korzystnym skutkiem, walek glówny 5 umieszczony jest wewnatrz obudowy zabezpieczajacej 2 i jest obrotowo podtrzymywany przez nia, zwlaszcza za pomoca pierwszych lozysk 6. Mechanizm napedowy 1 zawiera co najmniej jeden walek napedzany 7, który ma byc polaczony z mechanizmem róznicowym 8 mechanicznie polaczonym z kolami napedowymi pojazdu i sluzy do PL 71 099 Y1 4 przenoszenia do tego mechanizmu róznicowego 8 okreslonego momentu wyjsciowego, w celu poru- szania kolami napedzajacymi. Mechanizm napedowy 1, przedmiot niniejszej dokumentacji, zawiera równiez elementy nape- dowe 9 polaczone miedzy walkiem glównym 5 a walkiem napedzanym 7, w celu przeniesienia ruchu obrotowego z walka glównego na walek napedzany z wybranym przelozeniem przekladni, w taki spo- sób, aby przemienic moment napedowy (dostarczany przez elektryczny silnik trakcyjny 4 na walek glówny 5) na moment wyjsciowy przesylany z walka napedzanego 7 do mechanizmu róznicowego 8. W szczególnosci wspomniane przelozenie przekladni pomiedzy walkiem glównym 5 a walkiem napedzanym 7 jest przelozeniem reduktora obrotów w taki sposób, aby w odniesieniu do predkosci obrotowej i momentu napedowego wytwarzanych przez elektryczny silnik trakcyjny 4 na walku glów- nym 5, walek napedzany 7 posiadal odpowiednio zmniejszona predkosc obrotowa i wytwarzal moment wyjsciowy wyzszy w stosunku do elektrycznego silnika trakcyjnego 4. Zgodnie z pokazanym przykladem wykonania na zalaczonych figurach, walek glówny 5, walek napedzany 7, elementy napedowe 9 (i najkorzystniej mechanizm róznicowy 8) usytuowane sa wewnatrz obudowy zabezpieczajacej 2 mechanizmu napedowego 1. Korzystnie, walek napedzany 7 rozwija sie wedlug swojej drugiej osi Y, najkorzystniej równolegle do pierwszej osi X walka glównego 5. Walek napedzany 7 moze byc uruchamiany, aby obracac sie wokól swojej drugiej osi Y przez elementy napedowe 9, te z kolei napedzane sa przez walek glówny 5. Korzystnie, walek napedzany 7 jest umieszczony wewnatrz obudowy zabezpieczajacej 2 i jest obrotowo przez nia podtrzymywany, w szczególnosci za pomoca drugich lozysk 10. Najkorzystniej, walek napedzany 7 jest przeznaczony do polaczenia go z mechanizmem róznico- wym 8 za pomoca przekladni napedowej 11 zawierajacej na przyklad zebnik napedowy 12 wspólosiowo przymocowany do walka napedzanego 7 i kolo zebate napedowe 13 mechanizmu róznicowego 8 zaze- bione z powyzszym zebnikiem napedowym 12. Wedlug niniejszego wzoru uzytkowego, elementy napedowe 9 miedzy walkiem glównym 5 a wal- kiem napedzanym 7 posiadaja pierwszy czlon napedowy 14, który jest zamontowany jalowo na walku napedzanym 7 i jest mechanicznie polaczony z walkiem glównym 5, w celu przenoszenia ruchu na walek napedzany 7 z pierwszego przelozenia przekladni R1 odpowiadajacego na przyklad pierwszemu biegowi posuwu pojazdu. Poza tym, elementy napedowe 9 zawieraja drugi czlon napedowy 15, który jest zamontowany jalowo na walku napedzanym 7 i jest mechanicznie polaczony z walkiem glównym 5, w celu przenosze- nia ruchu na walek napedzany 7 z drugiego przelozenia przekladni R2 odpowiadajacego na przyklad drugiemu biegowi posuwu pojazdu. W szczególnosci, w odniesieniu do figur 6 i 7, pierwszy czlon napedowy 14 jest