Pierwszenstwo: Opublikowano: 21.XII.1967 (P 124 249) 21.XH.1966 Finlandia 15.05.1974 69616 KI. 7b,37/12 MKP B21c 37/12 Wspóltwórcy wynalazku i Eino Kalervo Malkki i Valentin Silde, Helsinki (Fin- Wspólwlasciciele patentu: landia) Urzadzenie do beztrzpieniowego wytwarzania rur ze szwem zakladkowym Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do bez¬ trzpieniowego wytwarzania rur ze szwem zakladkowym.Znane sa urzadzenia do wyrobu rur ze szwem za¬ kladkowym, które skladaja sie z mechanizmów do ksztaltowania elementów szwu na krawedziach metalo¬ wej tasmy, z mechanizmów do prowadzenia tasmy do rdzenia osadzonego pod katem do kierunku doprowa¬ dzenia tasmy, z umieszczonego nad rdzeniem sztyw¬ nego narzadu, ksztaltujacego tasme w srubowe zwoje i posiadajacego na swej wewnetrznej powierzchni sru¬ bowo polozone zeberka a nieruchomego wzgledem rdzenia i mechanizmów doprowadzajacych tasme do rdzenia oraz ukladajacego utworzony szew w poloze¬ niu nieruchomym wzgledem rdzenia w kazdej plasz¬ czyznie przechodzacej przez jego os w czasie wytwa¬ rzania i obracania sie rury.Wada tego urzadzenia jest to, ze podawana tasma i trzpien musza tworzyc w stosunku do siebie okreslony kat uzalezniony od srednicy trzpienia i od szerokosci tasmy.Przy zastosowaniu tego rodzaju urzadzenia, gdy za¬ chodzi potrzeba zmiany srednicy rury wychodzacej z urzadzenia, to konieczna jest wymiana trzpienia na in¬ ny oraz zmiana polozenia mechanizmu podawania tasmy.Znane sa równiez urzadzenia do wytwarzania rur bez stosowania trzpienia, który mozna bylo pominac dzieki zastosowaniu dociskowych rolek zdolnych do sprawnego prowadzenia tasmy. 10 15 20 25 30 Urzadzenia te maja te wade, ze kat utworzony przez podajnik tasmy i glowice wykonujaca szew trzeba kaz¬ dorazowo zmieniac w sposób taki jak przy stosowaniu urzadzenia z trzpieniem.Celem wynalazku jest usuniecie tych wad i zastoso¬ wanie takiego urzadzenia, za pomoca którego mozna byloby wytwarzac rury o róznych srednicach bez po¬ trzeby wymiany trzpienia lub przestawiania kata prze¬ suwu tasmy.Aby osiagnac ten cel postanowiono zgodnie z wy¬ nalazkiem zastosowac przyrzad walcujacy, który posia¬ da co najmniej trzy rolki atakujace na obwodzie wzdluz zwoju szwu, przy zewnetrznej powierzchni ru¬ ry, przy czym przynajmniej jedna z tych rolek ma naped zynchronizowany z wymuszonym podawaniem tasmy metalowej i jest umieszczona w miejscu, w któ¬ rym brzegi po zawinieciu tasmy o kat 360° ze soba sie stykaja, podczas gdy pozostale rolki umieszczone sa w odleglosci odpowiadajacej wielkosci skoku szwu srubowego, przy czym wzajemna odleglosc rolek jest zmienna w kierunku tworzacej sie rury, a dwie z trzech rolek umieszczone sa w prowadnicach majacych wzdluzne otwory szczelinowe, wzdluz których te dwie rolki sa przestawiane i ustalane.Taki uklad okazal sie korzystny z tego wzgledu, ze punkty styku rolek ze szwem srubowym tworza w swym rzucie prostopadlym plaszczyzne przekroju po¬ wstajacej rury na trójkat równoboczny.