23.XI.1967 Wielka Brytania Opublikowano: 1.07.1974 69525 KI. 63c,51/ll MKP B60t 13/26 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Twórca wynalazku: Nils Borje Lennart Sander Wlasciciel patentu: Svenska Aktiebolaget Bromsregulator, Malmo (Szwecja) Pneumatyczne urzadzenie hamulcowe do pojazdów Przedmiotem wynalazku jest pneumatyczne urzadze¬ nie hamulcowe do pojazdów. Znane urzadzenia hamul¬ cowe do pojazdów skladaja sie z tloka znajdujacego sie w cylindrze urzadzenia hamulcowego do którego przy¬ mocowany jest automatyczny regulator zespolu hamul¬ cowego, zawierajacy teleskopowo nastawne i porusza¬ jace sie osiowo rurowe tloczysko z umieszczonym wew¬ natrz trzpieniem o niesamohamownym gwincie, na któ¬ rym to gwincie obracaja sie dwie nakretki, zmieniaja¬ ce efektywna dlugosc tloczyska, a tym samym wlacza¬ jace regulator luzu oraz przymocowanego do cylindra elementu oporowego ograniczajacego ruch osiowy jed¬ nej z wymienionych nakretek (zwanej dalej nakretka napedowa), wtedy gdy ruch tloczyska przekracza zada¬ na mu z góry granice podczas hamowania.Jezeli luz w zespole hamulcowym jest za duzy na skutek zuzycia powierzchni hamulcowych wtedy stosu¬ je sie wzrost dlugosci tloczyska zapobiegajac zetknieciu tloka z dnem cylindra hamulcowego.Wada znanych urzadzen hamulcowych stosowanych w pojazdach mechanicznych jest to, ze na skutek na¬ razenia ich na silne wstrzasy spowodowane np. drga¬ niem silnika, zmiana kierunku jazdy itp. zmniejsza sie skutecznosc zablokowania wymienionych dwóch na¬ kretek i powoduje zaklócenia w wymaganym wzajem¬ nym osiowym polozeniu czesci tloczyska.Celem wynalazku jest udoskonalenie mechanizmu blokowania czesci tloczyska w ich prawidlowym wza¬ jemnym polozeniu. 10 15 20 25 30 Urzadzenie hamulcowe do pojazdów wedlug wyna¬ lazku sklada sie z tloka znajdujacego sie w cylindrze urzadzenia hamulcowego, do którego przymocowany jest automatyczny regulator luzu, zawierajacy telesko¬ powo nastawne i poruszajace sie rurowe tloczysko z umieszczonym wewnatrz trzpieniem o niesamohamow¬ nym gwincie, poruszajacy sie osiowo czlon sterujacy wspólpracujacy z cylindrem, zabezpieczajac hamowanie na skutek ograniczenia poruszania osiowego nakretki za pomoca czlonu sterujacego przystosowanego ponad¬ to do zazebiania z wymieniona nakretka, oporowa po¬ wierzchnia i podpora sprezyny dla zablokowania wy¬ mienionej nakretki w odpowiednim polozeniu ukladu hamulcowego, przy czym czlon sterujacy i wymieniona powyzej nakretka zaopatrzone sa na powierzchniach przylegajacych w osiowo sprzegajace sie zeby, a na¬ kretka napedowa jest ponadto zaopatrzona we wstep¬ nie naprezona sprezyne majaca podpore, zmontowana w odpowiedniej odleglosci pomiedzy czlonem steruja¬ cym, a oporowa powierzchnia. Ponadto odleglosc ta jest wieksza od odleglosci poosiowego zazebiania sie czlonu sterujacego i nakretki napedowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na zalaczonym rysunku, który przed¬ stawia przekrój podluzny urzadzenia hamulcowego w polozeniu hamulca zwolnionego.Urzadzenie hamulcowe