wyposazony w pierwsza powierzchnie sprzegajaca 16, najkorzystniej majaca pierwsze zeby sprzegajace 17 i drugi czlon napedowy 15 wyposazony w druga powierzchnie sprzegajaca 18, najkorzystniej majaca drugie zeby sprzegajace 19. Korzystnie, mechanizm napedowy 1 wyposazony jest w wieksza ilosc walków napedzanych 7, z których kazdy ma odpowiadajacy mu pierwszy i drugi czlon napedowy 14 i 15, w celu dostarczenia wiecej niz dwóch biegów posuwu dla pojazdu. Zgodnie z przykladem wykonania pokazanym na zalaczonych figurach, mechanizm napedowy 1 wyposazony jest w dwa walki napedzane 7, z których kazdy posiada zamontowane dwa odpowiadajace mu czlony napedowe 14, 15 z odpowiadajacymi im przelozeniami przekladni. Na przyklad jeden z walków napedzanych 7 sluzy do posuwu pojazdu z pierwszym biegiem i z drugim biegiem, a drugi walek napedzany 7 sluzy do posuwu pojazdu z trzecim biegiem i z czwartym biegiem. Wedlug niniejszego wzoru uzytkowego, elementy napedowe 9 zawieraja ponadto czlon sprzega- jacy 20, najkorzystniej z przednimi zebami, zamontowany przesuwnie na walku napedzanym 7 i obro- towo polaczonym z nim tak, ze czlon sprzegajacy 20 jest zmuszony do obracania sie razem z walkiem napedzanym 7, bedac w stanie jednoczesnie przesuwac sie po nim. Elementy napedowe 9 posiadaja elementy przemieszczajace 21 mechanicznie polaczone z czlo- nem sprzegajacym 20 i sluzace do przesuwania tego czlonu po wale napedzanym 7 miedzy pierwszym polozeniem pasowania a drugim polozeniem pasowania. Bardziej szczególowo, w pierwszym polozeniu pasowania czlon sprzegajacy 20 jest mechanicznie polaczony z pierwsza powierzchnia sprzegajaca 16 PL 71 099 Y1 5 pierwszego czlonu napedowego 14, w celu przeniesienia ruchu z walka glównego 5 na walek nape- dzany 7 z powyzej wspomnianego pierwszego przelozenia przekladni R1 (na przyklad do posuwu po- jazdu z pierwszym biegiem). W drugim polozeniu pasowania czlon sprzegajacy 20 jest mechanicznie polaczony z druga powierzchnia sprzegajaca 18 drugiego czlonu napedowego 15, w celu przeniesienia ruchu z walka glównego 5 na walek napedzany 7 z powyzej wspomnianego drugiego przelozenia prze- kladni R2 (na przyklad do posuwu pojazdu z drugim biegiem). Korzystnie, w odniesieniu do przykladu wykonania przedstawionego na zalaczonych figurach, pierwszy czlon napedowy 14 zawiera pierwsze kolo zebate 14' i drugi czlon napedowy 15 zawiera drugie kolo zebate 15', które to pierwsze i drugie kolo zebate 14', 15' sa zamontowane jalowo na walku nape- dzanym 7 wspólosiowo do drugiej osi Y tego ostatniego, zwlaszcza za posrednictwem lozysk trzecich i czwartych. Najkorzystniej, elementy napedowe 9 zawieraja pierwszy zebnik 42 zamocowany wspólosiowo na walku glównym 5 i zazebiony z pierwszym kolem zebatym 14' w taki sposób, aby utworzyc z nim pierwsze zazebienie, majace wczesniej wspomniane pierwsze przelozenie przekladni R1. Poza tym, elementy napedowe 9 zawieraja drugi zebnik 43, zamocowany wspólosiowo na walku glównym 5 i zazebiony z drugim kolem zebatym 15' w taki sposób, aby utworzyc z nim drugie zazebie- nie, majace wczesniej wspomniane drugie przelozenie przekladni R2. Na zalaczonych figurach, dla uproszczenia objasnienia, kola zebate i zebniki przedstawione