PL6889B1 - Mechanizm napedny do motocyklów. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy motocyklów lub pojazdów podobnych, a w szczególnosci pewnych udoskonalen ciernego mechani¬ zmu napednego pojazdów tego rodzaju, tu¬ dziez ich osadzenia i sterowania.Chodzi o utworzenie do tego celu me¬ chanizmu o udoskonalonej budowie i ela- stycznem, a niezawodnem dzialaniu, tu¬ dziez o proste mechanizmy, o mozliwie najmniejszej ilosci czesci.Wynalazek niniejszy znajduje zastoso¬ wanie przedewszystkiem do motocyklów o ramie poziomej, moze jednak znalezc za¬ stosowanie w motocyklach takze innego typu. , Silnik i pednia umieszczone sa w ten sposób, ze usztywniaja caly motocykl i je¬ go rame.Wynalazek polega w zasadzie na na¬ pedzie ciernym do motocyklu o krazku na¬ pedzanym, który mozna przesuwac wpo- przek tarczy napedzajacej, celem zmiany szybkosci ruchu maszyny.Krazek ten przy¬ lega do tarczy z naciskiem zmiennym, któ¬ rym kieruje przy pomocy odpowiedniego przyrzadu jadacy.Na rysunkach przedstawia fig. 1 rzut poziomy mechanizmu do przenoszenia si¬ ly, fig. 2—rzut pionowy czesci mechani¬ zmu przedstawionego na fig. 1, w skali wiekszej; fig. 3—rzut poziomy cokolwiek prostszej konstrukcji; fig. 4—widok bocz¬ ny czesci mechanizmu, przedstawionego na fig, 3.Motocykl, do którego zastosowano ni¬ niejszy wynalazek, posiada podwozie,skladajace sie z równoleglych, poziomych ram bocznych, znajdujacych sie w pewnej od siebie odleglosci. Na podwoziu osadzo¬ no zespól napedny i wszystkie inne czesci maszyny.Jest rzecza pozadana, aby mechanizm napedny byl osadzony tak sztywnie, by rózne dzialajace czesci wspólpracowaly nalezycie ze soba pomimo róznych nate¬ zen, wystepujacych podczas jazdy. W tym celu sa one osadzone, jak to widac na fig. 1 i 2, jako calosc na ramie* Rama sklada sie z podluznych -belek bocznych 2, znajdujacych, sie wewnatrz czesci z zelaza korytkowego; tworzacych belki boczne S. Belki 2 sa polaczone odpo- wiedniemi poprzecznicami 3 i 4, nadajace- mi ramie sztywnosc i podtrzymuj acemi czesci pedni.Ta ostatnia spoczywa na ramie 1 tak, ze czesci jej zachowuja swe polozenie wlasciwe nawet przy znacznem wygieciu czesci podwozia.Silnik 5, którego cylinder nie jest przedstawiony na rysunku, zaznaczono dla wiekszej jasnosci tylko podstawa 6, której lapy 7 sa przymocowane sworzniami do poprzecznych czesci ramy 3 i 4, oraz przedstawiono skrzynke korbowa 8. Zwy¬ kle cylinder bywa pionowy, zas skrzynka korbowa pozioma, tak ze wal korbowy 9 Wystaje poziomo z konca skrzynki korbo¬ wej. Na wystajacym koncu walu korbowe¬ go znajduje sie magneto 10 w ksztalcie ko¬ la zamachowego lub w innej jakiejkolwiek postaci W danym wypadku magneto sklada sie Z czesci biegunowej 11 z trwalego magne¬ su, obracajacej sie z walem korbowym, o- faz uzwojenia 12 wewnatrz czesci biegu¬ nowej.Powierzchnia grzbietowa 13 magnesu jest plaska, tworzac tarcze cierna, po któ¬ rej slizga sie krazek cierny 14, przesuwal- ny ku srodkowi lub do obwodu tarczy 13 i laczony lub rozlaczany z tarcza dla zmia¬ ny przekladni. Sprzega on i rozprzega sil¬ nik z kolem napednem motocyklu.Krazek cierny 14 jest zakliniony na wale 15, osadzonym wpoprzek podwozia koncami w lozyskach, umieszczonych na belkach 2 ramy 1. Lozysko 16 walu miesci sie w oslonie 17, przymocowanej do ramy 1 sworzniami 19, przechodzacemi przez wyciete lapy 18 oslony. Drugie lozysko 20 miesci sie w oslonie 21 o lapach 22, przesuwalnych w otworach w wystajacych do srodka uchach na ramie 1. Lozyska te sa typu samonastawialnego. Osadzenie wa¬ lu 15 pozwala