Przedmiotem niniejszego wynalazku jest obra¬ biarka zespolowa, w której przedmioty obrabiane sa mocowane w uchwytach i przenoszone do kolej¬ nego stanowiska olbrójbki.Znane sa obrabiarki zespolowe, w których przed¬ miot jest przenoszony z jednejgo stanowiska obrób¬ ki do nastepnego, w prostej linii albo po liinii krzywej stanowiacej obwód kola, po którego sred¬ nicy jest okresowo przemieszczany stój roboczy wokól centralnej osi pionowej, przy czym glowice narzedziowe sa zamontowane na wspólnym slupie srodkowym lub na prowadnicach umieszczonych wokól zewnetrznego obwodu slupa srodkowego.Pierwszy z. wymienionych typów obrabiarek zaj¬ muje znaczna przestrzen, w zwiazku z czym pow¬ staja problemy dokladnego wypoziomowania i osio¬ wania dlugiego loza i stojaków luib podstaw, na których osadzone sa glowice narzedziowe.Drugi typ obrabiarki ma konstrukcje bardziej zwarta, lecz obrotowy stól roboczy musi byc osa¬ dzony w niezwykle dokladnych, a wiec drogich lozyskach. Ponadto dostep do mechanizmu bez usuniecia stolu jest trudny, wymaga zastosowania wyciagndka wielokrazkowego oraz zwykle wstepnego rozmontowania glowic narzedziowych i ich srodko¬ wych stojaków lub obwodowych podstaw.Poniewaz w znanych obrabiarkach zespolowych stól jest sztywny, bledy przy lokalizacji obrabia¬ nego przedmiotu maja tendencje do sumowania sie na nastepnych stanowiskach obróbki.Celem niniejszego wynalazku jejst skonstruowa¬ nie takiej obrabiarki zetepolowej, w której w miejsce sztywnego stolu obrotowego bylyby zastosowane oddzielne plyty o polozeniu wzajem- 5 nie niezaleznym umozliwiajacym ustawienie przed¬ miotu obróbki indywidualnie dla kazdej olperacji, oraz w której wszystkie czesci wlacznie z mecha¬ nizmem podzialowym bylyby latwo dostepne dla konserwacji i obslugi bez wiekszego demontazu. io Istota wynalazku polega na tym, ze obrabiarka ma na podstawie zamocowane segmenty loza, któ¬ rych górna powierzchnia stanoiwi ciagly, krzywo¬ liniowy tor oraz zawiera wieksza liczbe stanowisk obróbczych rozmieszczonych w okreslonych od- 15 stepach zamocowanych na torze krzywoliniowym, kolowym, wieksza liczbe stolów wspartych na segmentach loza — zajmujacych cala dlugosc /tego toru i mechanizm podzialowy w jednym z segmen¬ tów do sukcesywnego przesuwania stolów od ko- 20 lejnego do nastepnego stanowiska obróbczego oraz elementy wspólpracujace z mechanizmem podzia¬ lowym znajdujacym sie przy kazdym stole. Po¬ nadto, obrabiarka zawiera mechaniczne polaczenie pomiedzy kazda para sasiednich stolów o skasowa- 25 nych luzach, umozliwiajace nadanie ruchu podzia¬ lowego wszystkim stolom równoczesnie* Obrabiarka zawiera slup srodkowy usytuowany wewnatrz obwodu krzywoliniowego toru, utworzo¬ nego przez górne powierzchnie poszczególnych 30 segmentów loza, do osadzania na nim; glowicy na- 68 35868 358 3 30 rzedziowej nad wybranym dowolnymi stanowiskiem obróbczym, przy czym poszczególne segmentty loza polaczone rozlacznie z podstawa obrabiarki obej¬ muja po jednym stanowisku obróbczym. Ciagly, krzywoliniowy tor utworzony przez segmenty loza s jest torem kolowym a kazde stanowisko obróbcze zajmuje jeden sektor toru o równym wycinku kolowym w stosunku do pozostalych stanowisk obróbczych. Górna powierzchnia segmentów ma rowek, a kazdy stól ma zabierak wystajacy do io wnetrza tego rowka, przy czym mechanizm po¬ dzialowy stanowi krzywka, której tor pokrywa sie z dnem rowka segmentów loza dla umozliwienia wspóldzialania kolejnych zabieraków poszczegól¬ nychstolów. 