Najdluzszy czas trwania patentu do 25 lutego 1942 r.Maszyna asynchroniczna wedlug paten¬ tu Nr 7030 podobnie jak normalna maszy¬ na asynchroniczna posiada pewna okreslo¬ na ilosc obrotów, zmniejszajaca sie przy obciazenia Podobnie jak w silniku asyn¬ chronicznym nie mozna bez strat regulo¬ wac ilosci obrotów bez dodatkowych urza¬ dzen pomocniczych. Przestawienie mostku szczotkowego powoduje wprawdzie mala zmiane ilosci obrotów, lecz zmiane naogól niewystarczajaca i polaczona pozia tern z wiekszem przesunieciem faz. Dobierajac o wiele wieksze napiecie kompensacyjne, któ¬ re moznaby wtedy nazwac napieciem regu¬ lujacem, mozna wprawdzie przez przesta¬ wienie szczotek osiagnac regulowanie obro¬ tów w szerszych granicach, zwiekszajac obroty wyzej lub nizej synchronicznych.Przesuniecie faz staje sie jednak, szczegól¬ nie przy sredniej szybkosci, wpoblizu syn- chronizmu tak wielkie, ze straty w uzwo¬ jeniach miedzianych statora i wirnika prze¬ kraczaja kilkakrotnie straty normalne. Pro¬ wadziloby to do znacznego pogorszenia spólczynika sprawnosci, oraz niedopu¬ szczalnego nagrzewania sie maszyny. Przy¬ czyna jest to, ze praktycznie stale napiecie regulujace znajduje sie wpoblizu synchro¬ nicznej ilosci obrotów zbyt wielkie, podczas gdy dla kompensacji potrzeba tylko napie¬ cia malego, co powoduje silne nadmierne wzbudzenie i silny prad wyprzedzajacy,W mysl wynalazku usunieto powyzsze niedogodnosci przez io, ze podczas regulo¬ wania wraz ze zmiana kata miedzy napie¬ ciem wtórnem i regulajacem, zostaje zmie¬ niony opór obwodu pradu wtórnego.Kat miedzy napieciem wtórnem i regu¬ lujacem mozna znana droga zmieniac przez przelaczenie uzwojenia wtórnego z pomoca cyklicznej zamiany przylaczen, przez za¬ miane poczatków i konców uzwojenia, przez przelaczenie polaczenia w gwiazde na trój¬ kat lub tez przez przestawienie mostku szczotkowego.Na fig. 1 np. podano schemat takiego po¬ laczenia regulujacego z przelaczeniem z gwiazdy na trójkat. Maszyna asynchronicz¬ na zaopatrzona jest w mysl patentu glów¬ nego w pierwotne uzwojenie fazowe a w wirniku i wtórne uzwojenie fazowe b o- twarte w statorze. Wirnik posiada u- zwojenie pradu stalego c, dobrane na odpowiednie napiecie regulujace i po¬ laczone z kolektorem e, po którym slizgaja sie trzy szczotki l. 6 koncó¬ wek uzwojenia wtórnego u, v, w, x, y, z oraz 3 szczotki / doprowadzone sa do przelacznika K Przez laczenie w gwiazde lub trójkat, oraz przez cykliczna zamiane lub zamiane poczatków i konców mozna zapomoca przelacznika h nastawic rózne katy szczotkowe. Równoczesnie mozna zmienic takze opór wtórny przez przelacze¬ nie z gwiazdy na trójkat. Przez dalszy po¬ dzial jednostek uzwojeniowych i odpo¬ wiednie ich polaczenia umozliwiono sze¬ reg kombinacyj laczeniowych, prowadza¬ cych równoczesnie ze zmiana kata szczot¬ kowego takze do zmiany oporu wtórnego.Zmiane oporu wtórnego mozna takze osia¬ gnac przez dolaczenie lub wylaczenie opo¬ ru zewnetrznego, znajdujacego sie w ob¬ wodzie