sklada sie z pokrywy 1, cy¬ lindra hamulca pneumatycznego kól przednich, przy¬ stosowanej do prowadzenia teleskopowo nastawianego i poruszajacego sie osiowo tloczyska 2, 3 skladajacego 6952569525 sie z rurowej czesci 2 i gwintowanego trzpienia 3 z umieszczonymi na nim nakretkami 4 i 5. Gwint trzpie¬ nia 3 jest niesamohamowny. Nakretke 4 nazywa sie dalej nakretka blokujaca, a nakretke 5 nakretka nape¬ dowa. Jeden koniec trzpienia 3 zaopatrzony jest w ucho 6 przeznaczone do polaczenia z ukladem hamulcowym pojazdu.W przedniej czesci pokrywy 1 cylindra umieszczona jest tuleja 7 z wykonanym wewnatrz gniazdem dla po¬ wrotnej sprezyny 8 tloka. Tuleja ta stanowi, prowad¬ nik rurowy czesci 2. Sruba 9 umieszczona jest w tulei 7 oraz w korpusie 10, i wchodzi do podluznej szczeli¬ ny 11 rurowej czesci 2 w celu uniemozliwienia obra¬ cania sie czesci 2 wzgledem tulei 7. Oporowy pierscien 12 wkrecony jest w korpusie 10, a jego polozenie usta¬ la kolek 13. W czesc rurowa wkrecona jest czesc 14 zabezpieczona wkretem 15. Wymieniona czesc 14 po¬ siada wystajaca do wewnatrz pierscieniowa czesc, o skierowanej do przodu stozkowej oporowej powierzch¬ ni 16 oraz skierowanej do tylu stozkowej oporowej po¬ wierzchni 17. Oporowa powierzchnia 16 przystosowana jest do wspólpracy z tylna krawedzia 18 blokujacej na¬ kretki 4, a oporowa powierzchnia 17 dostosowana jest do wspólpracy z przednia krawedzia 19 napedowej na¬ kretki 5. Tuleja 20 umieszczona jest w przednim koncu czesci 14 i umocowana jest w czesci 14 przez zacisko¬ wy rozprezny pierscien 21. Kulkowe lozysko 22 oraz pracujaca na sciskanie wstepnie naprezona sprezyna 23 sa umieszczone pomiedzy blokujaca nakretka 4 a tule¬ ja 20.Czlon sterujacy lub pierscien blokujacy nakretki na¬ pedowej 5 utworzony jest przez pierscien 24 nalozony luzno na napedowa nakretke 5, poza czym do wymie¬ nionego pierscienia 24 przymocowana jest za pomoca sruby 26, wysunieta na zewnatrz czesc 25. Czesc 25 przechodzi przez szczeline 11 w rurowej czesci 2, a przednia jej powierzchnia przystosowana jest do wspól¬ pracy z tylna powierzchnia oporowego pierscienia 12.Jedna z powierzchni pierscienia 24 zaopatrzona jest w uzebienie przeznaczone do osiowego zazebienia sie z odpowiednimi zebami napedowej nakretki 5, tworzac zebate sprzeglo a—a.Uprzednio scisnieta, pracujaca na sciskanie wstepnie naprezona sprezyna 27 oraz kulkowe lozysko 28 umie¬ szczone sa na napedowej nakretce 5 pomiedzy dwiema podporowymi elementami 29 i 30 i zabezpieczone przez zaciskowy sprezysty pierscien 31 na napedowej nakret¬ ce 5. W przedstawionym polozeniu zwolnionego hamul¬ ca pomiedzy podpora 29 sprezyny a przylegla po¬ wierzchnia 32 pierscienia ?4, wystepuje odleglosc osio¬ wa, która jest nieco wieksza niz osiowe zazebienie sie zebów w sprzegle a — a.Omawiane urzadzenie dziala w nastepujacy sposób.Podczas hamowania rurowa czesc 2 tloczyska zostaje przesunieta przez tlok, nie pokazany na rysunku, który równoczesnie sciska powrotna sprezyne 8. Sila hamu¬ jaca przekazana zostaje trzpieniowi 3 tloczyska za po¬ moca oporowej powierzchni 16 i blokujacej nakretki 4.Jezeli nakretka 5 porusza sie z osiowym ruchem trzpienia 3 lub gdy osiowy ruch rurowej czesci tloczy¬ ska 2 jest dluzszy niz to jest wymagane na przyklad z powodu zuzycia sie klocków hamulcowych, nie poka¬ zanych na rysunku, lub innych przyczyn niepozadane¬ go rozluznienia sie ukladu hamulcowego, wtedy wysu¬ nieta na zewnatrz czesc 25 czlonu sterujacego styka sie z oporowym elementem 12. Napedowa nakretka 5 po¬ rusza sie nadal do przodu i w ten sposób zeby jej wy¬ chodza z zazebienia z pierscieniem 24 czlonu steruja- 5 cego, a tym samym sprzeglo a — a zostaje rozlaczone.Po dalszym niewielkim przesunieciu sie do przodu na¬ kretki 5, powierzchnia 32 opiera sie o pierscien oporowy 5 i dociskany jest przez scisnieta uprzednio pracujaca na sciskanie sprezyne 27 do powierzchni 10 oporowej na napedowej nakretce 5. Podczas dalszego ruchu do przodu trzpienia 3, nakretka 5 zostaje zatrzy¬ mana w polozeniu osiowym wzgledem cylindra 1 przy pomocy pierscienia24 czlonu sterujacego, pierscienia 29, sprezyny 27, lozyska 28, pierscienia 30 oraz pierscienia 15 zaciskowego sprezystego 31, podczas obracania sie na trzpieniu 3.Równoczesnie odleglosc osiowa pomiedzy krawedzia 19 a powierzchnia 17 bedzie rosla — odpowiednio do dalszego ruchu trzpienia 3 — przy czym wzrost wy- 20 mienionej odleglosci osiowej odpowiada wzrostowi nad¬ miernego obluzowania sie ukladu.Podczas zwolnienia hamulców powrotna sprezyna 8 porusza rurowe czesci 2 i 14. Nakretka blokujaca po¬ zostaje w zetknieciu z powierzchnia 16 czesci 14 i w 25 ten sposób trzpien 3 porusza sie równiez do tylu.Nakretka napedowa 5 porusza sie wraz z trzpie¬ niem 3. Gdy zeby nakretki 5 wejda w zazebienia ste¬ rujacego czlonu 24, 25 nastepuje wlaczenie sprzegla a — a, a czlon sterujacy 24, 25 bierze udzial w osio- 30 wym ruchu do tylu trzpienia 3.Jednakze pod koniec skoku tlokowa czesc 25 odpo¬ wiadajaca zwolnieniu hamulca czlonu sterujacego 24, 25 zetknie sie z przednim brzegiem tulei 7 jak poka¬ zano na rysunku, wtedy ustanie dalszy ;ruch osiowy 35 napedowej nakretki ,5. W tym momencie istnieje jesz¬ cze osiowa odleglosc pomiedzy krawedzia 19 nakretki 5, a powierzchnia 17. Ruch rurowej czesci 2 trwa na¬ dal, ale opór stawiany takiemu ruchowi przez uklad hamulca, z którym polaczony jest trzpien 3 rosnie. Po- 40 woduje to scisniecie sprezyny 23 i powstanie szczeliny pomiedzy 18 krawedzia blokujacej nakretki 4, a przy¬ legla powierzchnia 16. Wtedy trzpien 3 zostaje unieru¬ chomiony, a blokujaca nakretka 4 porusza sie osiowo do tylu wzdluz trzpienia 3 równoczesnie obracajac sie 45 z nim. Ten ruch osiowy nakretki 4 na trzpieniu 3 trwa dotad, dopóki krawedz 1I18 nie zetknie sie z powierzch¬ nia 16, a powierzchnia 17 nie zetknie sie z krawedzia 19 napedowej nakretki 5. W rezultacie obie nakretki 4 i 5 zostaja jednakowo przesuniete do tylu na trzpie- 50 niu 3, o odleglosc odpowiadajaca powstalym luzom w ukladzie hamulcowym, które uprzednio wystapily w ukladzie i w ten sposób zostaly Obecnie skasowane. 55 PL