koncowi walu, zaopatrzone¬ mu w krazek cierny 14, kolysac sie kolo drugiego konca jako czopa, wskutek czego krazek ten przyciska sie lub odsuwa od powierzchni tarczy 13. Krazek 14 obraca sie wraz z walem, lecz jest osadzony na nim tak, ze moze sie przesuwac wzdluz wa¬ lu i dzieki temu stykac z tarcza cierna 13 w róznej odleglosci od jej obwodu, wywo¬ lujac w ten sposób rózna przekladnie mie¬ dzy walem korbowym maszyny a walem 15.Na wale 15 znajduje sie takze kolo lan¬ cuchowe 24, polaczone odpowiednim lan¬ cuchem z napednem kolem zebatem mo¬ tocyklu, na rysunku nie przedstawionem.Naprezanie lancucha odbywa sie zapomo- ca przesuwania wspornika z lozyskiem 16 walu 15.Do osiowego przesuwania krazka cier¬ nego 14 na wale sluzy pedal 25, osadzony na krótkim wale 26, podtrzymywanym przez przylegla boczna belke S. Wal ten przechodzi przez belke boczna i posiada ze strony wewnetrznej tej belki ramie 27, polaczone drazkiem przegubowym 28 z ra¬ mieniem 29 dzwigni kolankowej, osadzo¬ nej na czopie pionowym 30 i zaopatrzonej w widelkowe ramie 31, obejmujace wal 15 i opierajace sie o piaste kola 14. a Przy nacisnieciu czesci dolnej 32 pedalu ramie 27 odchyla sie w lewo (fig. 2), poruszajac przez to ramie 29, za posrednictwem zas ra- — 2 —mienia 31 krazek cierny 14 przesuwa sie ku srodkowi tarczy 13, t j. na przekladnie mniejsza. W tern polozeniu krazek umoco¬ wuje zapadka 33, osadzona na górnym koncu pedalu 25 i zatrzaskujaca przy ko¬ lysaniu pedalu lewy zab zapadki 34. Dla wylaczania zapadki naciskamy na pedal 35, poczem zapadka wyskakuje z lewego zeba i zatrzaskuje zab prawy preta 34.Wylaczenie zapadki powoduje automa¬ tyczne cofniecie sie kola ciernego ku obwo¬ dowi tarczy ciernej i zmiane przekladni napedu. Przy dalszem dzialaniu zapadki krazek 14 przesuwa sie do obwodu tarczy w polozenie, odpowiadajace najwyzszej szybkosci. Sprezyna 36 sluzy do przezwy¬ ciezania tarcia pedalu i drazków przy co¬ faniu czesci do polozenia zwyklego (po o- statecznem wylaczeniu zapadki).Zetkniecie czynne czesci ciernych 14 i 13 wywoluje sie zapomoca liny zwyklej lub drucianej 37, uruchomianej np. reko¬ jescia. Koniec liny jest przymocowany do ogniwa przegubowego 38, wkreconego gwintem w ucho 22 na przesuwalnem 'lo¬ zysku'20. Przy naprezeniu liny wal 15 zo¬ staje odchylony okolo lozyska 16, jako srodka, co wywoluje zetkniecie sie kola 14 z tarcza 13 bez wzgledu na polozenie kola na wale.Drazek rozruchowy sklada sie, jak to przedstawiono na rysunku, z czesci peda¬ lowej 39, która przy nacisku obraca luk zebaty 49, zaczepiajacy za kólko zebate 41, osadzone swobodnie na wale korbowym 9.Kólko 41 jest polaczone z walem korbo¬ wym zapomoca sprzegla klowego 42 taR, ze przycisniecie pedalu rozruchowego wy¬ woluje obrót walu korbowego i ruch silni¬ ka.W konstrukcji, przedstawionej na fig. 3 i 4, rama 1 zostala usunieta, a podstawa silnika przymocowana jest sworzniami wprost do belek bocznych S podwozia i je- go tamy poprzecznej 43. Os 15 kola cier¬ nego posiada lozyska 16 i 20, spoczywaja¬ ce na bocznych belkach podwozia, a nie na ramie, jak to mialo miejsce na fig. 1.Lozysko 16 jest przesuwalne dla umozli¬ wienia napinania lancucha; lozysko 20 moze byc równiez przesuniete dla wywo¬ lania tarcia lub rozlaczenia kola 14 z tar¬ cza 13 magneto. Przy tej konstrukcji lozy¬ sko 20 posiada widelkowate ucha 44, obej¬ mujace plaskie sworznie 45, przechodzace przez sasiednia belke boczna S. Dzieki takiej budowie wal 15 mozna obrócic na lozysku 16, jak na czopie, w sposób opisa¬ ny uprzednio.Zmiana polozenia