Pierwszenstwo: Opublikowano: 05.1.1970 (P. 137 999) 06.1.1969 Niemiecka Republika Demokratyczna 18.03.1974 69588 1. 7c,H/00 Ar MKP B21d 11/00 Twórca wynalazku: Max Friedrich Wlasciciel patentu: VEB Reparaturwerk Clara Zetkin, Erfurt (Niemiecka Republika Demokratyczna) Sworzen zginajacy z ruchoma glowica dla urzadzen do giecia rur Przedmiotem wynalazku jest sworzen zginaja¬ cy z ruchoma glowica dla urzadzen do giecia rur, zwlaszcza dla urzadzen do giecia rur bez trzpie¬ nia.W znanych urzadzeniach do giecia rur dla uzys¬ kania kolistosci w rurach gietych na przyklad w rurach do wymienników ciepla, jako urzadzenia do giecia rur bez trzpienia uzywa sie sworznia do zginania z ruchoma glowica. Wskutek tego scianka rury na luku zagiecia nie osuwa sie. Po¬ niewaz jednak sworzen do zginania w odniesieniu do srednicy wewnetrznej rury wykazuje luz okolo 1 mm, scianka rury osuwa sie po zakonczeniu procesu zginania o te wielkosc, zwlaszcza w za¬ siegu osi zginania i za nia. Dlatego tez nie jest utrzymana pelna kolistosc, to znaczy owalnosc = = O. Wskutek niedotrzymania pelnej kolistosci w wymiennikach ciepla dla wytwornic pary ma miej¬ sce rozrywanie rur na skutek naprezen termody¬ namicznych.Ponadto te sworznie do zginania sa sklonne do uszkodzen, poniewaz sa one narazone na zuzycie i zanieczyszczenie. Jak wiadomo, dla podtrzyma¬ nia scianki rury, wgiete rury precyzyjne wklada sie sworznie stozkowe. Sworznie stozkowe nie na¬ daja sie jednak do stosowania przy rurach, jakie sa uzywane w wymiennikach ciepla, poniewaz nie sa przydatne z powodu zuzycia i zanieczyszcze¬ nia.Wynalazek ma na celu wykonanie sworzni do zginania z ruchoma glowica dla zapewnienia uzys¬ kania pelnej kolistosci, to znaczy owalnosci = O.Celem wynalazku jest takze uksztaltowanie ru¬ chomej glowicy sworznia i takie jej polaczenie 6 ze sworzniem do zginania, zeby w czasie procesu zginania zostal minimalny luz niezbedny pomie¬ dzy srednica wewnetrzna rury a sworzniem do zginania.Zgodnie z wynalazkiem osiaga sie to dzieki te- io mu, ze glowica sworznia jest ulozona w sposób, dopuszczajacy wychylenie i podparta jest na kor¬ pusie sworznia do zginania. Wedlug jednej z cech wynalazku scianka wewnetrzna glowicy sworznia jest uksztaltowana stozkowo i umieszczona na od- 15 sadzonej czesci korpusu sworznia, a glowica sworz¬ nia jest oparta na krzywoliniowych powierzch¬ niach slizgowych odsadzenia korpusu sworznia do zginania oraz krazka, dajacego sie unieruchomic na odsadzonej czesci korpusu sworznia. 20 Dzieki wynalazkowi glowica sworznia daje sie wychylac do tego stopnia, ze luz miedzy sworz¬ niem do zginania a srednica wewnetrzna rury zostaje w czasie procesu zginania zmniejszony tak, ze scianka rury na luku rury i w zasiegu osi zgi- 25 nania nie osuwa sie. Dzieki temu osiaga sie przy zginaniu rur owalnosc = O. Przez odpowiednie uksztaltowanie i umieszczenie ruchomej glowicy sworznia zgodnie z wynalazkiem powstala kon¬ strukcja malo zuzywajaca sie i nie podlegajaca 30 zanieczyszczaniu. 69 58869 588 Przedmiot wynalazku tytulem przykladu jest przedstawiony na rysunku, przedstawiajacym swo- rzen do zginania z ruchoma glowica.Na korpusie 1 sworznia do zginania jest ulozo¬ na i oparta w sposób, pozwalajacy na przesuwanie sie, glowica sworznia 2. Ustalenie glowicy sworz¬ nia 2 nastepuje za pomoca krazka 3 przez po¬ laczenie srubowe 4 na odsadzonej czesci 5 korpu¬ su sworznia 1.Dzieki uksztaltowanej stozkowo sciance we¬ wnetrznej 6 glowica sworznia 2 jest umieszczona na odsadczej czesci 5 korpusu sworznia 1 w osi zginania 7.Glowica sworznia 2 opiera sie swoja krzywo¬ liniowa powierzchnia 8 na tak samo uksztaltowa¬ nej powierzchni korpusu sworznia 1, a swoja krzywoliniowa powierzchnia 9 na tak samo uksztaltowanej powierzchni krazka 3 w sposób umozliwiajacy slizganie sie.Celem wyrównania luzu pomiedzy scianka we¬ wnetrzna podlegajacej zginaniu rury a srednica sworznia do zginania, glowica sworznia 2 jest tak ulozona na korpusie sworznia 1 i tak na nim oparta, ze krawedz oparcia 10 glowicy sworznia 2 podczas zginania wychyla sie na boki o wielkosc tego luzu.Dzieki temu w czasie zginania scianka rury jest oparta za krawedzia zginania 11 glowicy sworz¬ nia 2, tak ze uzyskuje sie trzypunktowe, zapobie¬ gajace osuwaniu sie scianki rury, podparcie glo¬ wicy sworznia 2 przy zginaniu rury: przez kra¬ wedz oparcia 10, krawedz zginania 11 i powierzch- 5 nie nacisku 12.Przy zginaniu rur za pomoca sworznia do zgi¬ nania wedlug wynalazku uzyskuje sie owalnosc = O. Przez slizgowe oparcie powierzchni 8, 9 glo¬ wicy sworznia 2 na tak samo uksztaltowanych 10 powierzchniach korpusu sworznia 1 i krazka 3 nie ma mozliwosci zanieczyszczenia i zuzycia. PL