PL 70 737 Y1 2 Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest elektryczne urzadzenie wtykowe, zwlaszcza dla wysokich pradów, do laczenia i oddzielania pod obciazeniem w trudnych warunkach eksploatacji, na przyklad przy zasilaniu pradem w kolejnictwie. Tego rodzaju elektryczne urzadzenia wtykowe i laczniki wtykowe sa znane ze stanu techniki, na przyklad dwubiegunowe urzadzenie wtykowe pradu stalego niskiego napiecia o stopniu ochrony IP30 wedlug normy DIN EN 60529, sklada sie z obudowy i wkladki dla wtyczki. Równiez znane sa pieciobiegu- nowe urzadzenia wtykowe o stopniu ochrony IP54 i IP67, skladajace sie z obudowy i wkladki dla wtyczki. Ponadto, opis DE 20 2013 011 708 U1 ujawnia urzadzenie wtykowe dla wtykania i odlaczania zasilania pradem pod obciazeniem, które posiada srodek dla uniemozliwienia tworzenia sie luku elek- trycznego. Niedogodnoscia znanych urzadzen wtykowych dla wysokich pradów, zwlaszcza dla pradów 160 A lub wiekszych, jest niewielki stopien ochrony IP30, który uniemozliwia ich zastosowanie w trud- nych warunkach eksploatacji, przykladowo w przypadku wody rozpryskowej i pylu, jakie wystepuja przy zasilaniu pradem w kolejnictwie. Ponadto, zamierzone lub niezamierzone przerwanie obwodu pradowego przez oddzielenie pola- czenia elektrycznego moze prowadzic do powstawania luków elektrycznych, co powoduje nie tylko wieksze zuzycie urzadzenia, lecz takze stanowi zagrozenie dla osoby, która rozlacza polaczenie elek- tryczne, na przyklad wyciaga wtyczke. Dlatego, zadaniem wzoru uzytkowego jest opracowanie elektrycznego urzadzenia wtykowego dla wysokich pradów, zapewniajacego co najmniej stopien ochrony IP54, a takze uniemozliwiajacego po- wstawanie luków elektrycznych podczas laczenia i oddzielania zasilania. Zadanie to zostalo rozwiazane dzieki temu, ze wkladka jest utworzona przez element ustalajacy, posiadajacy centralne wybranie dla dwubiegunowego gniazda, który za pomoca czesci dystansowych jest polaczony z czescia mocujaca. Element ustalajacy jest wykonany z dwóch czesci, z których kazda tworzy czesc centralnego wybrania dla dwubiegunowego gniazda. Dwubiegunowe gniazdo posiada element przyjmujacy dla pilotowego styku dwubiegunowej wtyczki. Elektryczne urzadzenie wtykowe wedlug wzoru uzytkowego zapewnia niezawodne i mechanicz- nie obciazalne polaczenie elektryczne takze w przypadku wysokich pradów 160 A, które jednoczesnie zapewnia co najmniej stopien ochrony IP54 wedlug normy DIN EN 60529, to znaczy urzadzenie wty- kowe jest chronione przed pylem, posiada calkowita ochrone przed dotykiem oraz zapewnia ochrone przed woda rozpryskowa ze wszystkich stron. Elektryczne urzadzenie wtykowe nadaje sie tym samym do trudnych warunków eksploatacji, jakie panuja przykladowo w kolejnictwie. Pod pojeciem „urzadzenie wtykowe" wedlug wzoru uzytkowego nalezy rozumiec urzadzenie, które w rodzaju gniazda lub sprzezenia elektrycznego przyjmuje pasujaca wtyczke. Przedmiot wzoru uzytkowego jest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1a i 1b przedstawiaja schematycznie widoki elektrycznego urzadzenia wtykowego, fig. 2 – schematyczny widok wkladki, a fig. 3 – schematyczny widok dwubiegunowej wtyczki osadzonej w obudowie. Na fig. 1a i 1b przedstawione jest schematycznie elektryczne urzadzenie wtykowe 10, którego obudowa 1 posiada prostokatny kolnierz, umozliwiajacy jego trwale zamocowanie. Obudowa 1 jest wy- konana z wysokowartosciowego materialu izolujacego, zwlaszcza poliweglanu/poliamidu, jaki jest znany pod nazwa Amaplast. Obudowa 1 ma ksztalt cylindra, który jest nachylony do prostokatnego kolnierza pod katem 10° do 20°, zwlaszcza 15°. W obudowie 1 osadzona jest wkladka 3 z dwubieguno- wym gniazdem 5, które jest umieszczone posrodku wkladki 3, a wiec i obudowy 1. Dwubiegunowe gniazdo 5 posiada element przyjmujacy 501 dla pilotowego styku 21 dwubiegunowej wtyczki 20, poka- zanej na fig. 3, przylaczonej do zródla pradu. Na fig. 2 przedstawiona jest schematycznie wkladka 3 dla dwubiegunowego gniazda 5. Wkladka 3 jest utworzona z dwuczesciowego elementu ustalajacego 301, to znaczy z górnej czesci 301a i dolnej czesci 301b, które posiadaja wybranie, tak ze po zmontowaniu elementu ustalajacego 301 we wkladce 3 zostaje utworzone centralne wybranie, dostosowane do ksztaltu osadzanego w nim dwubiegunowego gniazda 5. Czesci 301a i 301b sa polaczone z czescia mocujaca 307 za pomoca korzystnie trzech czesci