13 Glwnym elementem konstrukcyjnym umozliwia¬ jacym uzyskanie zalozonego celu wynalazku sa segmenty stolu roboczego.Obrabiarka wedlug wynalazku jest przedstawio¬ na w przykladzie jej wykonania na rysunku, na ~ "° którym: fig. 1 i 2 — przedstawiaja obrabiarke w rzutach pionowych pod katem prostym jeden do drugiego, fig. 3 — widok z góry wedlug fig. 2, fig. 4 — loze obrabiarki rozciagajace sie nad 25 jednym stanowiskiem roboczym, w czesciowym widoku z góry, fig. 5 — czesciowy przekrój wedlug linii V — V na fig. 4 — uwidaczniajacy wew¬ netrzny zacisk stolu oraz mechanizm uruchamia¬ jacy zacisk, fig. 6 — zewnetrzny zacisk stolu w czesciowym przekroju wedlug linii VI—VI na fig. 4, fig. 7 — trzpien do ustalania stolu, w czescio¬ wym przekroju wedlug linii VU — VII na fig. 4, fig. 8 — stól z jego polaczeniami z sasiednimi stolami w widoku z góry, fig. 9 — przekrój czescio¬ wy wedlug linii IX —IX na fig. 8, fig. 10 — krzywke przesuwajaca stól w jej polozeniu zero¬ wym, w widoku z góry, a wreszcie fig. 11 — roz¬ winiecie krzywki.Obrabiarka ma centralny szrtywny stojak narze¬ dziowy 10, do osadzania glowicy narzedziowej 12 nad do/wolnym stanowiskiem abróbczym. Pokazany stojak jest o przekroju szesciokatnym, na którego powierzchniach bocznych umieszczone sa cztery glowice narzedziowe 12, z których kaztia zmonto¬ wana jest na odpowiedniej plaskiej scianie szescio- boku.Na podstawie 11 zamocowane jest szesc segmen¬ tów Ha do Hf loza (fig. 3), przy czym kazdy segment ma wspólna plaszczyzne symetrii z odpo- 50 wiednia plaska sciana stojaka 10 i (rozciaga sie z obu stron pojedynczego stanowiska obróbki.Stanowisko obróbki odpowiadajace segmentowi Ha loza jest stnowiskiem zaladowczo-wyladow- czym, a glowica narzedziowa przy segmencie Hf 55 jest pominieta dla lepszego przedstawienia oma¬ wianych elementów.Szesc plyt 13 stolu, na których zamocowywane sa przedmioty przeznaczone do obróbki (uwidocznione sa tylko dwa, czesciowo, na fig. 3), zamontowanych 6° jest koncentrycznie na lozach Ha — Hf i wzajem¬ nie polaczonych w sposób, który bedzie opisany bardziej dokladnie w odniesieniu do fig. 8 i 9, tak, ze tworza one ciagly, pierscieniowy stól roboczy, orzy czym wszystkie stoly sa okresowo przemiesz- 65 45 czane, synchronicznie i kolejno przez kazjde stano¬ wisko obróbcze.Wzajemne polaczenia miedzy plytami stolu po¬ zwalaja na male, promieniowe i obwodowe ruchy wzgledne, w celu umozliwienia dokladnego umiej¬ scowienia kazdej plyty stolu pod odpowiednia glowica narzedziowa.Unieruchamianie plyt stolu na kazdym stano¬ wisku obróbczym, z wyjatkiem stanowisk ladowa¬ nia i wyladowania, dokonywane jest za pomoca hydraulicznie uruchamianych trapieni 14 (fig. 3 i 7).Po