sa bez wskazania odnosnych uzebien promieniowych. Korzystnie, w odniesieniu do przykladu wykonania pokazanego na zalaczonych figurach, czlon sprzegajacy 20 jest umieszczony pomiedzy pierwsza powierzchnia sprzegania 16 pierwszego czlonu napedowego 14 a druga powierzchnia sprzegajaca 18 drugiego czlonu napedowego 15 i jest przeno- szony poprzez elementy przemieszczajace 21 w przeciwleglych kierunkach, wzdluz walka napedza- nego 7, aby sprzegnac sie z jednym lub drugim z czlonów napedowych 14, 15. Najkorzystniej, jesli czlon sprzegajacy 20 jest wyposazony w pierwsza powierzchnie sprzega- jaca 22 wyposazona w pierwsze zeby sprzegajace 23 sluzace do zazebiania sie z pierwszymi zebami sprzegajacymi 17 pierwszego czlonu napedowego 14, gdy czlon sprzegajacy 20 znajduje sie w pierw- szym polozeniu pasowania, w taki sposób, aby czlon sprzegajacy 20 (który jest obrotowo polaczony z walkiem napedzanym 7) przytrzymywal pierwszy czlon napedowy 14 polaczony z walkiem napedza- nym 7, umozliwiajac przenoszenie ruchu z walka glównego 5 na walek napedzany 7 z wczesniej wspo- mnianego pierwszego przelozenia przekladni R1. Poza tym, czlon sprzegajacy 20 jest wyposazony w druga powierzchnie sprzegajaca 24 wyposa- zona w drugie zeby sprzegajace 25 sluzace do zazebiania sie z drugimi zebami sprzegajacymi 19 dru- giego czlonu napedowego 15, gdy czlon sprzegajacy 20 znajduje sie w jego drugim polozeniu pasowania, w taki sposób, aby czlon sprzegajacy 20 przytrzymywal drugi czlon napedowy 15 polaczony z walkiem napedzanym 7, umozliwiajac przenoszenie ruchu z walka glównego 5 na walek napedzany 7 z wczesniej wspomnianego drugiego przelozenia przekladni R2. Korzystnie, czlon sprzegajacy 20 ma zasadniczo ksztalt pierscieniowy i jest wyposazony w prze- lotowy kanal rozciagajacy sie miedzy pierwsza powierzchnia sprzegajaca 22 a druga powierzchnia sprzegajaca 24 tego czlonu sprzegajacego 20. Do przelotowego kanalu zostal przesuwnie wprowa- dzony walek napedzany 7, w taki sposób, aby ten ostatni podtrzymywal czlon sprzegajacy 20, pozwa- lajac na jego przemieszczanie sie po tym walku napedzanym 7. Najkorzystniej, jesli czlon sprzegajacy 20 wyposazony jest w elementy blokujace obroty, których zadaniem jest wymuszenie od czlonu sprzegajacego 20, aby obracal sie razem z walkiem napedza- nym 7, umozliwiajac jednoczesnie przesuwanie czlonu sprzegajacego 20 wzdluz walka napedzanego 7. Na przyklad te elementy blokujace obroty zawieraja jeden lub kilka kolków promieniowych przymoco- wanych (w szczególnosci w jednym korpusie) do czlonu sprzegajacego 20, które rozciagaja sie, wysta- jac w kanale przelotowym czlonu sprzegajacego i sa umieszczone przesuwnie w odpowiednich rowkach wzdluznych utworzonych na wale napedzanym 7 i równolegle do drugiej osi Y walu napedzanego. W szczególnosci czlon sprzegajacy 20 wyposazony jest w wewnetrzna powierzchnie obwodowa, która ogranicza kanal przelotowy, w którym umieszczony jest walek napedzany 7 i w zewnetrzna po- wierzchnie obwodowa 44, która najkorzystniej wykorzystywana jest przez elementy przemieszcza- jace 21 do przesuniecia czlonu sprzegajacego 20 wzdluz walka napedzanego 7, jak zostanie to ponizej szczególowo opisane. Korzystnie, elementy