Pierwszenstwo: 24.1.1968 Niemiecka Republika Federalna Opublikowano: 20.111.1974 68885 KI. 77f, 33/10 MKP A63h 33/10 Twórca wynalazku i wlasciciel patentu: Artur Fischer, Tumlingen (Niemiecka Republika Federalna) Element konstrukcyjny do wykonywania modeli Przedmiotem wynalazku jest element konstruk¬ cyjny do wykonywania modeli, zwlaszcza modeli zabawek, które to elementy mozna laczyc ze soba za pomoca nacietych na nich rowków oraz za po¬ moca laczników. Tego rodzaju elementy konstruk¬ cyjne sa dosc znane. Moznia z nich wykonywac róz¬ nego rodzaju modele zabawek, przy czym wyko¬ nywaniem ich moga sie zajmowac dzieci od lat pieciu i powyzej' dzieci starsze a nawet dorosli, poniewaz mozna z nich wykonywac modele zaba¬ wek, modele techniczne, oraz modele do demonstro¬ wania praw fizyczno-technicznych.Znane elementy konstrukcyjne spelniaja swoje zadanie przez to, ze u dzieci pobudzaja nieswia¬ dome poznawanie mechanizmu zabawki, które z rozwojem dziecka zmienia sie w swiadome wypró- bowywanie zagadnien technicznych.Do tej pory, przy pomocy takich elementów kon¬ strukcyjnych, bylo mozliwe tylko wykonywanie me¬ chanicznych modeli funkcyjnych. Wykonywanie modeli funkcyjnych, które potrzebuja do dzialania polaczen elektrycznych lub nawet elektronicznych przy pomocy dotychczas znanych elementów kon¬ strukcyjnych, jest mozliwe, ale moga one byc uru¬ chamiane co najwyzej przy pomocy silnika elek¬ trycznego, bez mozliwosci harmonicznego wbudo¬ wania do nich koniecznych elementów elektrycznych takich, jak przelacznik i inne.Znane sa juz równiez elementy konstrukcyjne do wykonywania modeli elektrycznych lub elektro- 10 15 20 30 nicznych. Tu jednak poszczególne elementy musza byc umieszczone na plycie podstawowej, przez która najczesciej odbywa sie elektryczne polaczenie po¬ szczególnych elementów. Obok wady, otrzymywania zawsze tylko takiego samego lub podobnego przela¬ czenia, na przyklad dla radioodbiornika, ze znanym systemem, istnieje jeszcze ta niedogodnosc, ze po¬ szczególne elementy elektryczne, nie moga byc ze soba bezposrednio polaczone zarówno elektrycznie jak i mechanicznie.Zadaniem wynalazku jest uzupelnienie wyzej opisanych elementów konstrukcyjnych w taki spo¬ sób, aby wykonywac elektryczne i elektroniczne ob¬ wody przelaczeniowe, przy czym poszczególne ele¬ menty sa wbudowane w modelu tam, gdzie sa one potrzebne, odpowiednio do sterowania, dla wywola¬ nia dzialania mechanicznego wzglednie elektrycz¬ nego.Wedlug wynalazku, zadanie to zostalo rozwiaza¬ ne w ten sposób, ze poszczególne elementy kon¬ strukcyjne laczone sa ze soba na drodze mechanicz¬ nej, zaopatrzone w elektryczne lub elektroniczne obwody przelacznikowe, przy czym polaczenie elek¬ tryczne nastepuje przy pomocy elementów przewo¬ dzacych, z których przynajmniej jeden jest umiesz¬ czony w rowku wykonanym w elemencie. Przewody te ze swej strony posiadaja styki, elektrycznie po¬ laczone z elementami konstrukcyjnymi.Element konstrukcyjny wedlug wynalazku za¬ wiera elementy, które sluza wylacznie do wykony- 68 8853 68 885 4 wania modeli, poza tym zawieraja elementy odpo¬ wiednie wymiarowo do powyzszych, wyposazone w obwody elektryczne lub elektroniczne. Elementy te posiadaja na przyklad cewki, kondensatory, opor¬ niki lub ich kombinacje. Sa one laczone z pozosta¬ lymi elementami przy pomocy nacietych rowków i odpowiednich polaczen. Daja sie wbudowac w do¬ wolne miejsce, odpowiednio do dzialania, które maja spelniac. Sluza one równoczesnie jako szkielet dla modelu. Polaczenie elektryczne tych elementów nastepuje za pomoca laczników przewodzacych, które wsuwa sie w naciete rowki, gdzie dotykaja one do styków polaczonych z elementami elektrycz¬ nymi umieszczonymi w elementach konstrukcyj¬ nych. Laczniki przewodzace sa przy tym calkowicie objete przAz rowki tak, ze nie sa one widoczne z zewnatrz, a przez to model wyglada korzystniej.Wykonanie modelu objasnione jest przykladowo na dzwonku elektrycznym. Dzwonek