dokonaniu ustalenia polozenia stolu za po¬ moca trzpieni 14, zaciski wewnetrzne i zewnetrzne 15, 16 dotykaja o dolne, nachylone kolnierze wew¬ netrznych i zewnetrznych obwodowych rowków zaciskowych 17, 18 na brzegach plyt 13 stolu (tylko zewnetrzny rowek zaciskowy 18 jest uwidoczniony na fig. 1 i 2).Zaciski przyciskaja mocno plyty stolu do górnej powierzchni segmentów Ha — Hf loza i urucha¬ miane sa hydraulicznie, jak to bedzie opisane po¬ nizej.Kazjdy segment loza lla— llf jest na ogól kon¬ strukcji skrzynkowej, wewnatrz pustej, a wew¬ natrz podstawy 11 wykonane jest pochyle koryto 19 dla drobnych wiórów ze smarem oraz zuzytego chlodziwa, które to koryto polaczone jest swym dolnym koncem do przenosnika wiórów 20 (fig. 1 do 3).Jak widac w szczególnosci na fig. 4, kazdy segment loza lla do llf jest, w widoku z góry lukowaty, przy czym sa one zamocowane srubami w punktach 9 do podstawy 11 obrabiarki. Górna powierzchnia segmentów loza stanowi ciagly, krzy¬ woliniowy tor. W razie potrzeby w miejscach pro¬ mieniowego styku tych segmentów moga byc wsu¬ niete miejdzy te segmenty podkladki 21 w celu wyrównania nierównosci stykajacych sie ze soba czól segmentów.Kazdy segment loza posiada na swej górnej po¬ wierzchni lukowata bieznie pirowadnicowa lub rowek 22. Górna powierzchnia kazdego segmentu posiada na swym zlaczu z sasiednim segmentem jedna pare plytkich wglebien trójkatnych o kacie rozwarcia 90° o wspólnym promieniu i otwartych od strony scianki bocznej biezni prowadnicowej 22, przy czym kazda para takich wglebien miesci w sobie pólkolista plytke lajczaca 23. Boczne pro¬ mieniowe krawedzie kazdej plytki 23 wystaja nie¬ co z rowka 22 tak, by umozliwic ich obróbke frezem wykonczajacym, który przebiega wzdluz rowka 22, po zamontowaniu segmentów loza lla — llf, w celu osialgniecia dokladnej koncentrycznosci scianek rowka i gladkiej ciaglej powierzchni wzdluz zewnetrznej krawedzi kazdelj plytki mostkowej na kazdym zlaczu miedzy segmentami.Kazda plytka laczaca 23 jest umocowana na jednym segmencie loza za pomo(ca kolka 24y a na drugim segmencie za pomoca sruby 25 wpasowanej luzno w wiekszym otworze. Umozliwia to uzyska¬ nie wlasciwej tolerancji przy montowaniu plyt.Górna powierzchnia kazdego segmentu lla — llf posiada równiez pewna ilosc plytkich, prostokat¬ nych zaglebien 26. Do kazdego zaglebienia 26 pro-¥ 68 358 5 6 wadzi zwezony otwór 27, polaczony z kanalem rozdzielczym 28 zasilanym powietrzem pod cisnie¬ niem ze wspólnego zródla (nie pokazanego na rysunku).Kazdy segment llb —llf loza ma równiez wew¬ netrzne i zewnetrzne zaciski 15, 16 (fig. 5, 6), które sa zaciskane lute zwalniane za pomoca hydraulicz¬ nych cylindrów 30, 31, które to cylindry sa zmon¬ towane na przeciwnych stronach drazka 32 pod¬ trzymujacego cylindry. Drazek ten porusza sie swobodnie w szczelinach zeber usztywniajacych segmenty loza.Element czolowy 34 cylindra zaciskajacego 30 opiera sie ó wewnetrzny koniec rurkowego popy- chacza 35, który osadzony jest w zewnetrznej tulei lozyskowej 36, umieszczonej w lukowatym zebrze usztywniajacym 37 segmentu llb —llf i wewnetrznej