przemieszczajace 21 obejmuja krzywke obrotowa 26 i urzadzenie sledzace krzywke 27, które jest sprzegniete z krzywka obrotowa 26, polaczone jest z czlonem sprzegajacym 20 PL 71 099 Y1 6 i uruchamiane przez te krzywke obrotowa 26 do przesuwania czlonu sprzegajacego 20 miedzy pierw- szym polozeniem pasowania a drugim polozeniem pasowania. W szczególnosci krzywka obrotowa 26 uruchamiana jest do obracania sie wokól osi obrotu Z, rów- noleglej do pierwszej osi X walka glównego 5 i najkorzystniej, jesli jest umieszczona wewnatrz obudowy zabezpieczajacej 2 i obrotowo podtrzymywana przez nia, na przyklad za pomoca piatych lozysk 28. Korzystnie, w odniesieniu do figury 8, krzywka obrotowa 26 zawiera beben obrotowy 26' z osia wzdluzna, wyrównana z osia obrotu Z danej krzywki obrotowej 26 i najkorzystniej, jesli majaca ksztalt zasadniczo cylindryczny. Bardziej szczególowo, beben obrotowy 26' posiada zewnetrzna powierzchnie 29, która rozciaga sie wokól osi obrotu Z, i na której utworzony jest co najmniej jeden tor profilowany 30, z którym jest przesuwnie sprzegniete urzadzenie sledzace krzywke 27. Najkorzystniej, jesli tor profilowany 30 rozciaga sie wokól osi obrotu Z, zgodnie z obwodem za- mknietym o zmiennym przesuwie wzdluz osi obrotu Z, w taki sposób, aby przesunac, w wyniku obrotu bebna obrotowego 26', urzadzenie sledzace krzywke 27 wzdluz drugiej osi Y walka napedzanego 7 (rów- noleglego do osi obrotu Z), w celu przesuniecia czlonu sprzegajacego 20 wzdluz walka napedzanego 7 pomiedzy pierwszym a drugim polozeniem pasowania. Zgodnie z przykladem wykonania pokazanym na zalaczonych figurach, tor profilowany uzyskuje sie dzieki rowkom utworzonym na zewnetrznej powierzchni 29 bebna obrotowego 26'. Korzystnie, urzadzenie sledzace krzywke 27 elementów przemieszczajacych 21 porusza sie wzdluz kierunku przesuwania W, równoleglego do drugiej osi Y walka napedzanego 7 i najkorzystniej, przesuwnie jest podtrzymywane przez obudowe zabezpieczajaca 2. W szczególnosci, w odniesieniu do figur 6 i 7, mechanizm napedowy 1 zawiera drazek wspiera- jacy 31, równolegly do walka napedzanego 7, przenoszacy przesuwnie zamontowany nosnik urzadze- nia sledzacego krzywke 27. Bardziej szczególowo, najkorzystniej, drazek wspierajacy 31 jest usytuowany równolegle do kie- runku przemieszczania W urzadzenia sledzacego krzywke 27 i najkorzystniej, przymocowany jest do wnetrza obudowy zabezpieczajacej 2. Odpowiednio, w odniesieniu do figur 5–7, urzadzenie sledzace krzywke 27 zawiera czesc podtrzy- mujaca 32 przesuwnie zamontowana na drazku wspierajacym 31 i najkorzystniej, wyposazona w kanal laczacy, do którego wprowadzony jest dany drazek wspierajacy 31. Korzystnie, urzadzenie sledzace krzywke 27 zawiera suwak 33 przesuwnie wprowadzony do toru profilowanego 30 bebna obrotowego 26' krzywki obrotowej 26 i sluzacy do przesuwania sie wewnatrz danego toru profilowanego 30 w wyniku obrotu tegoz bebna obrotowego 26'. Najkorzystniej, suwak 33 urzadzenia sledzacego krzywke 27 jest zamocowany do czesci pod- trzymujacej 32 urzadzenia, rozciagajac sie i wystajac na zewnatrz z danej czesci podtrzymujacej 32, w szczególnosci w kierunku promieniowym w stosunku do kierunku przesuwu W urzadzenia sledzacego