Pierwszenstwo: .08.02.1971 Francja Zgloszenie ogloszono: 25.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 01.12.1975 71092 KI. 21c,44 MKP HOlli 7/02 HOlh 7/03 Twórcywynalazku: Andre Georges Faffart, Claude Paul Vinot Uprawniony z patfentu: La Telemecaniaue, Electriaue Nanterre (Francja) Dawkownik czasu z otwartym obiegiem powietrza Przedmiotem wynalazkujest dawkownik czasu z otwartym obiegiem powietrza, przeznaczony do umieszcze¬ nia w korpusie wyposazonym w pomocnicze styki, opózniajacy dzialanie podczas pewnych okresów czasu, przy czym korpus stanowi czesc urzadzenia komutacyjnego na przyklad stycznika, w którym kilka identycznych korpusów jest zmontowanych obok siebie.W niektórych urzadzeniach komutacyjnych stosowane sa obecnie dawkowniki czasu, w których ruch plynu jest ustalony badz w obiegu zamknietym, badz otwartym.W znanym urzadzeniu ruch powietrza dokonuje sie w obiegu zamknietym, co powoduje, ze filtr nie moze byc umieszczony w tulei regulacyjnej, a z drugiej strony mieszek jest oddzielony od tulei regulacyjnej filtrem i przez kanal o znacznej dlugosci.W innym znanym urzadzeniu ruch powietrza dokonuje sie w obiegu zamknietym i moze byc ono pozbawione filtru lecz ze wzgledu na znaczne wymiary urzadzenia jest trudne uzyskanie szczelnosci konieczne w tym przypadku.Znany dawkownik czasu, w którym ruch powietrza dokonuje sie w obiegu otwartym, zawiera wejsciowy filtr powietrza umieszczony w korpusie, czlon zwloczny zaopatrzony w laminarny kanal o dlugosci uzytecznej regulowanej za pomoca obrotowej tulei regulacyjnej, mieszek majacy tendencje do zajmowania maksymalnej objetosci wskutek dzialania sprezyny wewnetrznej oraz kanaly umozliwiajace przeplyw powietrza przez wszystkie wymienione elementy.Pneumatyczne dawkowniki czasu z otwartym obiegiem powietrza maja wiele zalet, ale trzeba zwrócic uwage na pewne niedogodnosci wynikajace z zasady.ich dzialania.Stosowane w tych dawkownikach wejsciowe filtry powietrza mialy powierzchnie filtracyjna niedostatecz¬ nie duza, a ponadto droga przeplywu powietrza byla tak kreta, ze filtr dzialal prawidlowo tylko kilka tygodni.Ponadto, badanie i wymiana filtru byla czesto niemozliwa bez czesciowego demontazu dawkownika.W znanym pneumatycznym dawkowniku czasu z otwartym obiegiem powietrza, filtrjest umieszczony pod tuleja regulacyjna co powodowalo powaznie skomplikowana konstrukcje urzadzenia, ponadto zawór, przez który bylo usuwane powietrze z mieszka, jest równiez umieszczony miedzy tuleja regulacyjna i mieszkiem, co2 71092 powoduje znaczne zmniejszenie uzytecznej objetosci powietrza i w nastepstwie zmniejszenie rozpietosci czasu regulowanego.W innym znanym dawkowniku pneumatycznym z otwartym obiegiem powietrza tuleja regulacyjna nie zawiera elementu bezposrednio wspólpracujacego z obiegiem laminarnym, ponadto filtr ma precyzyjna konstruk¬ cje wymagajaca duzej dokladnosci wykonania. Przy niedokladnym jego wykonaniu obrót pierscienia regulacyjne¬ go moze spowodowac uszkodzenie filtru.Celem wynalazku jest wykonanie pneumatycznego dawkownika czasu, w którym wymienione niedogodnos¬ ci bylyby powaznie ograniczone.Cel ten osiagnieto wykonujac dawkownik czasu z pneumatycznym obiegiem powietrza zawierajacy, umieszczony w korpusie, wejsciowy filtr powietrza, czlon zwloczny zaopatrzony w kanal laminarny, którego uzyteczna dlugosc moze byc odpowiednio zmieniana, dazacy do zajecia maksymalnej objetosci, poddany dzialaniu sprezyny, otwory dla polaczenia wszystkich tych elementów miedzy soba oraz obrotowa tuleje regulujaca dlugosc kanalu laminarnego, przy czym tuleja ma otwór, który jest oddzielony od wnetrza mieszka tylko przez kanal laminarny i przez inny otwór wykonany w sciance, po jednej stronie której jest umieszczony mieszek, a po drugiej stronie; filtr, a ponadto czlon zwloczny i tuleje regulacyjna. Istota wynalazku polega na tym, ze tuleja regulacyjna ma ksztalt pierscieniowego kolpaka, którego czesc otwarta zawiera filtr i którego dno oparte bezposrednio na laminarnym kanale posiada otwór umieszczony na wprost kanalu.Dzieki wynalazkowi powierzchnia filtru jest mozliwie najwieksza przy zredukowanych pozostalych wymiarach dawkownika, a ponadto droga powietrza znajdujaca sie poza strefa, w której jest zadany przeplyw laminarny, zostala zredukowana do minimum.