tulei lozyskowej 38 umieszczonej we wsporniku 39.Wspornik 39 umieszczony jest na wewnetrznej pionowej scianie 40 za pomoca kolka 41 i zamoco¬ wany do niej srubami 42 przechodzacymi przez wewnetrzne zebro usztywniajace 37. Wspornik 39 utrzymuje równiez sworzen obrotowy 43 wew¬ netrznego zacisku 15.Kazdy koniec swobodnie poruszajacego sie draz¬ ka wyrównawczego 32 opiera sie o krótka tuleje 44 (fig. 6), przesuwajaca sie we wsporniku 45, za¬ mocowanym sruba na zewnetrznej powierzchni segmentu loza llb —llf i wspierajacym os 46 jed¬ nego z zewnetrznych zacisków 16.Gdy ciecz pod cisnieniem wprowadzona zostaje do cylindra 30 poprzez przewójd rurowy 47, ele¬ ment czolowy 34 poupycha rurowy popychacz 35 do wewnatrz, wbrew oddzialywaniu drazka wyrów¬ nawczego 32, przy czym sila oddzialywania jest przenoszona równomiernie na krótkie tuleje 44 z kazdego konca tak, ze dolne konce zacisków wewnetrznego 15 i zewnetrznego 16 poddane sa dzialaniu jednakowych sil, które obracaja je na ich odpowiednich osiach 43, 46 w celu doprowa¬ dzenia ich górnych, skierowanych do wewnatrz konców do zetkniecia z odpowiednimi klockami dociskowymi 48 na stole 13 (fig. 8 i 9). Konce zacisków 15, 16 zaopatrzone sa w wymienne pod¬ kladki 49.Zwalniajacy zacisk cylinder 31 zamocowany jest do wyrównawczego drazjka 32 wspólosiowo z cy¬ lindrem zaciskajacym 30, a jego element dociskowy 50 zamocowany jest swym wewnetrznym koncem do preta 51 zwalniajajcego zacisk, który moze sie przesuwac wewnatrz rurkowego popychacza 35 i elementu czolowego 34 cylindra zaciskajacego 30.Pret 51 swoim wolnym koncem przechodzi przez otwór 52 w drugim koncu wejwnejtrznego za¬ cisku 15.Wystajaca koncówka preta 51 posiada w punkcie 53 rowek w celu zaczepienia o wypust 54 zacisku 15, przy czym czesc tej koncówki, która tworzy sciane boczna rowka 53 ma sfrezowanie 55 po¬ zwalajace na to, aby pret 51, przy obracaniu mógl byc odlaczony lub zaczepiony z wystepem 54, w celu ulatwienia demontazu lub montazu.Element czolowy 50, w swej czejsci zewnetrznej, jest przesuwany w tulei 56 osadzonej w mostku 57 . na zewnetrznej krawedzi segmentu llb—llf loza.Nastawny pierscien zderzakowy 58 jest zamoco¬ wany na tym zewnetrznym kon|cu elementu czofto- 5 wego 50 w celu ograniczenia jego ruchu do zew¬ natrz przez zetkniecie z mostkiem 57.Gdy cylinder 31 zwalniajacy zacisk zasilany jest ciecza pod cisnieniem poprzez zlaczke rurowa 59, wówczas element czolowy 50 porusza sie az do zetkniecia nastawnego pierscienia 58 z mostkiem 57 i jednoczesnie odciaga pret 51 zwalniajacy za¬ cisk. Pret ten, dzieki zazebieniu sie rowka 53 z wy¬ pustem 54, przekreca wewnetrzny zaiciisk 15 w kie¬ runku, odsuniecia na wkladki 49 od klocka do¬ ciskowego 48.Z chwila zetkniecia sie pierscienia 58 z mostkiem 57, reakcja nacisku na cylinder 31 zmusza drazek wyrównawczy 32 do przesuniejcia sie do wewnatrz.Jak przedstaiwino na fig. 6, kazjdy koniec tego preta zamocowany jest przetyczka 60 do krótkiego ciegna 61, które przesuwa sie swobodnie wew¬ natrz tulei 44 i otwpru koncówki odpowiedniego zewnetrznego zacisku 16, przy czym