krzywke 27. Odpowiednio, suwak 33 urzadzenia sledzacego krzywke 27 zawiera podluzny korpus 33' przy- mocowany, najkorzystniej w jedynym korpusie, do czesci podtrzymujacej 32 i wprowadzony wolnym koncem do profilowanego toru 30 bebna obrotowego 26' obrotowej krzywki 26. Korzystnie, urzadzenie sledzace krzywke 27 jest mechanicznie polaczone z czlonem sprzegaja- cym 20, zgodnie z kierunkiem przemieszczenia W (równolegle do walka napedzanego 7) danego urza- dzenia sledzacego krzywke 27 tak, aby móc uruchomic przemieszczanie czlonu sprzegajacego 20 wzdluz walka napedzanego 7, miedzy pierwszym i drugim polozeniem pasowania. Ponadto, czlon sprzegajacy 20 jest obrotowo polaczony w sposób jalowy z urzadzeniem sledza- cym krzywke 27 tak, aby czlon sprzegajacy 20 mógl sie obracac wraz z walkiem napedzanym 7 bez napotykania utrudnien w jego ruchu obrotowym powodowanych przez urzadzenie sledzace krzywke 27. W tym celu, czlon sprzegajacy 20 wyposazony jest korzystnie w rowek pierscieniowy 34, rozcia- gajacy sie wokól drugiej osi Y walka napedzanego 7, a urzadzenie sledzace krzywke 27 wyposazone jest w czesc sprzegajaca 35 wprowadzona w dany rowek pierscieniowy 34, umozliwiajac obracanie sie czlonu sprzegajacego 20 w stosunku do urzadzenia sledzacego krzywke 27. W szczególnosci rowek pierscieniowy 34 czlonu sprzegajacego 20 jest utworzony na zewnetrznej powierzchni obwodowej 44 czlonu sprzegajacego i jest on ograniczony przez dwa kolnierze opo- rowe 36, miedzy którymi umieszczana jest czesc sprzegajaca 35 urzadzenia sledzacego krzywke 27. Odpowiednio, w odniesieniu do zalaczonych figur, czesc sprzegajaca 35 urzadzenia sledzacego krzywke 27 jest zamocowana, najkorzystniej w jednym korpusie, do czesci podtrzymujacej 32 danego PL 71 099 Y1 7 urzadzenia sledzacego krzywke 27, rozciagajac sie i wystajac na zewnatrz z danej czesci podtrzymu- jacej 32. Korzystnie, czesc sprzegajaca 35 urzadzenia sledzacego krzywke zasadniczo jest wyprofilowana w ksztalcie widelek i jest wyposazona w dwa ramiona 37, miedzy którymi jest umieszczony w sposób jalowy czlon sprzegajacy 20. W szczególnosci ramiona 37 czesci sprzegajacej 35 wlozone sa do rowka pierscieniowego 34 czlonu sprzegajacego 20 miedzy dwa kolnierze oporowe 36, które wyznaczaja granice danego rowka pierscieniowego 34. Bardziej szczególowo, ramiona 37 czesci sprzegajacej 35 wyznaczaja pomiedzy soba lukowa krawedz, w szczególnosci w postaci obwodowego luku, z dana czescia laczaca 35, której lukowata krawedz umieszczona jest w pierscieniowym rowku 34 czlonu sprzegajacego 20, rozciagajacego sie wokól czesci obwodowej powierzchni zewnetrznej 44 danego czlonu sprzegajacego 20. W odniesieniu do przykladu wykonania zilustrowanego na zalaczonych figurach, w którym me- chanizm napedowy 1 zawiera wieksza ilosc walków napedzanych 7 (na przyklad dwa), beben obro- towy 26' krzywki obrotowej 26 wyposazony jest w kilka odpowiednich torów profilowanych 30, a ele- menty przemieszczajace 21 zawieraja wieksza ilosc odpowiadajacych im urzadzen sledzacych krzywke 27, z których kazdy jest polaczony z odpowiednim torem profilowanym 30 i jest mechanicznie polaczony z czlonem sprzegajacym 20 odpowiedniego walka napedowego 7. Korzystnie, elementy