Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.07.1974 70817 KI. 12g, 1/01 MKP BOlj 2/06 Twórcywynalazku: Jan Stenchlik, Marian Gasinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Chemicznej Przeróbki Wegla Zabrze (Polska) Sposób i urzadzenie do granulacji substancji topliwych Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie do granulacji substancji topliwych, takich jak paki smolo¬ we, zywice organiczne, asfalty, siarka, klej kostny itp.Znany jest sposób granulacji substancji topliwych wedlug opisu patentowego USA 3 060 510, polegajacy na wprowadzaniu stopionego surowca przez sito dyszowe bezposrednio do wody, lub tez sposób wedlug opisu patentowego niemieckiego 743 678, polegajacy na podawaniu substancji stopionej przez dysze do komory chlo¬ dzenia wypelnionej woda. Utworzone tymi sposobami granulki lub preciki substancji opadaja na dno ulegajac po drodze gwaltownemu chlodzeniu - frzez co powstaja na ich powierzchni spekania, tak, ze w efekcie uzyskuje sie produkt z zawartoscia wody okolo 2%. Poza tym uzyskane tymi sposobami granulki lub nitki — maja nie¬ jednorodna budowe i wymiary, przez co nie sa odporne na uszkodzenia mechaniczne podczas transportu i zbry¬ lania sie pod wplywem temperatury otoczenia.Celem wynalazku jest umozliwienie otrzymywania substancji topliwych, a szczególnie paku smolowego, w postaci jednorodnych granulek zupelnie wolnych od zawartosci wody wewnetrznej. Cel ten osiagnieto stosujac urzadzenie wedlug wynalazku do wtryskiwania stopionej substancji do wody przy równoczesnym zaprogramowa¬ nym chlodzeniu uzyskanych granulek.Sposób wedlug wynalazku polega na wymuszonym przeplywie stopionej substancji z dysz zanurzonych w tej substancji i zalewanych ta substancja przez otwory umieszczone na czesci pobocznicy dysz, w chwili gdy tlok - iglica dyszy przesuniety jest w góre- tak ze otworki zalewowe pobocznicy sa otwarte. Po osiagnieciu górnego martwego punktu tlok posuwa sie w dól dyszy, zamykajac doplyw cieklej substancji i spychajac za¬ wartosc dyszy w dól. Po osiagnieciu przez iglice jej dolnego martwego punktu nastepuje oderwanie od niej kropli substancji. Proces zestalania kropli prowadzi sie bezprzeponowo w wodzie lub innej cieczy, przy czym woda lub ciecz chlodzaca przy wejsciu do niej oderwanych kropel - powinna posiadac temperature zblizona do tempera¬ tury mieknienia granulowanej substancji, lecz nie wyzsza od niej, gdyz wówczas rozplywa sie ona na powierzchni wody i nie tonie. Z drugiej strony temperatura wody na powierzchni nie moze byc duzo nizsza od temperatury mieknienia substancji, gdyz gwaltowne schlodzenie granulek i ich gwaltowny skurcz wewnetrzny- powoduja powstawanie wewnatrz granulek pustych przestrzeni. Na skutek róznicy cisnienia zewnetrznego i wewnetrznego w granulce, ulega ona latwo spekaniu otoczki, przez która woda wnika do wnetrza. Przy wkraplaniu substancji2 70 817 do cieplej na powierzchni wody, o temperaturze nieco nizszej od temperatury mieknienia granulowanej substan¬ cji, kropla stykajac sie swa dolna powierzchnia z ciepla woda, ulega powierzchniowemu zestaleniu dna na pewnej nieznacznej jego grubosci, podczas gdyjej górna powierzchnia znajdujaca sie nad powierzchnia wody jest jeszcze plastyczna i w miare powstawania wewnetrznej prózni na skutek skurczu, ulega wgniataniu cisnieniem atmosfe¬ rycznym, nie dopuszczajac do tworzenia sie wewnetrznej pustej przestrzeni w granulce, a wiec i pochlanianiu wody. Ku dolowi kolumny do chlodzenia, temperatura wody obniza sie, poniewaz doprowadzenie zimnej wody znajduje sie u dolu. Granulka ulega wiec stalemu powolnemu chlodzeniu, przez co gestosc granulki wzrasta i granulka powoli tonie opadajac na dno.Otrzymany produkt charakteryzuje sie calkowitym brakiem wody wewnetrznej, posiada optymalny ksztalt i wymiary, zwarta budowe, równa, gladka i szklista powloke, zapewniajaca wysoka odpornosc na kru¬ szenie oraz zbrylanie pod wplywem temperatury otoczenia.Sposób granulacji substancji topliwych i urzadzenie do stosowania tego sposobu blizej wyjasniono w przykladowym rozwiazaniu pokazanym na rysunku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia przy dolnym polozeniu tloka, fig. 2 fragment przekroju urzadzenia przy górnym polozeniu tloka, fig. 3 stanowi przekrój B-B na fig. 1, fig. 4 przedstawia schemat ogólny instalagi do granulowania.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie ze skrzyni 1 z plaszczem grzewczym2, w której dnie umocowane sa tulejki 3, do których wkrecone sa kroplace dysze 4, wykonane w formie pionowego cylindra z otworami w pobocznicy. Kazda dysza 4 posiada wewnatrz tlok 5 od dolu wyksztalcony w ksztalcie stozka zwróconego wierzcholkiem w dól, a od góry posiadajacy kryze oparta na spiralnej sprezynie 7. Tlok 5 poruszany jest w dól za pomoca mimosrodu 6,aw góre za pomoca sprezyny 7.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w sposób nastepujacy: skrzynie 1 wypelnia sie za pomoca prze¬ wodu 8 stopiona substancja poddawana granulowaniu i utrzymuje sie w stanie cieklym przy pomocy plaszcza grzewczego 2. Umieszczone w dnie skrzyni 1 dysze 4 z tlokami 5 uruchamiane sa za pomoca napedu 9. Podczas gdy tloki 5 pod wplywem dzialania sprezyn 7 znajduja sie w górnym polozeniu, stopiona substancja wplywa do wnetrza dysz 4 przez otwory w ich pobocznicy. Tloki 5 poruszajac sie pod wplywem dzialania mimosrodów 6 spychaja stopiona substancje w dól, a zakonczenie tloków 5 w postaci stozka sprzyja oderwaniu sie kropel tej substancji. Krople wpadaja do zbiornika 10 wypelnionego ciecza chlodzaca, korzystnie woda, przy czym górna czesc zbiornika 10 posiada plaszcz grzewczy 11 w celu dostosowania temperatury wody w górnej czesci zbior¬ nika 10 do temperatury mieknienia substancji granulowanej. Chlodzone stopniowo krople stopionej substancji tworza granulki, opadaja powoli na dno zbiornika 10 skad sa transportowane przenosnikiem slimakowym 12 a nastepnie transporterem 13, który stanowi zamkniecie hydrauliczne zbiornika 10, Zimna woda dostarczana jest przewodem 17 do mieszalnika 18 skad pompa 19 podawana jest w przeciwpradzie do chlodzonych granulek.Z transportera 13 granulki podawane sa na przenosnik tasmowy 14, na którym za pomoca dmuchawy 15 suszy sie je powietrzem o regulowanej temperaturze i odbiera gotowy produkt 16. Mozliwe jest tez wykorzystanie urzadzenia wedlug wynalazku w ten sposób, ze skrzynia 1 z dyszami kroplacymi 4 umieszczona jest nad po¬ ruszajaca sie tasma stalowa, chlodzona przeponowo woda, a nastepnie mechanicznym lamaniu substancji zestalo¬ nej przez zmiane kierunku biegu tasmy. PL PL