Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.03.1974 69966 KI. 5a,9/20 Twórcywynalazku: Edward Lukasiak, Kazimierz Konopka Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Hydrogeologiczne, Warszawa (Polska) Swider obrotowy rurowy Przedmiotem wynalazku jest swider obrotowy rurowy przeznaczony do wiercen okretnych zwlaszcza w gli¬ nach, ilach i mulach. Znane sa swidry rurowe skladajace sie z dwóch stalowych polówek rurowych zaopatrzo¬ nych w noze glebiace i rozchodzace sie przez obrót dookola osi umieszczonych w stalym korpusie. Na czas wiercenia obie polówki laczono w jedna calosc przez sworznie przetykane przez odpowiadajace im otwory w uchwytach.Jednak ten sposób laczenia swidra w czasie jego pracy wykazywal liczne niedogodnosci. Swider posiadajacy znaczna dlugosc w stosunku do przekroju poprzecznego podlegal w czasie procesu wiercenia odksztalceniom, co utrudnialo lub uniemozliwialo usuniecie sworzni z otworów a w konsekwencji opróznienie swidra z urobku.Równiez juz po opróznieniu swidra z urobku istniala trudnosc z zamknieciem i spieciem dwóch polówek rurowych - odksztalcone dlugie sworznie trudno bylo wprowadzic w otwory laczace. Wszystko to wydluzalo nieprodukcyjna faze cyklu roboczego swidra, zmniejszajac w efekcie uzyskiwany postep wiercenia.Celem wynalazku bylo opracowanie swidra nie posiadajacego tych niedogodnosci. Zagadnienie techniczne polegalo na uzyskaniu rozwiazania w którym ewentualne odksztalcenia swidra nie przeszkadzalyby wjego otwieraniu i zamykaniu. Cel wynalazku osiagnieto laczac dwie polówki rurowe w górnej czesci swidra zamkiem, ustalajacym wzajemne ich polozenie w czasie wiercenia, w poziomie zamka w czasie pracy swidra w opory roz¬ mieszczone na obwodzie rur wprowadza sie 2 zasuwy, które uniemozliwiaja obrót polówek rurowych wzgledem siebie. W dolnej czesci swidra zastosowano oporniki wewnetrzne, które zachodzac za siebie ustalaja polaczenie polówek rurowych. Takie rozwiazanie zagadnienia technicznego zapewnia latwe otwieranie i zamykanie nawet w sposób znaczny odksztalconego w procesie wiercenia swidra. Równiez stosunkowo male rozmiary i ciezar zasuw, w porównaniu z poprzednio stosowanymi trzpieniami, ulatwily manualne nimi operowanie. Wszystko to skrócilo opróznianie swidra i tym samym zwiekszylo postep wiercenia. Dodatkowe zwiekszenie postepu wierce¬ nia uzyskano poprzez zastosowanie nozy prowadzacych ustawionych wzdluz do osi swidra i wyprzedzajacych dzialaniem noze skrawajace.Swider obrotowy rurowy wedlug wynalazku przedstawiono w przykladzie wykonania na rysunku, w którym fig. 1 przedstawia swider z boku gotowy do wiercenia, fig. 2 przedstawia przekrój prostopadly swidra A-A, fig. 3 przedstawia swider otwarty, fig. 4 przedstawia w powiekszeniu zamek.2 69 966 Swider ten sklada sie z dwóch stalowych polówek rurowych 1 i 2 zaopatrzonych w noze skrawajace 3 i noze prowadzace 4 umieszczone w dolnej jego czesci. Polówki rurowe 1 i 2 rozchodza sie przez obrót dookola osi umieszczonych w stalym korpusie 5. Kazda polówka rurowa posiada widelki 8, które tworza osie obrotu w chwili otworzenia swidra. Polówki 1 i 2 polaczone sa zamkiem, którego ramiona zewnetrzne 6 w sposób staly polaczone z polówka 2, obejmuja ramie wewnetrzne 12 polaczone z polówka 1. Zawleczka 13 najkorzystniej posiadajaca ksztalt litery „u", z glówka 14 na jednym ramieniu przechodzi przez odpowiadajace sobie otwory ramion 6 i 12 zamka ustalajac ich polozenie wzgledem siebie. Tak wyksztalcony zamek zabezpiecza ruch po¬ lówek rurowych w plaszczyznie osi swidra. Przesuniecie polówek rurowych w plaszczyznie prostopadlej do osi zabezpieczaja dwie zasuwy pólkoliste 9 wprowadzone w gniazda oporowe 10, rozstawione na obwodzie wewne¬ trznej powierzchni rury swidra. W dolnej czesci swider posiada umocowane w sposób staly oporniki wewnetrzne 11, które zachodzac na druga polówke rurowa swa wolna krawedzia ustalaja wzajemne polozenie tych polówek.Chcac otworzyc swider wypelniony urobkiem wystarczy wyjac niewielkie i lekkie zasuwy, a nastepnie wysunac zawleczke z zamka. Teraz pod ciezarem urobku polówki otwieraja sie przez obrót wokól osi na korpusie.Zamykanie opróznionego swidra odbywa sie w odwrotnej kolejnosci, wprowadzajac zawleczke w otwory zamka a zasuwy w gniazdo oporowe. Jest oczywistym, ze taka forma swidra nie wyczerpuje wszystkich rozwiazan konstrukcyjnych i zarówno ksztalt zamka jak i zasuw moze byc zmieniany w miare potrzeb. PL PL