przemieszczajace 21 zawieraja silownik elektryczny 38, najkorzystniej pradu stalego, polaczony mechanicznie z krzywka obrotowa 26 i uruchamiany, aby wprawiac w ruch krzywke wokól jej osi obrotu Z w taki sposób, aby uruchomic urzadzenie sledzace krzywke 27 do prze- suwania czlonu sprzegajacego 20. W szczególnosci silownik elektryczny umieszczony zostal wewnatrz obudowy wspierajacej i naj- korzystniej jest przez nia podtrzymywany. Korzystnie, silownik elektryczny 38 posiada wal wyjsciowy 39, uruchamiany do obracania sie wo- kól swojej osi obrotu K (wyrównanej i równoleglej z danym walem wyjsciowym 39) i mechanicznie pola- czonej z krzywka obrotowa 26, aby wprowadzac ja w obrót. Bardziej szczególowo, najkorzystniej, wal wyjsciowy 39 silownika elektrycznego 38 jest umiesz- czony równolegle do walka glównego 5 oraz do walka napedzanego 7, a w szczególnosci, jesli jest umieszczony równolegle do osi obrotu Z krzywki obrotowej 26. Odpowiednio, silownik elektryczny 38 zawiera korpus zabezpieczajacy 40, z którego wystaje czesc pasujaca walu wyjsciowego 39. Korzystnie, elementy przemieszczajace 21 posiadaja lancuch kinematyczny 41, umieszczony miedzy walem wyjsciowym 39 silownika elektrycznego 38 a krzywka obrotowa 26, w celu przenoszenia ruchu obrotowego walu wyjsciowego 39 na dana krzywke obrotowa 26. Najkorzystniej, wspomniany lancuch kinematyczny 41 posiada szereg walcowych kól zebatych z osiami równoleglymi do osi obrotu K walu wyjsciowego 39 silownika elektrycznego 38 i obejmujace w szczególnosci pierwsze kolo laczace 41' zazebione z czescia pasowania, najkorzystniej zebata, walu wyjsciowego 39 silownika elektrycznego 38 oraz ostatnie kolo laczace 41', przymocowane wspólosiowo do bebna obrotowego 26' krzywki obrotowej 26. Korzystnie, silownik elektryczny 38 posiada modul sterujacy, otrzymany na przyklad z karty elek- tronicznej, zaprogramowany do sterowania uruchamianiem silownika elektrycznego 38, a nastepnie do przesuwania czlonu sprzegajacego 20, w celu wlaczenia pozadanego biegu posuwania pojazdu w za- leznosci od warunków pracy pojazdu. W szczególnosci modul sterowania silownika elektrycznego 38 umieszczony jest na wysokosci korpusu zabezpieczajacego 40 danego silownika elektrycznego 38, na przyklad przymocowany do da- nego korpusu zabezpieczajacego 40. Wedlug innego przykladu wykonania, modul sterowania silownika elektrycznego 38 zintegrowany jest z ukladem sterowania pojazdu. Korzystnie, mechanizm napedowy 1, przedmiot niniejszej dokumentacji, posiada jednostke ste- rujaca, operacyjnie polaczona z elektrycznym silnikiem trakcyjnym 4 do sterowania dzialaniem, i najko- rzystniej polaczona jest ona z modulem sterowania silownika elektrycznego 38 w celu nadzorowania jego dzialania. Jednostka sterujaca sklada sie na przyklad z elektronicznego procesora przetwarzania i jest umieszczona na przyklad wewnatrz ukladu sterowania zarzadzajacego funkcjami napedowymi pojazdu. PL 71 099 Y1 8 Jednostka sterujaca jest w taki sposób ustawiona, ze gdy czlon sprzegajacy 20 znajduje sie w pierwszym polozeniu pasowania lub w drugim polozeniu pasowania, napedza ona elektryczny silnik trakcyjny 4 do przeniesienia na walek glówny 5 momentu napedowego w zasadzie