elektryczny sklada sie jak wiadomo z dwóch cewek, które od¬ dzialywuja na element sprezynujacy posiadajacy mloteczek, który uderzajac o dzwonek wywoluje za¬ dany dzwiek. W pozycji wyjsciowej, element spre¬ zynujacy polaczony jest ze stykiem elektrycznym podlaczonym do jednego bieguna zródla pradu. Od drugiego bieguna jest przeprowadzony przewód do cewki, przy czym miedzy nimi moze byc wlaczony przelacznik pradu. Od cewki prowadzi przewód do elementu sprezynujacego, który w stanie spoczynku dotyka do styku. Prócz tego element sprezynujacy polaczony jest jeszcze ze stykiem poprzez konden¬ sator.Z elementów konstrukcyjnych wedlug wynalazku mozna wykonac model takiego dzwonka w ten spo¬ sób, ze element wyposazony w cewke, laczy sie me¬ chanicznie i elektrycznie z innymi elementami, które wyposazone sa w wyzej wymieniony kondensator i przelacznik elektryczny. Mechaniczne polaczenie poszczególnych elementów odbywa sie równoczes¬ nie przy pomocy elementów przewodzacych. Przy jednym z elementów konstrukcyjnych umieszcza sie element sprezynujacy sluzacy jako mloteczek, pod¬ czas gdy na innym elemencie zamocowany jest dzwonek. Z powyzszego przykladu widac, ze ele¬ menty konstrukcyjne zawierajace elementy elek¬ tryczne przez odpowiednie ich polaczenie daja za¬ dany model.Jak opisano powyzej, wedlug nastepujacej cechy wynalazku, elementy konstrukcyjne sa laczone ze soba zarówno na drodze elektrycznej jak i mecha¬ nicznej przy pomocy laczników przewodzacych.W ten sposób ilosc poszczególnych elementów po¬ laczeniowych jest zmniejszona i znormalizowana, co wplywa dodatnio na zmniejszenie kosztów zwia¬ zanych z produkcja elementów konstrukcyjnych.Wedlug innej cechy wynalazku, obydwa styki slu¬ zace do doprowadzania i odprowadzania pradu elektrycznego sa usytuowane w jednym jedynym rowku. W tym wypadku oczywiscie lacznik przewo¬ dzacy jest dwuczesciowy, przy czym pomiedzy obydwoma czesciami znajduje sie warstwa izola¬ cyjna. Styki leza w rowku naprzeciw siebie. Taki uklad jest korzystny wówczas, gdy element elek¬ tryczny znajdujacy sie w elemencie konstrukcyj¬ nym, jest podlaczony tylko do jednego zródla pradu, lub wówczas, gdy element ten z innymi elementa* mi zawsze znajduje sie na przelaczaniu równo¬ leglym.Wedlug uzupelniajacej cechy wynalazku styki 5 moga byc usytuowane przestawnie w rowku, a mia¬ nowicie przy przeciwleglych krawedziach rowka, lecz zawsze w kierunku wzdluznym.Taki uklad daje mozliwosc wlaczania elementów elektrycznych zawartych w elemencie konstrukcyj¬ nym zarówno rzedowo jak tez równolegle Dla wlaczania równoleglego, laczniki przewodzace wsuwa sie tak gleboko w rowki, ze obydwa styki sa zakryte przez dwuczesciowa szyne przewodzaca.Przy wlaczaniu rzedowym jednak, dwa elementy przewodzace wsuwa sie w rowek tak daleko, aby zawsze tylko jeden styk dotykal danego elementu przewodzacego.Poniewaz jednak nie zawsze jest mozliwe, aby poszczególne elementy konstrukcyjne mogly byc polaczone z elementami elektrycznymi przez ele¬ menty przewodzace, to wedlug nastepnej cechy wy¬ nalazku, rozwiazanie elementu przewodzacego po¬ zwala na podlaczenia do przewodu.Wreszcie, wedlug ostatniej cechy wynalazku, ele¬ menty konstrukcyjne wyposazone w inne elementy, posiadaja wybranie zamykane pokrywa, przy czym na stronie pokrywy skierowanej do tego wybrania umieszczone sa elementy, a w stanie zamknietym polaczone sa ze stykami znajdujacymi sie w row¬ kach. Jezeli rowki przechodza do pokrywy, to styki sa usytuowane równiez w zakresie rowków w po¬ krywie. Dzieki uksztaltowaniu, wyposaza sie ele¬ menty konstrukcyjne w pewna ilosc elementów wy¬ drazonych oraz w pokrywy zawierajace rózne ele¬ menty elektryczne, przez to uzytkownik moze zao¬ patrzyc sie w dowolna ilosc elementów konstruk¬ cyjnych zawierajaca, zaleznie od wykonywanego modelu, odpowiednia ilosc elementów elektrycz¬ nych. Wymienia sie równiez elementy elektryczne w wykonanym juz modelu, bez koniecznosci