wystajacy koniec ciegna 61 zaopatrzony jest w nakretke na- stawcza 62.Ruch ku srodkowi preta 32 powoduije odciagnie¬ cie koncówki zacisków 16 oraz odchylenie nakladki 49 na odpowiednim zacisku od styku z klockiem dociskowym 48 na stole 13. Dzieki temu stól zostaje zwolniony ze swego uchwytu na segmencie loza llb —llf.Na kazdym segmencie loza llb —llf (fig. 7) umieszczona jest para trzpieni 14 do ustawiania stolu, przylegajaca do kazdego przedniego lub zewnetrznego naroza.Kazdy trzJpien 14 przesuwa sie w Mniowym lozysku kulkowym 64 w tulei 65 w segmencie llb—'llf. Trzpien 14, przesuwa sie miedzy dolnym, czyli cofnietym, polozeniem, w którym jego kon¬ cówka jest na równi lub nieco ponizej powierzchni górnej segmentu loza, a polozeniem podniesionym czyli regulujacym, w którym trzpien wchodzi w odpowiednie dokladnie obrobione gniazdo 66 loza (fig. 8). Ten ruch posuwisto-zwrotny wyko¬ nywany jest przy pomocy silofwnika hydraulicznego 67 zamocowanego srubami do dolnej strony seg¬ mentu loza.Dolny koniec trzpienia 14 zaopatrzony jest w pare rozstawionych w kierunku osiowym piers¬ cieni zderzakowych 68, 69, miedzy którymi umiesz¬ czona jest dzwignia wlaczajaca 70. Dzwignia ta steruje wylacznik graniczny 71, który sluzy do przekazywania sygnalów zakonczenia suwów trzpie¬ nia do mechanizmów sterowania posuwów narzedzi i stolu.Na fig. 8 i 9 przedstawiona jest konstrukcja stolu 13. Kazdy stól jest na ogól podobnego ksztaltu i wielkosci w rzucie pionowym, do ksztaltu seg¬ mentu loza 1la —llf,- to jest tworzy on wycinek kola, rozciagajacego sie od punktu A do punktu B na zewnetrznym obwodzie, jak to przedstawiono na fig. 8.Wszystkie stoly 13 tworza ciagly ruchomy stól wsparty na segmentach loza lla— Hf i polaczone sa na przylegajacych koncach srubami 73. 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6068 358 7 8 Sruby te przechodza luzno przez wybrania 74 w pionowych zebrach lub sciankach koncowych 75 i miedzy ramionami wspornikóiw 76 w ksztalcie litery „U", które sa umocowane odpowiednimi kolkami i srubami do odpowiednich przylegaja¬ cych stolów i£\ Sprezyste podkladki 173, 174 umieszczone sa na kazdej srubie, miedzy lbem wzglednie nakretka i odpowiednim przylegajacymi wspornikiem 76, przy czym podkladki te sa dostatecznie sztywne tak, ze nie ulegaja deformacji przy normalnych obciazeniach wynikajacych z przesuwów podzia¬ lowych, natomiast sa odpowiednio podatne na dzia¬ lanie trzepieni 14.Z kazdego konca kazdy stól 13 posiada stopnie 77 i 78, przy czym stopien 77 jest wzglednie plyrtki i biegnie od czolowej do tylnej krawedzi stolu, w kierunku równoleglym do promienia poprowa¬ dzonego przez srodek segmentu.Stopien 78 jest glebszy i dochodzi do scian lub zeber koncowych 75.Plytki, stopien lub wglebienie 77 miesci stosun¬ kowo cienka plytke przykrywajaca 79 (pominieta na lewym koncu na fig. 8), która sluzy do zacho¬ wania ciaglosci górnych powierzchni stolów i za¬ pobiega przedostawaniu sie opilków ze smarem do szczeliny miedzy stolami.Na dolnym stopniu 78 spoczywa plyrtka laczaca 80 przykrecona do dolnego stopnia 78 srubami 81, które