Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.07.1974 70965 KI. 21c, 35/05 MKP HOlh 33/02 CZYT !A Urzedu Pak;.v.*.vsyo PoUiiil Izecijpfe^.Hj LudMi&j Twórcawynalazku: Zbigniew Bartoszewski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zbigniew Bartoszewski, Lódz (Polska) Uklad polaczen lacznika elektrycznego pradu stalego Przedmiotem wynalazku jest uklad polaczen lacznika elektrycznego pradu stalego.W istniejacych rozwiazaniach laczników elektrycznych pradu stalego stosuje sie cewki wydmuchowe wlaczone badz szeregowo z glównym torem pradowym, badz pomiedzy jeden ze styków glównych i odpowia¬ dajacy mu rozek wydmuchowy lacznika.Zastosowanie cewki wydmuchowej polaczonej szeregowo ma na celu wyrzucenie luku elektrycznego z obszaru zestyku do obszaru komory gaszeniowej, ograniczonego rozkami wydmuchowymi i w efekcie szybsze przerwanie obwodu elektrycznego. Wada takiego rozwiazania sa duze gabaryty cewki, uwarunkowane jej nagrzewanie sie pod wplywem pradu obciazeniowego. Ponadto w pewnych przypadkach cewki wydmuchowe wlaczane szeregowo nie moga posiadac zbyt duzych indukcyjnosci, poniewaz wiazaloby sie to z wystepowaniem w przerywanym obwodzie dodatkowych przepiec.W przypadku zastosowania cewki wydmuchowej wlaczonej pomiedzy jeden ze styków glównych i odpowiadajacy mu rozek wydmuchowy lacznika, pracuje ona wprawdzie tylko podczas przerywania obwodu i moze miec z tego powodu, ze wzgledu na nagrzewanie sie, mniejsze gabaryty, ale za to nie pomaga przy wyrzucaniu luku elektrycznego z obszaru zestyku na rozki wydmuchowe. Mianowicie jej dzialanie wydmuchujace moze nastapic dopiero po wejsciu luku na rozki. Ponadto, jako polaczona szeregowo z glównym torem pradowym w chwili gaszenia luku, w dalszym ciagu powoduje dodatkowe przepiecia w przerywanym obwodzie.Celem wynalazku jest zasadnicza poprawa parametrów lacznika elektrycznego pradu stalego, polegajaca na wyeliminowaniu dodatkowych przepiec laczeniowych pochodzacych od cewki wydmuchowej, na mozliwosci zastosowania malych gabarytów cewki, uwarunkowanych jej malym nagrzewaniem sie dziekijej zalaczaniu pod obciazenie jedynie dorywczo w czasie przerywania obwodu i wreszcie polegajaca na zlikwidowaniu trudnosci w pracy lacznika w zakresie tak zwanych pradów krytycznych. Zadaniem wynalazku jest osiagniecie powyzszego celu na drodze zastosowania odpowiedniego ukladu polaczen elementów lacznika.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku dzieki temu, ze cewka wydmuchowa wlaczonajest równolegle z jednym z dwóch zestyków polaczonych ze soba szeregowo oraz dzieki temu, ze jeden rozek wydmuchowy polaczony jest metalicznie ze stykiem podlaczonym do jednego zacisku przylaczeniowego, a drugi rozek wydmuchowy polaczony jest metalicznie za stykiem podlaczonym do drugiego zacisku przylaczeniowego.2 70 965 Korzysci techniczne, wynikajace ze stosowania wynalazku, posiadaja trzy rózne wzajemnie ze soba powiazane aspekty. Jest to, po pierwsze moznosc zastosowania cewki wydmuchowej o malych gabarytach, co wynika stad, ze przez te cewke plynie prad jedynie podczas przerywania obwodu, po drugie fakt, ze lacznik zbudowany w oparciu o przedstawiony nizej uklad polaczen moze nie posiadac tak zwanych pradów krytycznych, co wynika z mozliwosci zastosowania cewki wydmuchowej o duzej liczbie zwojów, a wiec o duzej indukcyjnosci, przy dalszym utrzymaniu stosunkowo malych jej gabarytów i wreszcie po trzecie to, ze cewka wydmuchowa nie powoduje dodatkowych przepiec w przerywanym obwodzie, co wynika z kolei stad, ze poczynajac od chwili przerzucenia sie luku na rozki wydmuchowe komory gaszeniowej, cewka wydmuchowa znajduje sie poza glównym torem pradowym.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania ukladu polaczen elektrycznych lacznika, przedstawionym na rysunku.Polaczenie elektryczne w glównym torze pradowym posiada dwie pary styków 1, 3 i 2,4. Styki 1 i 2 sa ze soba zwarte, moga byc one równiez wykonane jako jeden styk podwójny. Wyprowadzenie 5 styku 3 podlaczone jest do zacisku przylaczeniowego 10 oraz do rozka wydmuchowego 8. Wyprowadzenie 6 styku 4 podlaczone jest do zacisku przylaczeniowego 11 oraz do rozka wydmuchowego 7. Jeden koniec cewki wydmuchowej 9 podlaczony jest do styku 1, a drugi jej koniec do wyprowadzenia 6 styku4. ' Lacznik o ukladzie polaczen wedlug wynalazku dziala w sposób nizej opisany. Wstanie zamknietym lacznika, gdy styk 3 jest zwarty ze stykiem 1, a styk 4 jest zwarty ze stykiem 2, glówny tor pradowy przebiega przez zacisk przylaczeniowy 10, wyprowadzenie 5 styku 3, styk 3, styk podwójny 1, 2, styk 4, wyprowadzenie 6 styku 4 i zacisk przylaczeniowy 11. Przez cewke wydmuchowa 9 prad wtedy nie plynie, poniewaz jest ona zwarta zamknietym zestykiem 2,4.Z chwila rozwierania sie zestyków 1, 3 i 2, 4 zapalaja sie w ich obszarach luki elektryczne. Przez cewke wydmuchowa 9 zaczyna plynac prad pod wplywem spadku napiecia pomiedzy stykami 2 i 4. Pod wplywem silnego pola magnetycznego, wytwarzanego przez cewke wydmuchowa o odpowiednio dobranej duzej liczbie zwojów, stopa luku elektrycznego palacego sie w zestyku 2, 4 przeniesiona zostaje ze styku 2 na rozek wydmu¬ chowy 7. Luk elektryczny z zestyku 2, 4 palacego sie teraz pomiedzy stykiem 4 i rozkiem wydmuchowym 7, gasnie poniewaz elementy 7 i 4 sa ze soba zwarte. Równoczesnie luk elektryczny palacy sie w zestyku 1, 3, wyrzucony zostaje z obszaru tego zestyku do obszaru komory gaszeniowej, ograniczonego rozkami wydmucho¬ wymi 7 i 8. Zgaszenie luku elektrycznego palacego sie pomiedzy rozkami 7 i 8, równoznaczne jest z uzyskaniem przerwy w obwodzie elektrycznym. Energia zawarta w polu magnetycznym cewki wydmuchowej moze rozladowac sie w obwodzie wewnetrznym, skladajacym sie z cewki wydmuchowej 9, wyprowadzenia 6 styku 4, dolnej czesci rozka wydmuchowego 7, przerwy lukowej pomiedzy rozkiem wydmuchowym 7 i stykiem 1 oraz styku 1. PL PL