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia pneumatyczny dawkownik czasu w przekroju podluznym, fig. 2 — dawkownik z fig. 1 w widoku z dolu, z wykrojonym dnem skrzynki.Dawkownik czasu posiada korpus 1 zaopatrzony w dno 2 i scianke 3. Do scianki 3 przylegaja rózne elementy tworzace dawkownik. Przedstawiony dawkownik jest przeznaczony do spowodowania czasowego zamkniecia styków, które przedstawiono jako styk staly 5 wspólpracujacy ze stykiem ruchomym 6 osadzonym na jednym koncu 7 wahliwej dzwigni 9. Drugi koniec dzwigni ma postac widelek (fig. 2) posiadajacych ramiona 17,17'.Ramie dolne 17' posiada przedluzenie 16 zaopatrzone w kolek 10 równolegly do osi obrotu dzwigni 9 (fig. 1). Zamkniecie styków jest spowodowane sprezyna 8, przy czym kolek 10 jest wówczas uwolniony z odsadzenia U ramienia 12 rygla obracajacego sie na osi 14. Rygiel posiada drugie ramie 13 zakonczone w ksztalcie widelek (fig. 2), które opieraja sie na poprzeczce 15 i sa obracane za pomoca sprezyny 18.Ta poprzeczka przedstawiona w polozeniu spoczynkowym na fig. 1 jest poddana dzialaniu sprezyny 20 wówczas, gdy jest wywierana sila na ruchomy trzpien 19. Poprzeczka 15 przesuwajac sie napedza dzwignie 9 obracajac ja w kierunku wskazówek zegara, co powoduje otwarcie styków i wejscie kolka 10 za odsadzenie 11.Dawkownik jest wyposazony w mieszek 21, którego powierzchnia czolowa 22 jest zagieta na kolnierzu 23 cylindrycznego trzpienia wspólosiowego 24.Trzpien 24 przechodzi przez scianke 3, czlon zwloczny 26 polaczony z gumowa podkladka 27 oraz przez dno 40 tulei regulacyjnej 25. Tuleja 25 (fig. 1) i czlon zwloczny 26, i podkladka 27 sa docisniete do scianki 3 sprezyna talerzowa 39 oparta z drugiej strony o podkladke 28 umocowana na koncu trzpienia 24.Otwór 30 jest polaczony z otworami 31, 32, 33, 34, 35 laminarnym kanalem 36 wykonanym na powierzchni czlonu zwlocznego 26.Otwory te moga miec przekrój dostatecznie duzy w stosunku do ich dlugosci, aby uniknac rozpylenia lub kondensacji. Dlugosc tych otworów moze byc bardzo mala.W tulei regulacyjnej 25 jest umieszczony filtr 29 (fig. 1), którego srednica jest zblizona do szerokosci korpusu 1. Ten filtr ma zatem bardzo duza srednice dzieki temu, ze jest umieszczony w tulei 25 w ksztalcie kolpaka.Filtr 29 jest z drugiej strony ustalony osiowo przez pokrywe 37, która obejmuje tuleje 25 tworzac otwory 38.Dzialanie przedstawionego dawkownika jest nastepujace. Podczas gdy trzpien 19 przesuwa sie ku górze, powietrze zawarte w mieszku 21 wyplywa w kierunku do dolu przez otwórmiedzy mieszkiem 21 i trzpieniem 19. Wówczas, gdy na trzpien 19 przestaje dzialac sila zewnetrzna, sprezyna 20 dociska trzpien 19 do dna mieszka 21 i powoduje zasysanie powietrza przez otwory 34, 35, 33, 32, i 31 oraz przez laminarny kanal 36, otwór 30, filtr 29 i otwory 38.Obrót regulacyjnej tulei 25 ustawia otwór 30 wzgledem czesci kanalu 36 w ten sposób, ze dlugosc drogi, która ma przebyc plyn az do otworu 31 moze sie zmieniac, a przez to czas dzialania moze byc zmieniany.3 71092 Liczne zmiany moga byc naniesione, badz przez zmiane ksztaltu poszczególnych elementów, badz ich rozmieszczenie, nie wychodzac poza ramy wynalazku.Na przyklad scianka 3 moglaby tworzyc czesc zespolu dajacego sie odejmowac, co przedstawiono na fig. 1 linia przerywana, przez co montaz dawkownika móglby byc wykonywany oddzielnie i moznaby go bylo zaopatrzyc w korpus, na którym bylyby juz zmontowane styki. PL PL