krazka ciernego na wale i wzgledem tarczy 13 dokonywa sie zapomoca rekojesci 46 zamiast, jak to przedstawiono na fig. 1, zapomoca pedalu.Dzwignia 46, przymocowana obrotowo do belki bocznej S, utrzymuje sie w jakiem- kolwiek przesunietem polozeniu zapomo¬ ca zeba 48, umieszczonego na niej, i zaze¬ bionej dzwigni 47. Dzwignia posiada czop, wzglednie kólko 49, wchodzace w wycie¬ cie podluzne 50 w ogniwie przegubowem 51, które wywoluje przesuniecie kola cier¬ nego na wale przez polaczenie z ramieniem 29 dzwigni kolankowej, jak to bylo opisa¬ ne dla ogniwa 28 na fig. 1. Ogniwo 51 po¬ siada wpoblizu przedniego konca wystaja¬ cy na dole zab 52, zaczepiajacy za zeby 53 dla utrzymania ogniwa 51, a zatem i ko¬ la ciernego w polozeniu, odpowiadaj acem malej lub sredniej przekladni.Powyzej zeba 52 ogniwo przegubowe 51 posiada czesc 54. Nacisk na te czesc rozlacza zazebienie 52, 53 i umozliwia przesuniecie krazka ciernego do najbliz¬ szego wyzszego stosunku przeniesienia. W tym wypadku na wale 15 znajduje sie sprezyna 55, powodujaca przesuniecie sie kola 15 do polozenia odpowiadajacego ru¬ chowi szybkiemu.Czop, wzglednie kólko 49 rekojesci 46 wchodzi równiez w rowek 56 w ogniwie przegubowem 57, zlaczonem z lozyskiem 20 i sluzacem do laczenia i rozlaczania ko- — 3 —la dernego 14 i tarczy ciernej 13, jak to opisano dla ogniwa 38 na fig. 1.Ogniwa przegubowe 51 i 57 oraz dzwi¬ gnia 46 posiadaja takie urzadzenie, ze oba ogniwa przegubowe moga byc uruchomia¬ ne razem zapomoca dzwigni, lub tez ogni¬ wo przegubowe 57 zostaje uruchomione samo tylko. Jak to przedstawiono na fig. 3 i 4, ogniwo 51 znajduje sie w polozeniu przedniem, przyczem krazek cierny 14 zajmuje polozenie odpowiadajace biegowi szybkiemu; gdy ogniwo 57 jest w poloze¬ niu tylnem, to krazek cierny jest rozlaczo¬ ny ze swa tarcza. Przesuniecie dzwigni wtyl (na lewo, fig. 4) przesuwa zwykle o- ba ogniwa w polozenie tylne, przez co czesci znajda sie w polozeniu rozrucho- wem. Przy mechanizmie ciernym, nasta¬ wionym na mala szybkosc, i przy rozlaczo¬ nych powierzchniach ciernych, ogniwo przegubowe utrzymuje sie w tern poloze¬ niu przez sczepienie sie zeba 52 z zeba¬ mi 53, Przesuniecie dzwigni ku przodowi wywola wlaczenie powierzchni ciernej przez pociagniecie ku przodowi ogniwa przegubowego 57 bez uruchomienia ogni¬ wa 51. Dla osiagniecia wiekszej szybkosci, czesc przyciskajaca zostaje podniesiona i zab 52 zatrzaskuje prawy zab uzebionej dzwigni (fig. 4), co daje szybkosc posred¬ nia. W podobny sposób inne uruchomienie czesci przyciskajacej przesunie czesci w polozenie, odpowiadajace ruchowi szyb¬ kiemu.Dla ulatwienia rozlaczania czesci cier¬ nych przy przesunieciu dzwigni wstecz mozna zastosowac sprezyne 58, dzieki czemu tarcie napedne mezna regulowac lagodnie, bez rozlaczania czesci powyzej opisanych.Sterowanie przy ruszaniu z miejsca i przy zmianie szybkosci motocyklu musi za¬ pewniac zachowanie polozenia nierucho¬ mego silnika oraz sterowanie jego podczas ruchu. Sa to wymagania odmienne od wa¬ runków wymaganych w pojazdach o trzech lub czterech kolach, o tyle przynajmniej, o ile chodzi o ruszanie z miejsca. Mecha¬ nizm sterujacy dziala jak nastepuje: do wprawiania w ruch silnika sluzy rozrusz¬ nik typu normalnego. Jadacy siada na sio¬ delku, opierajac sie noga o ziemie. Przy rozruszaniu silnika krazek nie dotyka tar¬ czy. Po uruchomieniu silnika nastawia sie krazek na mala szybkosc przez naciska¬ nie pedalu 25 (fig. 1 i 2) i przesuwanie nim korbki 29, 31; do tego samego celu moze sluzyc dzwignia 46 (fig. 3 i 4). Kra¬ zek przyciaga sie do tarczy napedzajacej linka 37, która prowadzi do kierownika, al¬ bo dzwignia 46. Nacisk jest bezposredni i mozna go zmienic odpowiednio do potrze¬ by. Motocykl powoli posuwa sie naprzód.Jadacy podnosi nogi z ziemi w chwili, gdy motocykl porusza sie juz dosc szybko, aby utrzymac równowage. Po rozruszaniu sil¬ nika korba kontrolujaca przesuwa sie kra¬ zek w kierunku przeciwnym w polozenie skrajne lub posrednie. Krazek pozostaje jednak jeszcze w polozeniu, odpowiadaja- cem malej szybkosci, dopóki (fig. 1) nie ustanie nacisk ze strony linki pociagowej.Jadacy, ustawiwszy mechanizm na bieg szybki, nie przyspiesza ruchu maszyny od- razu, lecz moze to uczynic wtedy, gdy na¬ stapi odpowiednia po temu chwila. Po zwolnieniu nacisku krazka na tarcze, prze¬ suwa sie tenze samoczynnie ku obwodowi tarczy. Jesli mechanizm jest nastawiony na szybkosc srednia, krazek przesuwa sie az do oparcia o korbke, nastawiona na od¬ powiednie polozenie. Przyspieszanie biegu zalezy od szybkosci, z jaka krazek prze¬ suwa sie nazewnatrz, a ta zalezy od naci¬ sku miedzy nim a tarcza, zaleznego bezpo¬ srednio od jadacego.Zmiana szybkosci sredniej na najwiek¬ sza odbywa sie w sposób podobny.Powyzszy sposób dzialania zapewnia dokladne, niezawodne i elastyczne prowa¬ dzenie motocyklu, co posiada znaczenie pierwszorzedne, poniewaz od tego zalezy — 4równowaga pojazdu w ruchu. Ponadto, jedna reka prowadzacego motocykl pozo¬ staje zawsze wolna do kierowania. Zmiana szybkosci zachodzi stopniowo. Niema po¬ trzeby calkowitego wylaczania pedni cier¬ nej; wystarcza zmiana nacisku, która wy¬ woluje ruch krazka po tarczy, a nacisk ten znajduje sie w bezposredniej zaleznosci od jadacego, który moze go dowolnie regulo¬ wac w zaleznosci od mocy silnika, obcia¬ zenia i warunków ruchu.Mechanizm i urzadzenia opisane powy¬ zej stanowia zwiezla i sztywna pednie, la¬ twa i dokladna w kierowaniu. PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Pednia cierna do motocyklów lub po¬ jazdów podobnych, skladajaca sie z kraz¬ ka, przesuwajacego sie po powierzchni tar¬ czy napednej, w celu zmiany szybkosci ru¬ chu maszyn^, znamienna tern, ze krazek napedzany trze o tarcze pod zmiennym na¬ ciskiem, wskutek dzialania sterowania re¬ gulowanego przez jadacego, który krazek ten przestawia odpowiednia czescia, celem zmniejszenia szybkosci ruchu, ku srodkowi tarczy, poczem tenze odsuwa sie samo¬ czynnie ku obwodowi tarczy albo punkto¬ wi posredniemu, po ustaniu dzialania na¬ cisku.

2. , Pednia wedlug zastrz, 1, znamienna tern, ze krazek napedzany trze o tarcze na- pedna pod wplywem linki pociagowej, po¬ laczonej z kierownikiem motocyklu ruch zas krazka ku srodkowi tarczy dla zmniej¬ szenia szybkosci uskutecznia dzwignia ko¬ lankowa, wzglednie korbka, lub podobne urzadzenie, ruch zas ku obwodowi tarczy powstaje samoczynnie przez odsuniecie korbki od krazka, co zmniejsza nacisk po¬ miedzy nim a tarcza.

3. Pednia wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienna tern, ze krazek umocowany jest na wale, osadzonym w regulujacych sie sa¬ moczynnie lozyskach, z których jedno spo¬ czywa na suwaku ruchomym w kierunku prostopadlym do tarczy napedzajacej i po¬ laczone jest z drazkiem lub z linka pocia¬ gowa. Joseph Allan Smith. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.Do opliu patentowego Nr 6889. Ark. X.Do opisu patentowogo Nr 6889 Ark. 2. a A iijtiri 5 i i\ ijOSfeiJDo opisu patentowego Nr 6889. Ark. 3:tJo opisu patentowego Nr 6889. Ark.

4. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL