Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 26.02.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.06.19742 70 577 impulsami powstaje przerwa. Czas trwania impulsów generowanych jest taki, ze w warunkach symetrii sygnal wyjsciowy filtra jest równy zero niezaleznie od kolejnosci faz. Natomiast w przypadku powstania asymetrii poszczególne ciagi impulsów zmieniaja faze powodujac powstanie nakladania sie impulsów oraz powstanie przerw miedzy impulsami, przez co zostaje wytworzony sygnal wyjsciowy w formie impulsów, których czas trwania jest miara uchybów katowych jednego znaku.Impulsowy filtr asymetrii wedlug wynalazku wytwarza sygnal wyjsciowy zalezny w sposób ciagly od asymetrii. Dla pewnych zastosowan, szczególnie dla ukladów zabezpieczajacych, wymagana jest stala nieczulosc.Moze ona byc uzyskana przez zastosowanie dzialania progowego, które otrzymuje sie przez zastosowanie rzeczywistego czasu trwania impulsów generowanych przez przerzutniki, krótszego albo dluzszego niz podstawo¬ wy czas trwania impulsu, zaleznie od tego czy dla wytworzenia sygnalu wyjsciowego, wykorzystuje sie nacho¬ dzenie impulsów na siebie czy tez przerwe miedzy nimi.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym rozwiazaniu na rysunku, który przedstawia schemat ideowy impulsowego filtru asymetrii.Impulsowy filtr asymetrii sklada sie z trzech detektorów 1 po jednym dla kazdej fazy polaczony poprzez trzy monostabilne przerzutniki 2 z bramka 3. Kazdy detektor 1 sklada sie z jednego tranzystora TRI, gdy ma byc zastosowany rodzaj pracy z pojedyncza czestotliwoscia oraz z dodatkowego tranzystora TR2, którego polaczenia zostaly oznaczone przerywana linia w pierwszym detektorze, w przypadku zastosowania rodzaju pracy z podwójna czestotliwoscia. Emitery tranzystorów TRI i TR2 sa uziemione, a kolektory sa przylaczone poprzez rezystory Rl i R8 z ujemnym biegunem zródla zasilania.W pierwszym detektorze 1, sygnal A fazy A jest podawany na baze tranzystora TRI. W przypadku zastoso¬ wania baza tranzystora TR2 jest przylaczona poprzez rezystor R9 do kolektora tranzystora TRI. Kolektor tranzystora TRI jest polaczony za posrednictwem kondensatora Cl i diody Dl z rezystorem R2, którego druga koncówka jest uziemiona. Kolektor tranzystora TR2 jest polaczony przez kondensator C2 i diode D2 do tej samej koncówki rezystora R2, tworzac punkt rozgalezny jl. Monostabilne przerzutniki 2 sa znanymi ukladami.Kazdy sklada sie z dwóch tranzystorów TR3, TR4 których emitery sa uziemione, a w kolektorach znajduja sie rezystory R3 i R4. Sprzezenie miedzy kolektorem tranzystora TR3 i baza tranzystora TR4 jest wykonane przy pomocy rezystora R6, a sprzezenie miedzy kolektorem tranzystora TR4 i baza tranzystora TR3 wykonane jest przy pomocy kondensatora C3. Baza tranzystora TR3 jest polaczona za posrednictwem rezystora R7 z punktem rozgaleznym j2 a baza tranzystora TR4 jest polaczona poprzez rezystor R5 z potencjalem dodatnim. Bramka 3 jest znanym ukladem Kirchhoffa. Sklada sie z tranzystora TR, którego emiter jest uziemiony, a w obwodzie kolektora jest rezystor R14. Baza tranzystora TR jest przylaczona do punktu rozgaleznego j2, do którego sa przylaczone trzy rezystory RIO, Rll iR12, których drugie koncówki stanowia zaciski wejsciowe bramki 3.Ponadto baza tranzystora TR jest polaczona przez rezystor R13 z dodatnim potencjalem. Zaciski wejsciowe bramki sa polaczone z kolektorami tranzystorów Tr3 w przerzutnikach 2.Dzialanie ukladu jest nastepujace. Sygnaly £ A, #B i 0C sa przylozone do bazy tranzystorów TRI w detekto¬ rach 1. Tranzystor TRI przewodzi gdy sygnal wejsciowy jest ujemny, a nie przewodzi gdy sygnal wejsciowy jest dodatni powodujac przetwarzanie sinusoidy na fale prostokatna. Fala prostokatna jest nastepnie rózniczkowana za pomoca kondensatora Cl, i rezystora R2, w wyniku czego pojawiaja sie ujemne impulsy wyzwalajace w chwilach potencjal kolektora, który staje sie ujemny. W przypadku zastosowania tranzystora TR2, odwraca faze fali prostokatnej. Fala prostokatna z odwrócona faza jest rózniczkowana przez C2, R2 w wyniku czego pojawiaja sie ujemne impulsy wyzwalajace w chwilach gdy sygnal 0A zmienia znak na ujemny. Impulsy wyzwala¬ jace, pojawiajace sie w punkcie jl, sa podawane na bazy tranzystorów TR4 przerzutników 2. Przerzutniki 2 maja jeden stan stabilny, gdy tranzystor TR3 przewodzi. Ujemne impulsy wyzwalajace powoduja polaryzacje tran¬ zystora TR4. W wyniku tego tranzystor TR3 zostaje zatkany na czas okreslony stala czasu C3-R7 oraz potencjalem punktu j2. Zmieniajac rezystor R7 lub pojemnosc C3 reguluje sie czas trwania impulsów niezaleznie dla kazdego przerzutnika 2, natomiast zmieniajac potencjal punktu j2 mozna równoczesnie regulowac czas trwania impulsów wszystkich trzech przerzutników 2. Wyjscie z przerzutników 2 brane jest z kolektorów tranzystorów TR3 i podawane na wejscia bramki 3. Wyjscie z bramki 3 brane jest z kolektora tranzystora TR.Rezystor R13 laczy baze tranzystora TR z dodatnim potencjalem, powodujac wstepna odwrotna polaryzacje.Rodzaj pracy z pojedyncza czestotliwoscia uzyskuje sie przez zastosowanie tylko jednego tranzystora TRI w kazdym detektorze 1, w wyniku czego jest wytwarzany tylko jeden'impuls wyzwalajacy w ciagu okresu, jak równiez przez uregulowanie czasu trwania impulsów generowanych przez przerzutniki 2 do wartosci 1/3 f, gdy pozadana jest praca ciagla lub wprowadzajac odpowiednia róznice wzgledem podstawowego czasu trwania, jezeli pozadane jest dzialanie progowe. Rodzaj pracy z podwójna czestotliwoscia otrzymuje sie przez zastosowanie dwóch tranzystorów TRI iTR2 w kazdym detektorze 1, przez co sa wytwarzane dwa impulsy wyzwalajace w ciagu okresu oraz przez regulacje czasu trwania impulsów generowanych przez przerzutniki 2 do wartosci 1/6 f,3 70 577 gdy wymagana jest praca ciagla lub przez zastosowanie pewnej róznicy wzgledem podstawowego czasu trwania, gdy wymagana jest praca progowa.Dwa warianty operacji logicznej dzialania moga byc otrzymane w schemacie bramki 3 przedstawionym na rysunku. Do zacisków wejsciowych bramki 3 przylozone sa impulsy ujemne. Potencjal dodatni bazy tranzystora TR zmniejsza sie w stopniu zaleznym od ilosci impulsów pojawiajacych sie równoczesnie na wejsciach bramki 3.Wartosc rezystora R13 moze byc tak dobrana, ze jeden impuls nie wystarcza do spolaryzowania tranzystora TR, ale dwa impulsy na dowolnych dwóch zaciskach wejsciowych beda wystarczajace do spolaryzowania tranzystora TR. Przy takim doborze rezystora R13 bramka 3 wykonuje operacje logiczna o formule a.b + b.c + ca, wytwa¬ rzajac sygnal wyjsciowy o impulsach dodatnich, gdy wystepuja nachodzenia impulsów M, 0B, dwóch faz. Drugi wariant otrzymuje sie przez dobór wartosci rezystora R13, tak aby impuls tylko raz na jednym wejsciu wystarczal do spolaryzowania tranzystora TR, natomiast w przypadku braku impulsu, aby tranzystor TR byl zatkany. W tym przypadku bramka 3 wykonuje operacje logiczna o formie a.b.c, wytwarzajac sygnal wyjsciowy o impulsach ujemnych, gdy wystepuja przerwy miedzy impulsami 0A, #A 0C róznych faz. PL PL