Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.07.1974 70841 KI. 42t\ 5/46 MKPGllb5/46 CZYTELNIA Urzedu Paientfvyeqo Wsklij Iziczriofe'-'mi l" Twórcy wynalazku: Zbigniew Mierzejewski, Waldemar Kolodziejak Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklad Doswiadczalny Zapisu Magnetycznego przy Zakladach Radiowych im. M. Kasprzaka, Wanzawa (Polska) Sposób pomiaru parametrów dynamicznych glowic magnetycznych^zwlaszcza glowic wizyjnych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru parametrów dynamicznych glowic magnetycznych, zwlasz¬ cza wizyjnych odczytujaco—zapisujacych waskosladowych w rzeczywistych falowo—czestotliwosciowych wa¬ runkach pracy oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Wynalazek znajdzie zastosowanie podczas kontroli technicznej seryjnie produkowanych glowic.Znany sposób pomiaru parametrów dynamicznych takich jak skutecznosc zapisu, skutecznosc odczytu, charakterystyka czestotliwosciowo—falowa i optymalny prad zapisu oparty jest na dokonywaniu pomiaru w urza¬ dzeniu, do pracy w którym sa przeznaczone glowice, a wiec w wideomagnetofonie lub w urzadzeniu uproszczo¬ nym w stosunku do wideomagnetofonu, o fragment ukladu elektronicznego ale zawierajacym uklad serworegu¬ lacji i synchronizacji oraz uklad mechaniczny napedu tasmy i glowic wizyjnych, wlasciwy danemu systemowi zapisu na tasmie wizyjnej. Stosowanie ukladu serworegulacji i synchronizacji w urzadzeniu pomiarowym wynika z przyjecia systemu zapisu spiralnego lub pólspiralnego i koniecznosci sledzenia zapisanych, waskich sladów podczas odczytu.Uklad mechaniczny napedu tasmy i glowic zapewnia wlasciwa geometrie zapisu sciezek na tasmie oraz stwarza rzeczywiste falowo—czestotliwosciowe warunki pracy glowic wizyjnych.Niedogodnoscia pomiaru parametrów dynamicznych glowic w wideomagnetofonie, w systemie zapisu pólspiralnego, jest koniecznosc zachowania pelnej jednoznacznosci zapisu i odczytu, co oznacza, ze glowica musi czytac swój wlasny slad: wobec tego znacznie zwiekszaja sie wymagania stawiane ukladowi serworegulacji w urzadzeniu do pomiaru parametrów glowic w stosunku do wideomagnetofonu gdzie jest rzecza obojetna czy glowica czyta slad zapisany przez siebie, czy przez druga glowice.Dodatkowe niedogodnosci w znanych sposobach pomiaru glowic powoduje fakt, ze uklad serworegulacji posiada pewna bezwladnosc, wynikajaca ze stalej czasu ukladu mechanicznego. Niemozliwe jest wiec, aby natychmiast po powstaniu bledu, glowica mogla byc naprowadzona na wlasciwy slad, zas kazde, nawet nie¬ wielkie przesuniecie, miedzy sladem zapisanym i odczytanym powoduje bledy pomiarowe.Kolejna wada znanego sposobu pomiarów parametrów dynamicznych glowic jest to, ze nie umozliwia on odrebnego pomiaru skutecznosci zapisu glowicy i skutecznosci odczytu glowicy. Istnieje jedynie mozliwosc2 70 841 lacznego pomiaru obydwu wspomnianych skutecznosci, w postaci ich iloczynu, czyli skutecznosci zapis — odczyt. Odrebny pomiar skutecznosci zapisowej i odczytowej jest niezbedny dla wlasciwej oceny konstrukcji glowicy.