PL70765B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Leningradsky Metallichesky Zavod imeni XXII siezda KPSS, Leningrad (Zwiazek Socjalistycznych Republik Radzieckich) Urzadzenie do toczenia powierzchni kulistych Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do toczenia powierzchni kulistych.Znane jest urzadzenie do toczenia wewnetrznych, kulistych powierzchni, zawierajace slupek zamocowany w srodku stolu obrotowego karuzelówki, utrzymujacy glowice w postaci jednoramiennej dzwigni, której wolny koniec zaopatrzony jest w imak obrotowego noza czaszowego. Glowica zaopatrzona jest w mechanizm posuwu.To znane urzadzenie nie daje mozliwosci uzyskania dokladnosci ksztaltu powierzchni kulistej wiekszej niz odchylka 0,01 mm od prawidlowego geometrycznie ksztaltu, wymaganego w szeregu urzadzen róznych dziedzin nauki i techniki, na przyklad w lozyskach poziomej osi teleskopu azymutalnego o srednicy 2200 mm i w duzych lozyskach tocznych.Powyzsza wada wynika stad, ze znane urzadzenie wykonywane jest z bledami na skutek nieuniknionych odchylek wytwarzania, okreslonych tolerancjami i pasowaniami. Poza tym korzystanie z osiowych luzów z góry do dolu w slupku urzadzenia ma miejsce dopóty, dopóki glowica przemieszcza sie z górnego polozenia w polo¬ zenie poziome i korzystanie z tychze luzów z dolu do góry ma miejsce podczas przemieszczania sie glowicy z polozenia poziomego w polozenie dolne. Dlatego srodek obrotu glowicy nie jest dokladnie ustalony i zmienia polozenie w granicach istniejacego luzu.Celem wynalazku jest usuniecie wskazanych niedogodnosci. Zadaniem wynalazku jest opracowanie urza¬ dzenia do toczenia powierzchni kulistych, w którym praktycznie kompensowalyby sie bledy wszystkich jego ogniw, co umozliwiloby precyzyjne toczenie powierzchni kulistych z odchyleniem od geometrycznie prawidlo¬ wego ksztaltu nie wiekszym niz 0,01 mm.Powyzsze zadanie osiaga sie przez wykonanie urzadzenia do toczenia powierzchni kulistych zawierajacego stól z napedem nadajacym mu ruch obrotowy, glowica w postaci dwustronnej dzwigni majacej na jednym koncu podpore polaczona ze stolem w punkcie lezacym na osi obrotu tego stolu i majacej na drugim koncu imak obrotowego noza czaszowego i mechanizm posuwu glowicy. Istota wynalazku polega na tym, ze podpora ma postac kulowego przegubu, a imak nozowy zaopatrzony jest w srodki do regulowania stopnia obrotu noza w pro¬ cesie toczenia powierzchni kulistych, przy czym ta powierzchnia kulista, stól i glowica tworza jeden zamkniety uklad kinematyczny. Korzystnie, kulowy przegub zawiera kule sztywno polaczona ze stolem, otaczajaca kule obudowa polaczona sztywno z glowica w taki sposób, ze jest zapewniony równomierny rozklad sil na wszystkie2 70 765 miejsca stycznosci obudowy z kula. Obudowe kulowego przegubu mozna wykonac tak zeby stykala sie z kula na powierzchni pierscieniowej. Pozadane jest, obudowe kulowego przegubu zaopatrzyc w trzy diamentowe wystepy stykajace sie z kula w trzech punktach rozmieszczonych na wierzcholkach równobocznego trójkata. Korzystnie srodki do regulowania stopnia obrotu noza czaszowego zawieraja beben sztywno polaczony z nozem, linka zamocowana jednym koncem, na tworzacej bebna i przeprowadzona przez rolke kierujaca, usytuowana na glo¬ wicy, a drugim koncem zamocowana w nieruchomym zacisku, przy czym miejsce usytuowania rolki kierujacej jest okreslone zaleznie od wymaganego kata obrotu czaszowego noza przy jednym jego przejsciu po obrabianej powierzchni.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia precyzyjne toczenie powierzchni kulistych i zapewnia wysoki stopien dokladnosci jej geometrycznego ksztaltu. Na takim urzadzeniu bylo wykonane lozysko oporowe wiel¬ kiego teleskopu o wewnetrznej srednicy kuli 2200 mm. Odchylenie od prawidlowego geometrycznego ksztaltu nie przekraczalo 0,01 mm mimo tego, ze promieniowe i czolowe bicie stolu wynosilo 0,2—0,3. Urzadzenie wedlug wynalazku moze byc wykonane na bazie typowej obrabiarki do skrawania metali na przyklad karuze- lówki, przy tym stól karuzelówki stanowi równiez stól urzadzenia wedlug wynalazku.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie do toczenia wewnetrznych powierzchni kulistych, fig. 2 — glowice w przekroju wzdluz linii II—II na fig. 1, fig. 3 — widok w kierunku strzalki A na fig. 1, fig. 4 — urzadzenie do toczenia zewnetrznych powierzchnikulistych. _ Urzadzenie do toczenia wewnetrznych kulistych powierzchni 1 na stól 2 (fig. 1, 2 i 3) z napedem 3 wpro¬ wadzajacym go w ruch obrotowy. Naped stolu 2, dowolnej, znanej konstrukcji sposród konstrukcji stosowanych w obrabiarkach do skrawania metali, zapewnia wymagana i niezbedna dla okreslonych warunków toczenia, predkosc obrotowa stolu. Na stole 2 i wspólosiowo z nim, ustawiony jest narzedziowy imak 4, z którym za pomoca kulowego przegubu 5 kinematycznie polaczona jest glowica 6. Kulowy przegub 5 sklada sie z kuli 7 z trzpieniem, nie pokazanym na rysunku, wcisnietym w imak 4 i z otaczaja ej kule 7 obudowy 8 trwale pola¬ czonej z glowica. Kula 7 wykonana jest z dokladnoscia 3/i w stosunku do teoretycznego geometrycznego ksztal¬ tu. Obudowe 8 stanowi dzielone lozysko kuliste odlane z babitu wedlug ksztaltu kuli 7. Jednakze obudowe 8 kulowego przegubu mozna wykonac z trzema diamentowymi wystepami, które stykaja sie z kula 7 w trzech miejscach rozmieszczonych w wierzcholkach równobocznego trójkata. Glowica 6 zamocowana jednym koncem za pomoca kulowego przegubu 5 do imaka 4 i majaca na drugim koncu nozowy imak 9, kinematycznie polaczona jest ze swoim mechanizmem 10 posuwu. Polaczenie to dokonane jest poprzez kamienie 11 z brazu, które osa¬ dzone sa na sworzniu 12 wcisnietym miedzy jego koncami w glowice 6, przy czym kanienie 11 usytuowane sa w rowkach 13 uchwytu 15. W rowkach 13 rozmieszczone sa takze sprezyny 14. Glowice 6 stanowi wiec dwu¬ stronna dzwignia, której jedno ramie rozmieszczone jest miedzy imakiem 4 i uchwytem, 15 glowicy 6, a drugie ramie pomiedzy imakiem 4 i nozowym imakiem 9. Mechanizm 10 posuwu glowicy 6 zawiera naped 16 posuwu, ciegno 17 i uchwyt 15 glowicy 6. Naped 16 posuwu dowolnej, znanej konstrukcji sposród stosowanych w obra¬ biarkach do skrawania metali, zapewnia glowicy, wymagana okreslonymi warunkami toczenia, predkosc posuwu.Nozowy imak 9 ma gniazdo 18 dla czaszowego noza 19, usytuowanego wzgledem obrabianej powierzchni kulistej w taki sposób zeby mial zapewniona mozliwosc obrotu wokól swojej osi w procesie skrawania. Nóz 19 osadzony jest na jednym koncu walka 20, na którego drugim koncu osadzony jest beben 21. Do bebna 21 przymocowana jest linka 22 przebiegajaca wzdluz glowicy 6 do usytuowanej na tej glowicy rolki 23 i dalej do nieruchomego zacisku 24. Takie ustawienie noza 19 zapewnia mu hamowany obrót, podczas którego nóz wykonuje tylko jeden obrót w jednym przejsciu po obrabianej kulistej powierzchni. Dlugosc ostrza noza dobierana jest tak, zeby na kazdy elementarny odcinek ostrza przypadala taka wielkosc obrabianej powierzchni, przy której nie ma miejsca nawet najmniejsze zuzycie tego elementarnego odcinka ostrza noza. Hamowany obrót noza osiaga sie dzieki zamocowaniu konca linki 22 idacej od bebna 21 w punkcie przeciecia sie luków o promieniach Li L+l, gdzie L - promien obrabianej kuli lub dokladniej dlugosc dzwigni od miejsca mocowania noza 19 do srodka kuli 7, a 1 - dlugosc luku bebna 21, przy czym luk L+l biegnie z punktu 25 - poczatku toczenia a luk L z punktu 26 konca toczenia kulistej powierzchni. Proces obróbki powierzchni kulistej 1 przebiega w ten sposób, ze jedno¬ czesnie z obrotem stolu 2, glowica 6, w wyniku dzialania mechanizmu 10 posuwu przemieszcza sie do góry.Nóz 19 podczas jego przemieszczania sie z punktu 25 do punktu 26 dokonuje obróbki calej kulistej powierzchni, przy tym dzieki hamowanemu obrotowi noza 19 zapewnianemu w wyniku jego usytuowania, nóz 19 w ciagu calego cyklu obróbki kulistej powierzchni 1 dokonuje jednego obrotu.Na fig. 4 przedstawiona jest odmiana urzadzenia wedlug wynalazku, przeznaczonego do toczenia zewnetrz¬ nych kulistych powierzchni. Nie rózni sie ono zasadniczo od urzadzenia opisanego wyzej z wyjatkiem ksztaltu glowicy 27, która ma ksztalt litery L. ;3 70 765 PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do toczenia powierzchni kulistych zawierajace stól z napedem nadajacym mu ruch obro¬ towy, glowice w postaci dwustronnej dzwigni majacej na jednym koncu podpore polaczona ze stolem w pun¬ kcie lezacym na osi obrotu tego stolu i majacej na drugim koncu imak obrotowego noza czaszowego i mechanizm posuwu glowicy, znamienne tym, ze podpora (4) ma postac kulowego przegubu (5), a nozowy imak (9) zaopa¬ trzony jest w srodki do regulowania stopnia obrotu noza (19) w procesie toczenia kulistych powierzchni (1) przy czym stól (2), glowica (6) i obrabiana kulista powierzchnia (1) tworza jeden zamkniety uklad kinematyczny.

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze kulowy przegub (5) zawiera kule (7) sztywno pola¬ czona ze stolem (2), obejmujaca kule (7), obudowe (8) trwale polaczona z glowica (6) tak, ze zapewniony jest równomierny rozklad sil na wszystkie miejsca stycznosci obudowy (8) z kula (7).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze obudowa (8) kulowego przegubu (5) styka sie z kula (7) na pierscieniowej powierzchni.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze obudowa (8) kulowego przegubu (5) zaopatrzona jest w trzy diamentowe wystepy oporowe stykajace sie z kula (7) w trzech punktach lezacych na wierzcholkach równobocznego trójkata.

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze srodki do regulowania stopnia obrotu czaszowego noza (19) zawieraja beben (21) sztywno polaczony z nozem (19), linke (22) zamocowana jednym koncem na tworzacej bebna (21) i przeprowadzona przez kierujaca rolke (23) usytuowana na glowicy (6), a drugim koncem zamocowana w nieruchomym zacisku (24), przy czym miejsce usytuowania kierujacej rolki (23) jest okreslone zaleznie od wymaganego kata obrotu noza (19) przy jednym jego przejsciu po obrabianej powierzchni.KI. 49a,5/40 70765 MKP B23b5/40 21 i/ FIEJ Prac. Poligraf. UP PRL naklad 120+18 Cena 10 zl PL PL