zerowego do okre- slonej pierwszej predkosci obrotowej danego walka glównego 5. W ten sposób, równiez moment, w którym walek glówny 5 przenosi naped za posrednictwem elementów napedowych 9 na walek napedzany 7, jest w zasadzie równy zeru. W tym polozeniu, walek napedzany 7 poddany zostaje momentowi resztkowemu, wynikajacemu zasadniczo z obciazenia na drodze, a zatem o wartosci bardzo niskiej. W konsekwencji, w takich warunkach o bardzo niskim momencie resztkowym, sily tarcia wywie- rane miedzy powierzchniami pierwszych zebów sprzegania 17 pierwszego czlonu napedowego 14 i pierwszymi zebami sprzegania 23 czlonu sprzegajacego 20 (w przypadku, gdy ten ostatni znajduje sie w pierwszym polozeniu pasowania) lub tez sily tarcia wywierane miedzy powierzchniami drugich zebów sprzegania 19 drugiego czlonu napedowego 15 i drugimi zebami sprzegania 25 czlonu sprzegaja- cego 20 (w przypadku, gdy ten ostatni znajduje sie w drugim polozeniu pasowania) sa w zasadzie bez znaczenia. Dlatego tez, w wyniku dzialania silownika elektrycznego 38, krzywka obrotowa 26 sluzy do sterowania urzadzeniem sledzacym krzywke 27 w celu wywierania na czlonach sprzegajacych 20 takiej sily postepowej (równolegle do drugiej osi Y walu napedzanego 7), aby pokonac wyzej wymienione sily tarcia i odlaczyc czlon sprzegajacy 20 od czlonu napedowego 14, 15. W szczególnosci, w wyzej wymienionych warunkach, gdzie moment napedowy w zasadzie jest równy zeru, elementy przemieszczajace 21 sluza do przesuwania czlonu sprzegajacego 20 miedzy pierwszym polozeniem pasowania i drugim polozeniem pasowania za pomoca co najmniej jednej pozy- cji jalowej, w której czlon sprzegajacy 20 oddzielony jest zarówno od pierwszego czlonu napedo- wego 14, jak i od drugiego czlonu napedowego 15. Korzystnie, gdy czlon sprzegajacy 20 jest umieszczony w wyzej wymienionym polozeniu jalowym, jednostka sterujaca jest ustawiona do sterowania elektrycznym silnikiem trakcyjnym 4, aby wprowadzac w ruch obrotowy walek glówny 5 z druga predkoscia obrotowa proporcjonalna do pierwszej predkosci obrotowej w zaleznosci od wspólczynnika proporcjonalnosci, który jest odwzorowaniem pierwszego przelozenia przekladni R1 pierwszego czlonu napedowego 14 i drugiego przelozenia przekladni R2 drugiego czlonu napedowego 15. W szczególnosci niniejszy wspólczynnik proporcjonalnosci oblicza sie wedlug stosunku miedzy pierwszym przelozeniem przekladni R1 i drugim przelozeniem przekladni R2. Pozwala to, jak szczególowo wyjasniono ponizej, na wyrównanie predkosci obrotowej elektrycz- nego silnika trakcyjnego 4, a zatem i walka glównego 5, z przelozeniem przekladni biegu do wlaczenia, bez wystepowania silnych, chwilowych wahan predkosci walu napedzanego 7 w momencie wlaczenia czlonu napedowego 14, 15 przypisanego danemu biegowi. Funkcjonalnie nalezy rozwazyc warunki posuwu pojazdu, na przyklad z wlaczonym pierwszym biegiem, przy którym elektryczny silnik trakcyjny 4 wywiera na walku glównym 5 okreslony moment napedowy (w szczególnosci w zaleznosci od polecen wydanych przez kierowce za pomoca pedalu przyspieszenia), wywolujac obroty walka glównego 5 z pierwsza predkoscia obrotowa, i przy których czlon sprzegajacy 20 znajduje sie w swoim pierwszym