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu pomiaru parametrów dynamicznych glowic i urzadzenia do jego stosowania umozliwiajacego dokladny pomiar skutecznosci odczytywania i oddzielenie skutecznosci zapisy¬ wania w rzeczywistych falowo—czestotliwosciowych warunkach pracy glowicy, bez koniecznosci stosowania skomplikowanego ukladu serworegulacji. Dla osiagniecia tego celu nalezy rozwiazac zagadnienie techniczne trafiania glowicy podczas odczytu na uprzednio zapisany slad z dokladnoscia gwarantujaca dokladny pomiar przy predkosciach przesuwu glowicy wzgledem tasmy, rzedu 8 m/sek taka bowiem predkoscjest konieczna dla uzyskania, przy wymaganych czestotliwosciach pomiarowych", dlugosci fali mozliwych do zapisywania i odczyty¬ wania na tasmie magnetycznej.Drugim zagadnieniem technicznym jest rozdzielenie funkcji zapisywania i odczytywania, dla umozliwienia odrebnych pomiarów skutecznosci zapisywania i skutecznosci odczytywania. Kolejnym zagadnieniem dla systemu pólspiralnego jest przeprowadzenie pomiaru tylko jednej glowicy, bez koniecznosci stosowania do pomiaru pary glowic.Cel ten zostal osiagniety sposobem wedlug wynalazku, wyrózniajacym sie tym, ze dwie nieruchome glowice wzorcowe, glowica zapisujaca i glowica odczytujaca, odpowiednio zapisuja na tasmie wizyjnej lub od¬ czytuja z tej tasmy, przesuwajacej sie z mala predkoscia liniowa, slad równolegly do osi tasmy, przy czym szerokosc tego sladu jest wieksza niz szerokosc sladu glowicy badanej. Czestotliwosc odpowiednio, sily elektro¬ motorycznej odczytu lub pradu zapisu jest zredukowana wzgledem czestotliwosci pomiarowej w stosunku równym zredukowaniu predkosci liniowej tasmy wzgledem predkosci liniowej badanej glowicy wobec tasmy wizyjnej.Badana glowica przesuwa sie ze stosunkowo duza predkoscia liniowa wzgledem tasmy, w plaszczyznie prostopadlej do powierzchni tasmy i podczas pomiaru skutecznosci odczytywania czyta czesc sladu pozostawio¬ nego przez glowice wzorcowa, natomiast podczas pomiaru skutecznosci zapisywania zapisuje na tasmie slad, który jest nastepnie czytany przez glowice wzorcowa.Korzystne jest, jesli podczas pomiaru skutecznosci zapisywania, badana glowicajest periodycznie wlaczana na okres czasu gwarantujacy przesuniecie sie tasmy, podczas jednego obrotu wspomnianej badanej glowicy, o odcinek równy, lub nieznacznie wiekszy od zapisanego odcinka sladu.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wynalazku wyróznia sie tym, ze zawiera umieszczona na ukladzie mechanicznym napedu tasmy i dysku wirujacego badana glowice oraz zawiera uklad elektroniczny skladajacy sie z glowicy kasujacej, zasilanej pradem kasowania z generatora kasowania glowicy wzorcowej za¬ pisujacej zasilanej pradem zapisu ze zródla sygnalu o czestotliwosci równej zredukowanej czestotliwosci pomia¬ rowej oraz glowicy badanej, dla której prad zapisu dostarczony jest ze zródla sygnalu o czestotliwosci pomiaro¬ wej poprzez uklad bramkujacy i transformator wirujacy.Transformator wirujacy doprowadza równiez odczytane przez badana glowice napiecie do miernika na¬ piecia poprzez przelacznik rodzaju pracy urzadzenia, do którego doprowadzone jest równoczesnie napiecie odczytu z wzorcowej glowicy odczytujacej.Zaleta sposobu wedlug wynalazku jest wyeliminowanie koniecznosci stosowania skomplikowanych ukladów serworegulacji przy równoczesnym zachowaniu duzej dokladnosci pomiarów. Dodatkowa zaleta jest mozliwosc dokonywania oddzielnych pomiarów skutecznosci zapisu glowicy oraz skutecznosci odczytu glowicy.Ponadto sposobem wedlug wynalazku mozna szybko i dokladnie, bez koniecznosci wielokrotnego zapisywania i przewijania tasmy, okreslic optymalny prad zapisu badanej glowicy.Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladu wykonania urzadzenia do stosowania spo¬ sobu wedlug wynalazku przedstawionego w postaci schematu blokowego na rysunku. Urzadzenie zawiera dwie nieruchome glowice wzorcowe; glowice zapisujaca 2 i glowice odczytujaca 1, oraz uklad mechaniczny napedu tasmy 6 i dysk wirujacy 5, na którym umieszczonajest badana glowica 3.Do ukladu elektronicznego urzadzenia naleza równiez glowica kasujaca 4 zasilana pradem kasowania z ge¬ neratora kasowania Gl, zródlo sygnalu G2 o czestotliwosci równej zredukowanej czestotliwosci pomiarowej badanej glowicy 3, przy czym wspomniane zródlo G2 zasila pradem zapisu glowice wzorcowa zapisujaca 2. Prad zapisu glowicy badanej 3 dostarczany jest ze zródla sygnalu G3, o czestotliwosci pomiarowej, poprzez uklad bramkujacy B i transformator wirujacy T. Transformator wirujacy T dostarcza równiez odczytane przez badana glowice 3 napiecie do miernika napiecia M poprzez przelacznik rodzaju pracy urzadzenia P. Do przelacznika P doprowadzone jest równiez napiecie odczytu z wzorcowej glowicy odczytujacej 1.Dzialanie urzadzenia, przy stosowaniu sposobu wedlug wynalazku jest nastepujace: slady glowic wzorco¬ wych 1 i 2 na tasmie przesuwajacej sie z mala predkoscia liniowa pokrywaja sie, sa równolegle do osi tasmy3 70 841 i o tyle szersze od sladu badanej glowicy 3 aby zapewnic pokrycie sie sladów glowicy wzorcowej zapisujacej 2 i badanej glowicy odczytujacej 3 oraz badanej glowicy zapisujacej 3 i glowicy wzorcowej odczytujacej 1.Badana glowica zapisujaco-odczytujaca 3 wiruje wraz z dyskiem 5 z duza predkoscia obrotowa, przy czym os dysku 5 jest prostopadla do plaszczyzny, w której porusza sie tasma. Predkosc obrotowa oraz promien wirujacego dysku 5 sa tak dobrane, aby predkosc liniowa badanej glowicy 3 umozliwiala przy wymaganej czestotliwosci uzyskanie dlugosci fali mozliwej do zapisania i odczytania.Przy pomiarze skutecznosci odczytu badanej glowicy 3, glowica wzorcowa zapisujaca 2 zapisuje na wolno przesuwajacej sie tasmie wizyjnej sygnal o dlugosci fali odpowiadajacej czestotliwosci pomiarowej badanej glo¬ wicy 3 dzieki zredukowaniu czestotliwosci pradu zapisu wzgledem czestotliwosci pomiarowej, w stosunku równym zredukowaniu predkosci zapisu wzgledem predkosci odczytu, z która to predkoscia glowica badana podczas kazdego obrotu dysku 5, odczytuje czesc szerokosci zapisanego sladu w ciagu czasu, w którym znajduje sie ona w kontakcie z tasma. Wartosc sily elektromotorycznej indukowanej w badanej glowicy 3 jest miara skutecznosci odczytu i moze byc dokladnie okreslona, gdy znana jest wartosc skutecznosci zapisu glowicy wzorcowej 2 oraz wartosc doprowadzonego do niej pradu zapisu.Przy pomiarze skutecznosci odczytu glowicy badanej 3, prad zapisu o wymaganej czestotliwosci pomiaro¬ wej jest doprowadzany do badanej glowicy 3 periodycznie, na okres czasu gwarantujacy przesuniecie sie tasmy podczas jednego obrotu wirujacego dysku 5 o odcinek równy lub nieznacznie wiekszy od zapisanego odcinka sladu, podczas poprzedniego obrotu.Zapisany na tasmie slad sklada sie z szeregu odcinków, których os jest równolegla do osi tasmy. Zapisana tasma przesuwa sie nastepnie przed wzorcowa glowice odczytujaca 1, o takiej wysokosci szczeliny, zeby zawsze przy ruchu tasmy i glowicy badanej 3, cala szerokosc zapisanego sladu byla odczytywana.Sila elektromotoryczna o czestotliwosci zredukowanej ze wzgledu na róznice predkosci zapisu i odczytu, indukowana w glowicy wzorcowej 1 jest miara skutecznosci zapisu badanej glowicy 3 i moze byc dokladnie okreslona, gdy znana jest wartosc skutecznosci odczytu glowicy wzorcowej 1 oraz wartosc pradu zapisu dopro¬ wadzonego do badanej glowicy 3. PL PL