Pierwszenstwo: Opublikowano: y 0 7.XI.1969(P136 743) 08.XI.1968 Niemiecka Republika Federalna 10.VI.1973 | 68674 KI. 22g,3/66 MKP C09d 3/66 UKD Wlasciciel patentu: Dynamit Nobel A.G., Troisdorf(Niemiecka Republika Federalna) Sposób wytwarzania blon lakierowych 1 Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania odpor¬ nych na gotowanie, nadajacych sie do sterylizacji i podat¬ nych na duze odksztalcenia blon lakierowych, z lakierów opartych na liniowych, nasyconych, wielkoczasteczkowych poliestrach mieszanych.* Wiadomo, ze nasycone liniowe wielkoczasteczkowe polie¬ stry lub poliestry mieszane maja doskonala twardosc i przy¬ czepnosc do metali, jak np. aluminium, cynk, cyna, miedz, zelazo i ich stopy. Blachy pokryte takimi poliestrami mozna silnie odksztalcac przez zawianie obwodowe obrzezy, ciag¬ nienie lub prasowanie bez odrywania sie blony lakierowej od podloza lub powstawania pekniec. Duza wade tych powlok stanowi jednak to, ze nie sa one odporne na gotowanie ani nie mozna ich sterylizowac. W gotujacej wodzie lub w atmo¬ sferze pary wodnej wystepuja zaburzenia, np. zmatowienie lub tworzenie sie pecherzy blony lakierowej, tak ze tego rodzaju lakierowanie mozna stosowac tylko w ograniczonym zakresie na opakowania.Stwierdzono, ze mozna otrzymac blony lakierowe odpor¬ ne na gotowanie, nadajace sie do sterylizacji i podatne na duze odksztalcenia, stosujac jako lakier nasycony liniowy wielkoczasteczkowy poliester z dodatkiem zywicy benzogua- noaminowej.Przedmiotem wynalazku jest zatem sposób wytwarzania blon lakierowych z lakierów opartych na wielkoczasteczko¬ wych nasyconych poliestrach mieszanych, zwlaszcza takich, które zawieraja reszty kwasu tereftalowego i izoftalowego, ewentualnie w mieszaninie z alifatycznymi kwasami dwu- karboksylowymi o 6-10 atomach wegla, jak równiez reszty mieszanin alifatycznych glikoli o ogólnym wzorze HO/CHa/nOH, w którym n wynosi 2-10, oraz 2,2-dwumety- lopropandiolu-1,3. Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze na podloze nanosi sie ewentualnie pigmentowany, roz¬ puszczony w rozpuszczalniku poliester mieszany z dodatkiem s 3-30% wagowych zywicy benzoguanoaminowej i 0,5-2%, w przeliczeniu na zywice benzoguanoaminowa katalizatora, jak kwasy mineralne i/lub wielozasadowe ikwasy mineralne podstawione rodnikiem monoalkilowym lub arylowym albo ich sole amonowe. io Po naniesieniu na podloze lakier wypraza sie w obecnosci katalizatora w temperaturze 100-300°C.Dzieki zastosowaniu kombinacji wedlug wynalazku osia¬ ga sie to, ze blony staja sie termoutwardzalne i uniemozli¬ wione jest pochlanianie wody przy gotowaniu przez wypa- is lone blony.Powlekanie mozna przeprowadzic konwencjonalnymi me- N todami Temperatura wyprazania wynosi 100-300°C, przy czym lakiery stosuje sie z rozpuszczalników. Lakiery wytwo¬ rzone wedlug wynalazku nadaja sie przede wszystkim do la- 30 kierowania przedmiotów, od których wymaga sie podatnosci na duze odksztalcenia, jak równiez odpornosci nagotowanie i podatnosci do sterylizacji.Stosowany w sposobie wedlug wynalazku wielkoczastecz¬ kowy liniowy nasycony poliester mieszany wytwarza sie as w zasadzie, wedlug znanego sposobu wytwarzania politejefta- lanu etylenu, W którym tereftalan metylenu estryfikuje sie z glikolem etylenowym w obecnosci odpowiednich kataliza¬ torów w temperaturze 150-220OC i nastepnie przeprowadza sie polikondensacje, oddestylowujac nadmiar glikolu naj- so pierw pod cisnieniem atmosferycznym, a nastepnie poczaw- 686743 68674 4 szy od temperatury okolo 240°C pod zmniejszonym cisnie¬ niem.Jako zywice benzoguanoaminowe stosuje sie korzystnie takie, które wytworzono poddajac reakcji 1 mol benzoguano¬ aminy i 2-4 molami formaldehydu i nastepnie estryfikujac za pomoca 1-2 moli butanolu.Przyklad I. Rozpuszczono 80czesci wagowych li¬ niowego wielkoczasteczkowego poliestru mieszanego, zawie¬ rajacego kazdorazowo równe ilosci molowe reszt kwasu teref- talowego, kwasu izoftalowego, 2,2-dwumetylopropan- diolu-1,3 i glikolu etylenowego w 186,6 czesciach wagowych octanu glikolu etylenowego i dodano do tego roztworu 28,6 czesci wagowych 70% roztworu zywicy benzoguanoami- nowej w butanolu/ksylenie, w stosunku 1 :1, przy czym 1 mol benzoguanoaminy zawiera 2,4 mola formaldehydu i 1,4 mola butanolu, wprowadzone przez kondensacje. Mie¬ szanine te zmielono ze 12S czesciami wagowymi pigmentu Ti02 w mlynie walcowym i nastepnie dodano 4 czesci wago¬ we 5% roztworu soli morfolinowej kwasu p-toluenosulfono- wego w alkoholu benzylowym, wytworzone z tego lakieru blony po nalozeniu na stal lub blachy aluminiowe wypra¬ zono zaleznie od grubosci i rodzaju pokrytego przedmiotu wciagu 1-5 minut w temperaturze 200-290°C. Powstaja bardzo przyczepne blony, które mozna sterylizowac w ciagu 10 minut wtemperaturze 121°C w autoklawach za pomoca wody tub pary wodnej.Przyklad II. 80 czesci wagowych liniowego wielko¬ czasteczkowego poliestru mieszanego, zawierajacego reszty kwasu tereftalowego, kwasu izoftalowego, kwasu sebacyno- $ wego, 2,2-dwumetylopropandiolu-l,3 i glikolu etylenowego w stosunku molowym 2,7 : 2,7 :0,5 : 2,7 :3,2, rozpuszczono w 188,6 czesciach wagowych octanu glikolu etylenowego ido tego roztworu dodano 32,3 czesci wagowych 62%roz¬ tworu zywicy benzoguanoaminowej w butanolu, przy czym l mol benzoguanoaminy zawieral 3,7 mola formaldehydu i 1,5 mola butanolu, wprowadzone przez kondensacje. Mie¬ szanine te zmielono ze 125 czesciami wagowymi pigmentu s TiO, w mlynie walcowym i nastepnie dodano 4 czesci wago¬ we 5% roztworu soli morfolinowej kwasu p-toluenosulfono- wego w alkoholu benzylowym. Wytworzone z tego lakieru blony po nalozeniu na stal lub blachy aluminiowe wypra¬ zono zaleznie od grubosci i rodzaju pokrytych przedmiotów io w ciagu 1-5 minut w temperaturze 200-290°C.Powstaly bardzo przyczepne blony, które mozna steryli¬ zowac w ciagu 30 minut w temperaturze 121°C w autokla¬ wach za pomoca wody lub pary wodnej. • is PL PL