przechodza z luzem przez odpowiednie otwory 82 w plycie laczacej 80.Górne konce srub 81 sa zaopatrzone w gwinto¬ wane otwory w celu wkrecenia srub dociskowych 83 przytrzymujacych plytke dociskowa 79.Wszystkie elementy mocujace, takie jak 73, 81, 83 dopuszczaja ograniczony luz promieniowy i obwodowy miedzy przylegajacymi stolami, gdy trzpienie 14 wchodza w odpowiednie tuleje 66.Kazdy stól 13 ma zamocowane od dolu, roz¬ mieszczone pod równymi katami trzy zestawy rolek, które wspólpracuja z prowadnica, czyli row¬ kiem 22 wykonanym w segmentach loza lla — Hf.Kazdy z zewnetrznych zestawów posiada dwie wspólosiowe rolki 85, 86 zmontowane na wspólnym krótkim walku 87, który jetet zamocowany w stole.Górna rolka 85 kazdego z tych zestawów biegnie w rowku 22, podczas gdy dolna rolka 86 prowa¬ dzona jest w rowku krzywki posuwowej, jak to bedzie opisane nizej w najwiazaniu do fig. 10 i 11.Srodkowy zestaw sklada sie z pojedynczej, górnej rolki 88 osadzonej na waSJku 89, którego os 91 jest nieco przesunieta w stosunku do osi 90 rolki. Kolnierz 92 walka 89 dotyka dna plytkiego wglebienia 93 w dolnej powierzchni stolu, a jego górny koniec zamocowany jest do plyty podzia¬ lowej 94, zaopatrzonej w przeciwstawne lukowate szczeliny 95 o kacie 90°, przez które przechodza sruby zaciskowe 96.Nakretka 97 dociska walek 89 w ustawionym polozeniu. Plyta podzialowa 94 i polaczone z nia czesci umieszczone sa we wglebieniu 98 w górnej powierzchni stolu 13.Uklad rolek 85, 86, 88 jest tego rodzaju, ze gdy stól 13 umieszczony zostaje na segmencie loza lla— llf, z górnymi rolkami 85, 88, wsunietymi w prowadnice 22, srodkowy zestaw dopasowuje sie przez obracanie plyty podzialowej 94 tak dlugo, dopóki rolka 88 nie zostanie dosuniejta do sciany bocznej rowka 22 z dostatecznym naciskiem, by 5 spowodowac zetkniecie sie rolek 85 z druga sciana boczna rowka 22, az ustali sie pewne minimum swobody ruchów dla stolu 13 w kierunku promie¬ niowym, na segmencie loza lla — llf.Regulacje te najkorzystniej jest wykonac po umieszczeniu wszystkich segmentów loza lla do llf na podstawie 11 i po obróbce koncowej rowka 22 prowadnicy, w celu zapewnienia dokladnosci wspólsrodkowosci i gladkosci przejsc z segmentu na segment. Regulacje nalezy tez wykonac, gdy stól 13 nie zostal jeiszcze calkowicie ustawiony wzdluz obwodu do polozenia roboczego, przy czym sciany rowka 22 winny miec lekki luz w miejs¬ cach, w których sa one zwykle docisniete górnymi rolkami 85, 88 tak, by stól mial dostateczny sto¬ pien promieniowej swobody przelsuniec w chwili gdy trzpienie 14 wchodza calkowicie w siwe tuleje 66. W ten sposób ostateczne ustalenie polozenia stolu 13 ha dowolnym stanowisku roboczym nie jest zalezne od docisku rolek 85, 86, 88 do boków rowka 2& Górna powierzchnia stolu 13 ma cztery duze wglebienia, ograniczone powierzchniaimi 99, które sa plasko obrobione dla zamontowania na nich przyrzadów lub uchwytów (nie uwidocznionych na rysunku) do mocowania przedmiotów obrabia¬ nych.Kazda dolna rolka 86 osadzona na walku 8? ma zdolnosc zazebiania sie z krzywka 100 (fig. 10 i 111), przy czym