Zawartosc heksoz przed hydroliza wynosi 0,5%.Sklad aminokwasowy i amoniak po hydrolizie kwasnej przedstawiono w tabeli 2.Roztwory preparatów stafilokokcyny A wykazuja w stosunku do wody zwiekszona lepkosc 1,95 (1%, 23°).Drobnoustrój wytwarzajacy stafilokokcyne A zostal izolowany w toku badan nad nosicielstwem gron- kowcowym. Po przeprowadzeniu badan klasyfikacyjnych okazal sie przynaleznym do rodzaju Staphylococcus, a po uwzglednieniu stosunku do koagulazy i rozkladu cukrów i alkoholi do gatunku Staphylococcus epidermidis.Cecha zasadnicza odrózniajaca go od innych tego gatunku drobnoustrojów, jest szeroka strefa zahamowania wzrostu szczepu kontrolnego gronkowca zlocistego Staphylococcus aureus Oxford 209Ppo uprzednim 24--o godzinnym okresie inkubacji szczepu aktywnego.Szczep po izolacji otrzymal numer badawczy katalogowy 1262a i z takim oznaczeniem pozostaje w ko¬ lekcji WIHE w Krakowie. Drobnoustrój Staphylococcus epidermidis 1262ajest tworem kulistym, nieruchomym, gram dodatnim, nie wytwarzajacym zarodników, o wielkosci srednicy 1,0—1,5 mikrona, wystepujacym pod postacia komórek pojedynczych lub mniejszych i wiekszych skupisk nieregularnych. Jest to wzgledny beztleno¬ wiec, rozklada glukoze w warunkach beztlenowych z tworzeniem kwasu bez gazu.Na 1% wodzie peptonowej z dodatkiem d-fruktozy, laktozy i sacharozy rosnie z wytworzeniem kwasu bez gazu. Nie rozklada d(+) ksylozy, sorbitolu, mannitolu i dulcytolu. Nie wytwarza barwnika, koagulazy, zelatyny i hemolizyn rozpuszczajacych krwinki królicze, baranie i ludzkie. Nie jest rozpuszczany przez fagi gronkowca ani podstawowe ani dodatkowe. Pod wzgledem serologicznym poza antygenem wspólnym dla wszystkich gronkow- ców posiada odrebny antygen, który mozna stwierdzic po zastosowaniu homologicznej surowicy odpornosciowej króliczej, wyabsorbowanej uprzednio szczepem gronkowca zlocistego kontrolnego Oxford 209P.Sposród 9 szczepów aktywnych posiadanej kolekcji Staphylococcus epidermidis, a przebadanych serolo¬ gicznie przy uzyciu homologicznych wyabsorbowanyeh surowic odpornosciowych, zaden nie posiada z nim innych wspólnych antygenów. Jest to równiez pod wzgledem serologicznym scisle okreslony typ Staphylococcus epidermidis 1262a. Po uwzglednieniu danych taksonomicznych stwierdzono, ze jest to drobnoustrój Staphylo¬ coccus, gatunku Staphylococcus epidermidis, którego podstawowa cecha odrózniajaca jest wytwarzanie bakteriocyny, nazwanej przez nas stafilokokcyna A, dzialajaca bakteriobójczo na inne gronkowce bez wywolywania lizy.Staphylococcus epidermidis 1262a jest niewrazliwy na fagi gronkowcowe i posiada swoisty antygen typowy, nie wystepujacy u innych badanych szczepów Staphylococcus epidermidis. W odróznieniu od Staphylococcus staphylolyticus nie rozpuszcza zelatyny przez 30 dni. Cechy róznicujace drobnoustrój Staphylococcus staphylolyticus i Staphylococcus epidermidis 1262a, przedstawia tabela 3.Wytworzona przez szczep Staphylococcus epidermidis 1262a stafilokokcyna A, wydzielona sposobem wedlug wynalazku, zostala poddana badaniom dzialania na szczepy wrazliwe, a w szczególnosci na szczep kontrolny. Badania te byly prowadzone przy pomocy szeregu metod, na podlozach stalych, plynnych, metoda przesiewów, przeszczepów, dla eliminacji dzialania litycznego (bakteriofagów), a komórki zabite pod wplywem dzialania stafilokokcyny A badano w mikroskopie elektronowym. Brak bylo jakiegokolwiek uszkodzenia blon komórkowych gronkowców niezdolnych do dalszego rozmnazania i nie wykazujacych objawów zyciowych.3 70632 Zawiesina bakteryjna szczepu wrazliwego na stafilokokcyne A mimo wyjalowienia pod wplywem jej dzialania, nie ulegala przejasnieniu, co mialo miejsce w wypadku Staphylococcus staphylolyticus. Do badan uzywano szczep gronkowca zlocistego Staphylococcus aureus Oxford 209P, stosowany jako kontrolny przy oznaczaniu wrazliwosci bakterii na antybiotyki metoda krazkowa. Dla izolacji i mianowania substancji oraz badania wrazliwosci szczepów na stafilokokcyne A przyjeto umowne pojecie jednostki na mililitr. Tonajwieksze rozcienczenie stafilokokcyny zawarte w 1 ml bulionu, które po zadaniu 1 kropla zawiesiny 5.000 komórek/ml, z 24 godzinnej hodowli bulionowej szczepu kontrolnego St. aureus 209P, daje po dalszych 