wyjmo¬ wania calego elementu konstrukcyjnego. Jest to szczególnie korzystne wówczas, gdy po wykonaniu modelu okaze sie, ze zastosowany element musi byc zastapiony takim samym elementem lecz o innych cechach.Wreszcie istnieje jeszcze ta zaleta, ze mozna pro¬ dukowac poszczególne lecz tej samej wielkosci ele¬ menty konstrukcyjne w duzej ilosci, przy czym la¬ czenie elementu konstrukcyjnego z pokrywa zawie¬ rajaca element elektryczny pozostawia sie pózniej¬ szemu uzytkownikowi. Elementy konstrukcyjne za¬ wierajace elementy elektryczne sa równiez uzywane do skladania modelu bez wykorzystywania polaczen elektrycznych. Wypadek ten zachodzi wówczas, gdy juz brak elementów konstrukcyjnych do dalszego wykonania modelu.Umieszcza sie równiez w jednym elemencie kon¬ strukcyjnym, elementy elektryczne calego obwodu pradu, na przyklad odbiornika radiowego. Taki ele¬ ment jest nastepnie w sposób elektryczny i me¬ chaniczny podlaczony do silnika elektrycznego mo¬ delu. Model taki jest sterowany z pewnej odleglosci przy pomocy nadajnika.Elementy konstrukcyjne oraz pokrywy posiadaja odpowiednie symbole, dla oznaczenia zastosowa¬ li 20 25 30 35 40 45 50 55 6068 885 5 6 nych elementów elektrycznych. W wypadku gdy nie wszystkie rowki elementu konstrukcyjnego po¬ siadaja styki, to zrozumiale, ze rowek, który je po¬ siada rózni sie od pozostalych na przyklad kolo¬ rem lub oznaczony jest w inny sposób.Przyklad wykonania wynalazku przedstawiony jest na zalaczonym rysunku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia pokrywe zawierajaca element elektryczny, fig. 2 przedstawia element konstrukcyjny z wybra¬ niem wewnatrz, a fig. 3 przedstawia dwuczesciowy elektryczny lacznik przewodowy.Przedstawiony na fig. 2 konstrukcyjny element 1 wyposazony jest na swoich trzech powierzchniach bocznych w rowki 2 i 3, podczas gdy pozostala po¬ wierzchnia boczna posiada od zewnatrz listwe 4.Element 1 ma wybranie 5, które zamyka pokrywa 6 przedstawiona na fig. 1." Pokrywa 6 posiada na swoich trzech plaszczyznach bocznych rowki 7 i 8 naciete analogicznie do rowków 2 i 3. Mniej wiecej w srodkowej czesci pokrywy 6 umieszczony jest ele¬ ment elektryczny 10, a mianowicie kondensator 9.Wymiary zewnetrzne pokrywy odpowiadaja prze¬ krojowi konstrukcyjnego elementu 1. Pokrywa 6 jest nalozona na element 1 w ten sposób, ze kon¬ densator 9 znajduje sie wewnatrz wybrania 5. Przy pomocy przewodów 11 i 12 kondensator polaczony jest ze stykami 13 i 14. Rowek 3 elementu 1 posia¬ da dwa naciecia 15 i 16, w które przy nalozonej pokrywie wchodza styki 13 i 14.Wymiary styków sa tak dobrane, ze przy nalo¬ zonej pokrywie wchodza one w rowek 3 elementu 1.Do elektrycznego polaczenia tego elementu a tym samym zawartego w nim elementu elektrycznego z innymi elementami konstrukcyjnymi, na przyklad z zawartym w nich elementem elektrycznym, sluzy przedstawiony na fig. 3 przewodzacy lacznik 17, który wsuwa sie tak daleko w rowek 3, az dotknie styków 13 i 14. W tym celu przewodzacy lacznik 17 posiada ksztalt odpowiadajacy przekrojowi rowka 3.W przedstawionym przykladzie, przewodzacy lacznik sklada sie z dwóch czesci 18 i 19, elektrycz¬ nie oddzielonych od siebie izolacyjna warstwa 20.Polaczenie wszystkich czesci moze sie odbywac przy pomocy nitów 21. Aby obok polaczenia elektrycznego mozna bylo przeprowadzac równoczesnie polacze¬ nie mechaniczne dwóch lub wiecej elementów kon¬ strukcyjnych, lacznik przewodzacy posiada dwa wczepy 22 i 23, z których jeden moze byc wsuniety w jeden z dwóch lezacych naprzeciw siebie row¬ ków, s Wynalazek w zadnym wypadku nie ogranicza sie do przedstawionych przykladów. Co wiecej, w ra¬ mach wynalazku mozliwe jest dostosowanie kon¬ strukcyjnego uksztaltowania oraz zastosowania ele¬ mentów elektrycznych w elementach konstrukcyj¬ nych do wymagan, bez zmiany cech wynalazku.Elementy konstrukcyjne, poza stykami umiesz¬ czonymi w rowkach, moga posiadac równiez do¬ datkowe styki w innych miejscach. PL