dystansowych 305. PL 70 737 Y1 3 Dzieki podzieleniu elementu ustalajacego 301 na dwie czesci 301a i 301b osadzone w ich wy- braniach dwubiegunowe gniazdo 5 jest zacisniete i tym samym zabezpieczone przed przesuwem. Przez zastosowanie czesci dystansowych 305 o róznych dlugosciach uzyskuje sie rózne glebo- kosci osadzenia wkladki 3, dostosowane do wielkosci dwubiegunowego gniazda 5, a takze uzyskuje sie mozliwosc dowolnego katowego dopasowania wkladki 3 do plaszczyzny dwubiegunowego gniazda 5, jak równiez jest zapewnione odporne na skrecanie polaczenie pomiedzy górna czescia 301a a dolna czescia 301b elementu ustalajacego 301. Reasumujac, wkladka 3 jest podzielona na trzy obszary, z których centralne wybranie elementu ustalajacego 301 tworzy pierwszy obszar, tworzacy obszar osadzenia, wzglednie zamocowania dla dwubiegunowego gniazda 5. Ksztalt zewnetrzny elementu ustalajacego 301 jest okragly, wzglednie jego ksztalt zewnetrzny odpowiada zarysowi wewnetrznemu obudowy 1, tak ze wkladka 3 jest nie tylko izo- lowana elektrycznie, ale równiez cale elektryczne urzadzenie wtykowe 10 jest uszczelnione w kierunku na zewnatrz. Dwie czesci dystansowe 305, zwlaszcza trzy czesci dystansowe 305, tworza drugi obszar, jako obszar srodkowy, tworzacy przestrzen dla wyprowadzonego z obudowy 1 i przylaczonego do dwubie- gunowego gniazda 5 kabla pradowego. Czesc mocujaca 307 tworzy trzeci obszar, jako obszar podparcia wewnatrz obudowy 1. Czesc mocujaca 307 ma wspólsrodkowy otwór do przeprowadzenia kabla pradowego z obudowy 1. Obudowa 1 moze byc wyposazona w nieprzedstawiona sprezysta klapke, mocowana za pomoca zawiasy, która zabezpiecza obudowe, gdy nie jest wetknieta dwubiegunowa wtyczka 20. Równiez jest mozliwe zastosowanie we wnetrzu obudowy 1 wkladki uszczelniajacej, korzystnie wykonanej jako uszczelka pierscieniowa, zwlaszcza z gumy, która jest trwale polaczona z obudowa 5, zwlaszcza wkle- jona. Dzieki tym srodkom jest zapewnione pyloszczelne i wodoszczelne polaczenie, a tym samym takze wysoki stopien ochrony IP67 elektrycznego wtyku wedlug wzoru uzytkowego. Wkladka 3 jest wytwarzana korzystnie z elektrycznie izolujacego materialu polimerowego, a tym samym tworzy kolejna izolacje elektryczna dwubiegunowego gniazda 5 wzgledem otoczenia. Przedstawione dwubiegunowe gniazdo 5 jest lacznikiem wtykowym DIN o maksymalnym pradzie 160 A, które korzystnie posiada wymiary: wysokosc 34 mm, szerokosc 90 mm, dlugosc 97 mm. Dwu- biegunowe gniazdo 5 jest wykonane z wysokowartosciowego materialu polimerowego. Na fig. 3 przedstawiona jest dwubiegunowa wtyczka 20, która posiada pilotowy styk 21 i dwa styki elektroenergetyczne 23. Dwubiegunowa wtyczka 20 jest wetknieta w nieprzedstawione dwubiegunowe gniazdo 5 urzadzenia wtykowego 10, i w ten sposób tworzy elektryczny uklad lacznika wtykowego. Pilo- towy styk 21 dwubiegunowej wtyczki 20 jest wetkniety w pilotowy element przyjmujacy 501, tak ze obwód pradu sterujacego jest zamkniety, dzieki czemu jest przyciagany stycznik i zostaje wlaczone zasilanie pradem dla elektrycznego urzadzenia wtykowego 10. I odwrotnie, zasilanie pradem jest wylaczone, gdy rozlaczone jest polaczenie elektryczne miedzy pilotowym stykiem 21 a elementem przyjmujacym 501. Przy tym, pilotowy styk 21 dwubiegunowej wtyczki 20 jest wykonany jako krótszy od obu styków elektroenergetycznych 23, tak ze przy osadzaniu dwubiegunowej wtyczki 20 najpierw jej styki elektroe- nergetyczne 23 stykaja sie ze stykami w dwubiegunowym gniezdzie 5, a dopiero potem nastepuje pola- czenie pilotowego styku 21 dwubiegunowej wtyczki 20 z elementem przyjmujacym 501 dwubiegunowego gniazda 5 i tym samym nastepuje zasilanie pradem. I odwrotnie, w przypadku rozlaczania wspomnianego polaczenia elektrycznego pod obciazeniem, najpierw wylaczy sie zasilanie pradem, a dopiero po tym dwubiegunowa wtyczka 20 zostaje oddzielona mechanicznie od dwubiegunowego gniazda 5. Korzystne jest, gdy dwubiegunowa wtyczka 20 posiada dwa pilotowe styki 21, a dwubiegunowe gniazdo 5 dwa pilotowe elementy przyjmujace 501. Dzieki takiemu uksztaltowaniu urzadzenia wtykowego 10, jak równiez zastosowaniu materialów o wysokiej wytrzymalosci pradowej na obudowe 1 i dwubiegunowe gniazdo 5, a na styki czystej miedzi E–Cu wedlug normy DIN 40500, uzyskuje sie elektryczne urzadzenie wtykowe 10 przeznaczone dla pradów do 160 A, o wysokiej wytrzymalosci pradowej az do 50% powyzej pradu znamionowego. PL PL