24 godzinach calkowity brak wzrostu, zawiera jedna jednostke stafilokokcyny A. W nastepnym juz, kolejnym rozcienczeniu wystepuje normalny wzrost pod postacia jednolitego zmetnienia.Stafllokokcyna A dziala bakteriobójczo przede wszystkim na gronkowce chorobotwórcze, poza tym na takie bakterie jak: Bacillus subtilis, Bacillus mesentericus, Bacillus anthracis, Corynebacterium diphtheriae PW 8, Streptococcus pyogenes. Natomiast nie wywiera wplywu na Streptococcus faecalis, paleczki rodzaju Escherichia, Salmonella, Shigella, Klebsiella, Proteus oraz grzyby Cryptococcus neoformans i Candida albieans. Spektrum dzialania stafilokokcyny A przedstawia tabela 4.Wsród 172 szczepów gronkowcowych izolowanych z przypadków chorobowych skórnych 82,56% bylo wrazliwych na stezenia stafilokokcyny do 40jedn/ml, a tylko 17,44% bylo wrazliwych na wyzsze wartosci 100, 200 i 400 jedn/ml. Nie bylo w tym zbiorze szczepów opornych na wyzsze dawki stafilokokcyny A.Z 1288 szczepów gronkowcowych izolowanych z przypadków nosicielstwa stwierdzono 89,5% szczepów wrazliwych na rózne stezenia stafilokokcyny A do 800 jedn/ml i tylko 10,95% szczepów opornych na 800 jedn/ml. Z 137 szczepów gronkowcowych antagonistycznych izolowanych w czasie prac nad antagonizmem bakteryjnym 80,29% bylo wrazliwych na rózne stezenia stafilokokcyny A od 5-400 jedn/ml i tylko 19,71% bylo opornych. Wsród szczepów wrazliwych na stafilokokcyne A przewazaly szczepy oporne na penicyline i na inne antybiotyki.Toksycznosc stafilokokcyny A dla myszy po dodaniu dootrzewnowym wynosi LD50 60.000 jedn. na mysz. LD50 obliczano metoda Reed-Muencha-Lichtenfielda iWilcoxona. Preparat stafilokokcyny A badano w rozmaitych stadiach oczyszczania na wywolywanie odczynów uczuleniowych. W najwiekszym stopniu oczyszczenia otrzymano aktywnosc 250.000 jedn/ml. Nie stwierdzono odczynów uczuleniowych.Badania kliniczne wykazaly, ze stafilokokcyna A daje dobre wyniki w leczeniu zakazen tkanek miekkich drobnoustrojami Gram-dodatnimi, szczególnie gronkowcami, a przy miejscowym stosowaniu nie wywoluje zadnych ubocznych zmian chorobowych. Stafilokokcyna A moze byc stosowana do miejscowego zwalczania procesów gronkowcowych na skórze, na sluzówkach w jamach ropni. Do tego celu mozna stosowac ja pod postacia roztworów, zawiesin, masci, kremów i innych. Nizej podany przyklad omawia praktyczny sposób otrzymywania stafilokokcyny A sposobem wedlug wynalazku, nie ograniczajac jego zakresu.Przyklad. Szczep Staphylococcus epidermidis nr 1262a hoduje sie wstepnie w temperatrze 37°C w bulionie zwyklym przez 24 godziny. Nastepnie dokonuje sie przesiewu na flaszki Roux z wieksza iloscia bulionu przygotowanego ze swiezego miesa wolowego. Bulion ten wzbogaca sie dodatkiem 0,2% siarczanu magnezu, 1 ml 0,2 M buforu fosforanowego o pH = 7,2 na 400 ml bulionu i 1 ml roztworu N-fenyloglicyny.Hodowle wytrzasa sie z czestotliwoscia lOOwahnien na minute przez 24 godziny. Nastepnie odwirowuje komórki bakteryjne przy 3.000 obrotów/minute w ciagu jednej godziny, plyn znad osadu zlewa sie do flaszek miarowych i oznacza aktywnosc w stosunku do szczepu kontrolnego Staphylococcus aureus Oxford 209P. Plyn rozciencza sie w 1 ml próbkach bulionu od 1 :10 do 1 :20.000. Miana uzyskane tym sposobem wynosza 5-10.000jedn/ml.Hodowle zakwasza sie i dodaje roztworu kwasu fosforowowolframowego. Plyn z osadem pozostawia sie w chlodni na 12godz. po czym, plyn znad osadu dekantuje sie i jako nieaktywny odrzuca. Aktywny osad oddziela sie przez wirowanie i trzykrotne przeplukanie zakwaszonym roztworem chlorku sodu. Nastepnie rozpuszcza sie go w wodzie przy pH obojetnym i oznacza aktywnosc.Tak zageszczony osad, który stanowi aktywna stafilokokcyne A rozdziela sie na kolumnie sefadeksowej G—50. Pobierane frakcje po eliminacji V0 bada sie na aktywnosc, zlewa razem i ponownie wytraca kwasem fosforowolframowym. Ponownie wytracony osad stafilokokcyny A odwirowuje sie, przeplukuje trzykrotnie, zakwaszonym roztworem chlorku sodu, roztwarza w wodzie destylowanej przy pH = 7,2, dializuje w worku dializacyjnym i po oznaczeniu aktywnosci zamraza w porcjach i liofilizuje. Po liofilizacji i rozdrobnieniu ponownie oznacza aktywnosc, która wypada w granicach 0,3 /ig do 0,4 /xg jedna jednostka. PL PL