polozeniu pasowania w taki sposób, aby walek glówny 5 byl polaczony z walkiem napedzanym 7 za pomoca pierwszego czlonu napedowego 14 z po- wyzszym pierwszym przelozeniem przekladni R1. W przypadku, w którym warunki posuwania pojazdu wymagaja zmiany biegu (na przyklad powy- zej okreslonej liczby obrotów elektrycznego silnika trakcyjnego 4), jednostka sterujaca mechanizmu na- pedowego 1 zarzadza elektrycznym silnikiem trakcyjnym 4, aby doprowadzic w zasadzie do zera mo- ment napedowy przenoszony na walek glówny 5, w celu zmniejszenia obciazenia na walku napedza- nym 7, jak wyjasniono powyzej. Nastepnie, jednostka sterujaca zarzadza elementami przemieszczajacymi 21 tak, aby przesunely czlon sprzegajacy 20 z pierwszego polozenia pasowania w pozycje jalowa, oddzielajac zatem czlon sprzegajacy 20 od pierwszego czlonu napedowego 14. Bardziej szczególowo, jednostka sterujaca zarzadza silownikiem elektrycznym 38, za pomoca jego modulu sterujacego, aby uruchomil obracanie krzywki obrotowej 26, która z kolei zarzadza prze- mieszczeniem urzadzenia sledzacego krzywke 27 wzdluz jego kierunku przemieszczenia W, aby prze- sunal czlon sprzegajacy 20. W szczególnosci jednostka sterujaca jest przystosowana do utrzymania czlonu sprzegajacego 20 w polozeniu jalowym przez okreslony okres czasu, na przyklad przez okolo 50 do 200 milisekund. PL 71 099 Y1 9 W tym przedziale czasu, jednostka sterujaca zarzadza elektrycznym silnikiem trakcyjnym 4, aby zachowal moment napedowy w zasadzie równy zeru i dostosowal walek glówny 5 do obracania sie z druga predkoscia obrotowa, która, jak wczesniej wspomniano, jest proporcjonalna do pierwszej pred- kosci obrotowej zgodnie ze wspólczynnikiem proporcjonalnosci, w zaleznosci od funkcji przelozen prze- kladni R1, R2, zwiazanych z pierwszym i drugim czlonem napedowym 14, 15. Na przyklad wspólczynnik proporcjonalnosci wynika z drugiego przelozenia przekladni, podzielo- nego przez pierwsze przelozenie przekladni (R2/R1). Druga predkosc obrotowa, poniewaz zostala uzy- skana dzieki wspólczynnikowi proporcjonalnosci pomnozonemu przez pierwsza predkosc obrotowa, jest równa drugiemu przelozeniu przekladni podzielonemu przez pierwsze przelozenie przekladni i pomno- zonemu przez pierwsza predkosc obrotowa, zgodnie ze wzorem: V2 ? (R2/R1) ? V1. Nastepnie, jednostka sterujaca zarzadza elementami przemieszczajacymi 21 tak, aby przesunely czlon sprzegajacy 20 z pozycji jalowej do drugiego polozenia pasowania tak, aby polaczyc walek glówny 5 z walkiem napedzanym 7 za pomoca drugiego czlonu napedowego 15. Poniewaz, jak opisano powyzej, druga predkosc obrotowa walka glównego 5 jest polaczona z drugim przelozeniem przekladni R2, zwiazanym z drugim czlonem napedowym 15, w momencie, w którym czlon sprzegajacy 20 jest sprzezony z czlonem napedowym, walek napedzany 7 nie odczuwa chwilowych zmian predkosci jako znaczaco intensywnych. Nastepnie, jednostka sterujaca zarzadza elektrycznym silnikiem trakcyjnym 4, aby ponownie przeniósl moment napedowy nie zerowy na walek glówny 5, w szczególnosci w zaleznosci od wydanych polecen przez kierowce za pomoca pedalu przyspieszenia. Tak pomyslany wzór uzytkowy pozwala zatem osiagnac wyznaczone cele. PL PL PL PL PL