wtórnym. Na fig. 2 podano schemat ukladu do regulowania ilosci obrotów przez przestawienie szczotek i równocze¬ sna zmiane oporu zewnetrznego. Poza tern schemat równa sie ukladowi, podanemu na fig. 2 patentu glównego. Opór wtórny ule¬ ga zmianie w ten sposób, ze otrzymuje sie mozliwie stala kompensacja przez zmia¬ ne napiecia regulujacego. Najwieksza i naj¬ mniejsza szybkosc obrotowa moze byc tak dobrana, ze przy odpowiednim kacie szczotkowym stosuje sie pelne napiecie re¬ gulujace, a wiec bez wlaczenia oporu, przy sredniej ilosci obrotów, natomiast, kiedy napiecie regulujace oddzialywuje najmniej na ilosc obrotów, a najwiecej na magneso¬ wanie, wlaczony zostaje najwiekszy opór dla otrzymania kompensacji. Okazuje sie, ze naogól wystarcza wlaczac opór najwy¬ zej 1 — 15 razy wiekszy od oporu wtórne¬ go, azeby przy sredniej ilosci obrotów osia¬ gnac znów wlasciwa kompensacje. Spól- czynnik sprawnosci zostaje wobec tego tylko troche zmniejszony w przeciwienstwie do regulowania bez wlaczania oporu, w którem wskutek silnego przesuniecia faz straty w uzwojeniach miedzianych statora i wirnika zwiekszaja sie kilkakrotnie po¬ nad norme. Regulowanie mozna wiec uwa¬ zac pod pewnym wzgledfem za niepowodu- jace zadnych strat, poniewaz straty sa ma¬ le i naogól tylko magnesowanie ulega pew¬ nej zmianie. Przy sredniej predkosci obro¬ towej powstaje wprawdzie przy obciaze¬ niu wskutek zwiekszonego oporu wtórnego wielki poslizg. Na fig. 3 podana w wykre¬ sie przesuniecie faz w- zaleznosci od ob¬ ciazenia przy róznych ilosciach obrotów.Krzywe wykazuja, ze cos ? mozna przy wszelkich obrotach utrzymac w szerokich granicach obciazenia w przyblizeniu na wysokosci /. Stopnie oporu mozna z ko¬ rzyscia umiescic wprost w rozruszniku.Zmiana oporu moze nastepowac ruchem przymusowym wraz z nastawianiem szczot tek, przez co obsluga jest ulatwiona, a sprawdzanie spólczynnika mocy jest zby¬ teczne.Mozna takze opór wtórny zmieniac przez kombinacje polaczen jednostek uzwojenio¬ wych uzwojenia wtórnego. Przez polacze- — 2 —nie, naprzyklad, z trójkata na gwiazde, od¬ powiadajace przestawieniu kata szczotko¬ wego, mozna równoczesnie osiagnac trzy¬ krotne zwiekszenie oporu. Kompensacja zmniejsza sie prztytem odpowiednio do y 3. Przez odpowiednia kombinacje polacze¬ niowa uzwojenia wtórnego, cykliczna za¬ miane przylaczen lub zamiane poczatków i konców uzwojenia wtórnego, mozna wiec bez pomocy oporów otrzymac dostateczna ilosc stopni obrotów, przyczem równoicze- snie mozna osiagnac pozadana kompensa¬ cje takze przy sredtóch obrotach.Najwazniejsza zaleta niniejszego spo¬ sobu polega na tern, ze mozna osiagnac re¬ gulowanie obrotów, praktycznie bez strat przy dostatecznej kompensacji, nie zmie¬ niajac wielkosci napiecia regulujacego, do¬ starczonego kolektorem. Dodatkowe urza¬ dzenia w postaci podwójnych zestawów szczotek, transformatorów i podobnych, do¬ tad stosowanych urzadzen, dazacych do zmiany wielkosci napiecia regulujacego, staja sie zbyteczne. PL