Przedmiotem niniejszego wynalazku jest formier¬ ka pneumatyczna z samoczynnym ukladem odwad¬ niajacym, zwlaszcza formierka wstrzasowo-prasu¬ jaca o drga-niach amortyzowanych, przeznaczona do zageszczania masy formierskiej w czasie wykony¬ wania form odlewniczych.Znane konstrukcje formierek z napedem pneuma¬ tycznym sa przystosowane do „suchej" sieci sprezo¬ nego powietrza. Praktyka odlewnicza wykazala jed¬ nak, ze dotychczas eksploatowane sieci nie zawsze pracuja nalezycie i czesto ulegaja zawodnieniu.Woda, przedostajaca sie do formierek, pogarsza prace tych maszyn, a ponadto. wywoluje korozje stykajacych sie z nia czesci, co w pewnych przy¬ padkach wymaga stosowania odpowiednich powlok ochronnych w miejscu jej gromadzenia sie lub na¬ wet wykonywania tych czesci z kosztownych ma¬ terialów nierdzewnych.Dotychczasowy sposób usuwania wody z formie¬ rek nie posiadajacych ukladu odwadniajacego jest operacja dosc klopotliwa, wywolujaca zbedne prze¬ stoje w produkcji, a czesto i straty, zwlaszcza gdy takie formierki pracuja w zautomatyzowanych li¬ niach formierskich.W celu usuniecia powyzszej niedogodnosci pro¬ dukowane przez nas formierki wstrzasowo-,prasuja- ce o drganiach amortyzowanych zostaly dodatkowo zaopatrzone w samoczynny uklad odwadniajacy z zaworem kulkowym. Woda, gromadzaca sie na dnie tloka prasujacego, splywala przez zawór kul- 10 15 25 30 kowy na dno korpusu formierki, a stad na zewnatrz formierki — poprzez wywiercony w dnie korpusu kanal, polaczony przewodem z umieszczonym wyzej zaworem trójdroznym do sterowania sprezonego powietrza w czasie operacji prasowania.Na przestrzeni kilku lat stosowania formierek z takim ukladem odwadniajacym uzyskano wyniki bardzo rozbiezne, a wsród nich nawet gorsze niz przy stosowaniu formierek bez ukladu odwadnia¬ jacego. Stwierdzono, ze przyczyna takiego stanu rzeczy byl zawór kulkowy, a takze sam sposób usu¬ wania wody z formierki.Zawór kulkowy byl wykonywany w niewielkiej odleglosci od obrzeza dna tloka prasujacego, czyli zajmowal .polozenie mimosrodowe w stosunku do osi tego tloka, Przy takim rozwiazaniu pierscieniowy wystep na plaskim dnie tloka prasujacego, stano¬ wiacy dolna prowadnice dla sprezyny podtrzymu¬ jacej zespól wstrzasowy, byl stale wypelniony wo¬ da, a usuwanie wody otaczajacej ten pierscien by¬ lo zbyt utrudnione, gdyz nastepowalo poprzez umieszczony nad jej zwierciadlem zawór trój drozny.Zawór ten, przeznaczony normalnie do sterowania sprezonego powietrza, pracowal w tym ukladzie nieprawidlowo. Ponadto dobranie zaworu kulkowe¬ go o odpowiedniej wielkosci i jego wykonywanie przy zaangazowaniu calego tloka prasujacego bylo nieco klopotliwe i napotykalo na znane nam trud¬ nosci organizacyjno-techniczne.W rezultacie eksploatacja formierek z opisanym 6844568445 3 ukladem odwadniajacym nie zapewniala osiagniecia spodziewanych korzysci w porównaniu z pozosta¬ lymi formierkami pneumatycznymi.Formierka pneumatyczna z samoczynnym ukla-; dem odwadniajacym wedlug niniejszego wynalazku jest wolna od wszystkich opisanych wyzej wad i niedomagan.Wedlug wynalazku proponuje sie formierke, w której nalezyte odprowadzanie wody zapewnia je¬ den lub wiecej wyciec w dolnej prowadnicy spre¬ zyny oraz pochylenie dna tloka prasujacego w kie¬ runku otworu technologicznego, zamknietego naj¬ lepiej membranowym zaworem odwadniajacym o specjalnej konstrukcji, przy czym odprowadzanie wody spod tloka prasujacego nastepuje poprzez zna¬ ny zawór szybkiego spustu, którego optymalne, po¬ lozenie nie przekracza poziomu, na jakim znajduje sie kanal wykonany w dnie korpusu formierki.Przedmiot wynalazku jest w przykladowym wy¬ konaniu przedstawiony blizej na rysunku, na któ¬ rym fig. i przedstawia schemat ogólny zespolu wstrzasowo-prasujacego formierki pneumatycznej o drganiach amortyzowanych, fig. 2 — powiekszony przekrój czastkowy z fig. 1 uwidaczniajacy mem¬ branowy zawór odwadniajacy w przekroju osio¬ wym.Zespól wstrzasowo-prasujacy formierki pneuma¬ tycznej sklada sie z tloka prasujacego 1 i umiesz¬ czonego w nim zespolu wstrzasowego, zlozonego z amortyzatora 2 i tloka wstrzasowego 3 polaczo¬ nego ze stolem 4 formierki. Zespól wstrzasowy jest podparty sprezyna 5, osadzona w prowadnicach 6 i 7, przy czym prowadnica 7 jest wykonana w den¬ ku 8 amortyzatora 