Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 10.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.06.1974 70689 U. 21e, 31/02 MKP GOlr 31/02 CZYTELNIA Urzedu Patentowego PiUklij Izecmt*' ?! t Twórcywynalazku: Andrzej Maruda, Grzegorz Zielinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Panstwowe Zaklady Teletransmisyjne, Warszawa (Polska) Sposób kontroli prawidlowosci zadzialania zestyków w przekazniku oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób kontroli prawidlowosci zadzialania zestyków w przekazniku, umozliwiajacy szybkie i dokladne dokonanie pomiaru róznicy pradów odpowiadajacych kolejnym zadzialaniom zestyków w przypadku zamierzonej niejednoczesnosci ich zadzialania oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Stan techniki. W dotychczasowych rozwiazaniach pomiaru róznicy pradów odpowiadajacych kolejnym zadzialaniom zestyków przekaznika dokonywano metoda bezposrednia poprzez pomiar wielkosci poszczegól¬ nych pradów zadzialan. Kontrola prawidlowosci zadzialania zestyków przekaznika polegala na zmierzeniu plynacych w uzwojeniu przekaznika pradów odpowiadajacych zadzialaniom poszczególnych zestyków, a nastep¬ nie na porównaniu otrzymanej w wyniku operacji odejmowania róznicy pradów zadzialan z wielkoscia wymagana, celem stwierdzenia przydatnosci danego egzemplarza przekaznika do zastosowania w okreslonym celu. Wada takiego sposobu jest koniecznosc oddzielnego obserwowania zadzialan zestyków, oddzielnego pomiaru poszczególnych pradów zadzialan oraz koniecznosc wykonania operacji odejmowania wielkosci pradów.Blad wyniku przy takim sposobie pomiaru jest suma bledów popelnionych przy pomiarach poszczególnych zadzialania. Wzgledny blad wzrasta przy zmniejszaniu sie mierzonych róznic pradu. Przy pomiarze malych róznic miedzy pradami zadzialania wymagana jest duza dokladnosc pomiaru poszczególnych pradów, co powoduje skomplikowanie ukladu pomiarowego i utrudnia wprowadzenie automatyzacji pomiaru lub uniemozliwia pomiar róznicy pradów zadzialan z wymagana dokladnoscia. Znane jest urzadzenie, w którym w obwodzie zródla zasilania wlaczone sa szeregowo uzwojenie kontrolowanego przekaznika, miernik pradu stalego i opór regulowany umozliwiajacy zmiane pradu stalego w uzwojeniu przekaznika. Zestyki kontro¬ lowanego przekaznika dolaczone sa do ukladu sygnalizujacego ich zwarcie lub rozwarcie. Wada takiego urzadzenia jest koniecznosc recznej regulacji pradu w uzwojeniu kontrolowanego przekaznika.Cel i istota wynalazku. Celem wynalazku jest opracowanie sposobu kontroli prawidlowosci zadzialania zestyków w przekazniku, który pozwalalby na dokonanie dokladnego pomiaru róznicy pradów zadzialan i szybkiego odczytu wyniku oraz urzadzenia do stosowania tego sposobu. Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze miernik czasu uruchamiany przez zestyki przekaznika mierzy czas miedzy zadzialaniami poszczególnych zestyków przekaznika, w którego uzwojeniu zródlo pradowe sterowane wymusza liniowo rosnacy lub liniowo malejacy w funkcji czasu prad o znanej predkosci zmian ustalonej przez calkujacy wzmacniacz operacyjny oraz2 70689 o znanej wielkosci poczatkowej ustalonej pizez zródlo pradu stalego, a posrednio na podstawie pomiaru czasu miedzy zadzialaniami poszczególnych zestyków przekaznika, kierunku zmian pradu i predkosci zmian pradu, okresla sie prady lub róznice miedzy pradami odpowiadajace poszczególnym zadzialaniom zestyków prze¬ kaznika. Zestyki kontrolowanego przekaznika podlaczone sa do miernika czasu. Do uzwojenia kontrolowanego przekaznika dolaczone sa zródlo pradu stalego i zródlo pradowe sterowane, którego wejscie podlaczone jest do wyjscia calkujacego wzmacniacza operacyjnego i ogranicznika napiecia. Do wejscia wzmacniacza operacyjnego dolaczony jest przelacznik.Opis rysunków. Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, który przedstawia schemat urzadzenia do kontroli prawidlowosci zadzialania zestyków w przekazniku.Opis przykladu wykonania. Zasada dzialania ukladu jest nastepujaca. Wzmacniacz operacyjny calkujacy 2 wytwarza na wyjsciu liniowo rosnacy lub liniowo malejacy w funkcji czasu przebieg napiecia. Kierunek zmian napiecia zalezy od polozenia przelacznika 1, zas szybkosc zmian uwarunkowana jest wielkoscia napiecia wzorcowego podanego przez przelacznik 1 na wejscie calkujacego wzmacniacza operacyjnego 2 oraz wartosciami elementów calkujacego wzmacniacza operacyjnego 2. Zródlo pradowe 3 sterowane liniowo zmieniajacymi sie napieciami wyjsciowym calkujacego wzmacniacza operacyjnego 2, wymusza w uzwojeniu kontrolowanego przekaznika 4 liniowo rosnacy lub liniowo malejacy prad. Zestyki kontrolowanego przekaznika 4 uruchamiaja miernik czasu 5 dajac kryterium rozpoczecia i zakonczenia pomiaru czasu. W przypadku przeplywu w uzwojeniu przekaznika pradu o znanej predkosci zmian, pomiar czasu miedzy kolejnymi zadzialaniami zestyków jest równowazny pomiarowi róznicy pradów zadzialan tych zestyków. Zródlo pradu stalego 7 dajace prad poczatkowy w uzwojeniu przekaznika 4 oraz ogranicznik napiecia 6 podlaczony do wyjscia calkujacego wzmacniacza operacyjnego 2, umozliwiaja kontrole przekaznika w wybranym przedziale pradów zadzialania zestyków. Na podstawie kierunku zmian, predkosci zmian i pomiaru czasu miedzy zadzialaniami poszczególnych zestyków przekaznika okresla sie prady lub róznice miedzy pradami odpowiadajace poszczególnym zadzialaniom zestyków przekaznika. Pomiar róznicy pradów, odpowiadajacych kolejnym zadzialaniom zestyków polegajacy na pomiarze czasu miedzy kolejnymi zadzialaniami zestyków przy wyeliminowaniu pomiaru poszczególnych pradów zadzialania, pozwala na zwiekszenie dokladnosci pomiaru dzieki uniknieciu bledów popelnianych przy pomiarze tych pradów oraz dzieki temu, ze opóznienia w dzialaniu zestyków powoduja w skutek wzajemnej kompensacji przesuniecie pomiaru w czasie bez wplywi na wynik pomiaru. PL PL