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed- 6961669616 stawia widok boczny urzadzenia, fig. 2 — urzadzenie z fig. 1 w widoku z góry, fig. 3 — rózne fazy two¬ rzenia srubowej zakladki, uwidocznione w ukladzie profilowym, fig. 4 — kilka dalszych profili srubowego brzegu z zakladka, fig. 5 — szczegól urzadzenia z fig. 1 w powiekszonej skali oraz fig. 6 — widok bocz¬ ny odmiany urzadzenia wykonanego zgodnie z wyna¬ lazkiem wedlug fig. 1. Urzadzenie do wytworzenia rur ze szwem zakladkowym wyposazone jest w rolki 3, umieszczone w obudowie 7 których powierzchnia wew¬ netrzna miedzy kolnierzami jest wezsza w stosunku do szerokosci pasma tasmy (L przepuszczanej przez te rol¬ ki, w wyniku czego otrzymuje sie profilowe tasmy 2, która w urzadzeniu prowadzona jest do przodu. W po¬ blizu rolek 3 ustawiany jest zespól rolek 4, 5 i 6, któ¬ re ustawione sa w stosunku do siebie pod katem 120° na trzech osobnych osiach.Rolka 4 dzieki wyprofilowanemu ukladowi po prze¬ jeciu tasmy % tworzy wstepna linie srubowa, po czym dwie dalsze rolki 5 i 6 powoduja wykonczenie srubo¬ wego brzegu z zakladka. Zarówno pod wzgledem ja¬ kosci wykonania zakladek, jak i pewnosci eksploata¬ cyjnej calego urzadzenia, ustalono, ze wszystkie rolki czynne przy wykonywaniu zakladek, napedzane sa w urzadzeniu z jednakowa szybkoscia w kierunku srubo¬ wego brzegu z zakladka.Jezeli w urzadzeniu profilowana jest tasma juz wstepnie zaprofilowana, to rolki 3, w tym przypadku sa juz niepotrzebne i mozna je zastapic odpowiednim podajnikiem dla wstepnie wyprofilowanej tasmy, przy czym przesuw tasmy winien byc zsynchronizowany z ciagiem urzadzenia wykonujacego srubowy brzeg z za¬ kladka.W przypadku, gdy zmienia sie szerokosc tasmy 2, a srednica zewnetrzna wytwarzanej rury 9 pozostaje bez zmian, to rolki walcujace przestawiane sa wzdluz swych osi na potrzebny wymiar w kierunku wzdluznym powstajacej rury, natomiast w przypadku gdy zmienia sie zewnetrzna srednice wytwarzanej rury, to dokonu¬ je sie przesuwu rolek 5 i 6 w ich prowadnicach 8. W wykonaniu wedlug fig. 1 w prowadnicach 8 wykonane sa wzdluzne otwory przeznaczone do przesuwania i mocowania rolek 5 i 6. W rozwiazaniu wedlug fig. 6 rolki 5 i 6 umieszczone sa w przesuwnych saniach 10, dzieki którym obydwa zespoly mozna przesuwac wzdluz dwóch prowadzacych pretów wspólpracujacych z sa¬ niami 10 za pomoca pociagowych srub 11 razem z rolkami 5 i 6 w celu ich ustalenia w pozadanych po¬ lozeniach.Przekladnia 12, która obracana jest za pomoca nie- uwidocznionego napedu powoduje ciagly, lecz zmien¬ ny ruch obrotowy w jednyn? lub drugim kierunku, dzieki czemu urzadzenie wykonuje rure majaca srubo¬ we brzegi z zakladkami, której srednica wzrasta i ma- leje. W celu zapewnienia napedu przyrzadów walcuja¬ cych wedlug fig. 6, najlepiej jest, gdy sila napedowa doprowadzana jest osobno do przesuwnych san 10, 5 skad poprzez przekladnie kól stozkowych przechodzi do rolek 5 i 6, z których kazda, w przyrzadach walcu¬ jacych, wedlug fig. 6 sklada sie z dwóch walców, ma¬ jacych przeciwne kierunki obrotów powodujacych za¬ cisk miedzy soba srubowego brzegu tasmy z zakladka. 10 Na fig. 3 przedstawione sa wystepujace przy wyko¬ nywaniu srubowego brzegu z zakladka trzy fazy a, b i c.Profile brzegu z zakladka powstaja w urzadzeniu w miejscach, które na fig. 5 oznaczone sa literami a, b 15 i c. Na fig. 4 przedstawione dalsze profile brzegu sru¬ bowego z zakladka, które moga byc wykonane za po¬ moca zgodnego z wynalazkiem urzadzenia.W urzadzeniu wykonanym, zgodnie z wynalazkiem, z trzema rolkami, które rozmieszczane zostaly w sto- 20 sunku do siebie z przesunieciem o kat 120° mozna wykonywac rury z zakladkami o róznych srednicach to jest od 1 cm do 1,5 m. 25 PL PL