2, a prowadnica 6 — w dnie 1* tloka prasujacego 1. Prowadnica 6 posiada jeden lub wiecej pionowych wyciec 9. Dno T jest pochylone w kierunku otworu spustowego 10, zamknietego zaworem membranowym 11.Caly zespól wstrzasowo-prasujacy jest umieszczo¬ ny w korpusie 12, którego dno 13 posiada pierscie¬ niowy kanal zbiorczy 14, polaczony z wywierconym tamze kanalem 15. Z kolei kanal 15 jest polaczony ze znanym zaworem szybkiego spustu 16, a ten — ze znanym zaworem trójdroznym 17, umieszczonym w nie uwidocznionej na rysunku kolumnie for¬ mierki.Zawór odwadniajacy 11, przedstawiony blizej na fig. 2, sklada sie z korpusu 18, Dosiadajacego naj¬ lepiej szereg równomiernie rozmieszczonych otwor¬ ków 19, okresowo zamykanych od dolu membrana 20. Membrana ta jest podtrzymywana plytka 21 z otworkami 22, pokrywajacymi sie najlepiej z otworkami 19 w celu zapewnienia szybkiego jej dociskania do korpusu 18, i polaczona z tym kor¬ pusem za pomoca sruby 23, a korpus przykrecony za pomoca srub 24 do dna 1' tloka prasujacego 1 i uszczelniony uszczelka 25.W czasie pracy formierki najwieksza ilosc powie¬ trza jest zuzywana w operacji wstrzasania. Jesli wiec siec sprezonego powietrza jest zawodniona, to zespól wstrzasowy wydziela najwieksza ilosc wody.Usuwanie tej wody na zewnatrz formierki przebie¬ ga w sposób nastepujacy: Wilgotne powietrze, dostarczane kanalem wy¬ wierconym w stole 4, przechodzi przez obie prze¬ strzenie V| i V* wewnatrz tloka wstrzasowego 3 i dostaje sie do stale polaczonej z atmosfera pier¬ scieniowej przestrzeni V3, rozciagajacej sie pomie¬ dzy wewnetrzna 2' i zewnetrzna 2" scianka amor- 5 tyzatora 2. Na rysunku strzalki z grotem nieza- ciemnionym wskazuja droge powietrza, a z grotem zaciemnionym — droge wody.Nadmiar wody, dzieki duzej frekwencji wzajem¬ nych zderzen tloka wstrzasowego 3 z amortyzato- 10 rem 2, jest wydmuchiwany poprzez otwory odpo¬ wietrzajace, wykonane w sciance 2' amortyzatora, i splywa po jego sciance 2° na dno tloka prasuja¬ cego 1. Wskutek pochylenia dna 1* tego tloka woda s-plywa nastepnie w kierunku zaworu odwadnia-' ls jacego 11, przechodzac przez wyciecie 9 w prowad¬ nicy 6, Zawór 11 jest normalnie otwarty, totez w§& da przechodzi bez przeszkód do przestrzeni V4 i gromadzi sie w kanale 14 na dnie 13 korpusu 12.Podczas kazdej operacji prasowania membrana 20 20 zamyka otworki 19 w korpusie 18 i w ten spo¬ sób nie przepuszcza sprezonego powietrza do prze¬ strzeni V3 po drugiej stronie tloka 1. Woda, przedo¬ stajaca sie do wnetrza formierki w czasie operacji prasowania, dochodzi tylko do przestrzeni V4 i od 25 razu gromadzi sie w kanalach 14 i 15 pod tlokiem prasujacym 1.Po zakonczeniu operacji prasowania zawór trój- drozny 17 odcina doplyw sprezonego powietrza z sieci i laczy sie z atmosfera, a nagromadzona pod 30 tlokiem 1 woda zostaje wówczas automatycznie wydmuchnieta na zewnatrz formierki poprzez ka¬ nal 14 i zawór szybkiego spustu 16.Zasade pracy zaworu trój droznego 17 i zaworu szybkiego spustu 16 przedstawiono na fig. 1 za po- 35 moca znanych schematów, na których litera P ozna¬ cza zasilanie sprezonym powietrzem z sieci; X — impuls sterujacy zaworem; A, B i C — wejscia ro¬ bocze, a R. i .8 — odpowietrzenie (wydech).Formierka wedlug niniejszego wynalazku moze 40 wiec pracowac bez zaklócen przy .podlaczeniu jej do zawodnionej sieci sprezonego powietrza, a nawet do sieci bez odwadniaczy. Opisany w niej samoczynny uklad odwadniajacy moze byc z latwoscia •przysto¬ sowany równiez do innych rodzajów formierek 45 pneumatycznych, na przyklad prasujacych, a nawet wstrzasowych, przy czym zawór membranowy 11 powinien byc w tych formierkach zawsze zamon¬ towany tak, aby membrana 20 znajdowala sie w przestrzeni wypelnianej sprezonym powietrzem. 50 Zaproponowany samoczynny uklad odwadniajacy mozna w ramach wynalazku stosowac równiez do formierek wstrzasowo-prasujacych, w których ze¬ spól wstrzasowy jest podiparty wieloma sprezynami, przy czym zawór membranowy 11 mozna wówczas &5 umiescic mimosrodowo w jednym z otworów tech¬ nologicznych, a dno tloka prasujacego takiej for¬ mierki pochylic w kierunku tego otworu i wykonac w otaczajacej go prowadnicy oraz w pozostalych prowadnicach dla sprezyn jedno lub kilka wyciec «o w celu unikniecia gromadzenia sie w nich wody. PL PL