górna i dolna granica krzywki jest oznaczona liniami kreskowymi na filg. 9.Krzywka ta stanowi rowek obrobiony w cylin¬ drycznym wrzecionie 101 zamontowanym w lozys¬ kach (nie uwidocznionych) w segmencie lla loza.Rolki 86 stolu 13 zajmuja kolejne polozenia 86a, 86b i 86c (fig. 10, la). Krótkie odcinki spoczynkowe przewidziane sa na obu koncach rowka 100 w po¬ staci segmentów 102, 103, które pozwalaja na lagodne uruchomienie kolejnej rolki 86 stolu, po zakonczeniu przez poprzedzajaca rolke przebiegu kretej czesci biezni krzyiwki.W omawianym ukladzie wrzeciono krzywkowe 101 musi wykonac dwa obroty by przekrecic stól 13 o jeden kat podzialowy. Jak przedlstawiono na fig. 10, rolki 86 poruszaja sie lukowatytm torem 104 w kierunku strzalek I przy kierunku obrotu R wrzeciona 101. Obroty wrzeciona krzywkowego sa kontrolowane konwencjonalnym mechanizmem (nie zaznaczonym na rys.).Obrabiarka wedlug wynalazku dziala nastepuja¬ co. Przedmiot umieszcza sie na pustym stole 13 na stanowisku objetym segmentem loza lla, (fig. 3).Na nastepnych stanowiskach llb—'llf przedmiot jest obrabiany glowicami narzedziowymi 12, a na¬ stepnie wyladowany na stanowisku lla.Na kazdym stanowsku obróbki llb —llf glowice narzedziowe 12 sa ustawione odpowiednio do trzpieni nastawczych 14 tak, ze z chwila gdy stól 13 zostal za pomoca krzywki 100 ustawiony w po¬ lozeniu roboczym, trzpienie 14 tego stanowiska lokalizuja dokladnie przedmiot obrabiany zarówno is 20 25 30 35 40 45 50 '55 609 68 358 10 promieniowo, jak i obwodowo, na co pozwala do¬ stateczny dla tego celu luz miedzy stolami, za¬ pewniony przez elementy laczace 73, 81.W konsekwencji tego, bledy przy poczatkowym nastawieniu i zaciskaniu przedmiotu nie kumuluja sie przy przesuwaniu sie przedmiotu obrabianego przez dany szereg stanowisk.Kolejnosc dzialania trzpieni 14, zacisków 15, 16 i wrzeciona krzywkowego 101 jest ustalana za po¬ moca regulatora typu konwencjonalnego.Tak wiec, gdy wszystkie glowice narzedziowe 12 na stanowiskach roboczych zakonczyly swoje operacje i zostaly odsuniete od przedmiotu obra¬ bianego, zostaje uruchomiony zawór w obwodzie hydraulicznym kazdego cylindra 67 uruchamiaja¬ cego trzpien, co powoduje .wycofanie sie trzpieni.Równoczesnie, lub bezposrednio po tyim, cylinder 31 luzutjacy zacisk zostaje wprawiony w ruch w celu zwolnienia wewnetrznych i zewnetrznych zacisków 15, 16. Nastepnie zostaje uruchomiony silnik napedzajacy wrzeciono krzywkowe 101.W tym samym czasie zawór w obwodzie sprezo¬ nego powietrza zasilajacy przewody 28 zostaje otwarty, wskutek czego podnosi sie cisnienie po¬ wietrza w zaglebieniach 26 we wszystkich segmen¬ tach loza Ha — llf tak, ze ciezar kazdego stolu 13 jest czesciowo skompensowany, co zmniejsza tarcie w czasie nastawiania stolu 13.Krzywka 100 pokrywa sie scisle z podzialka lukowa dolnych rolek 86, która jest nominalnie stala dla wszystkich stolów i miedzy stolami.Wrzeciono krzywkowe 101 zatrzymuje sie, gdy rolka 86 spoczywa w kazdym z dwóch segmentów 102, 103, co zapewnia, ze stoly 13 sa zawsze zatrzy¬ mane w polozeniu, w którym ich gniazda 66 usta¬ wione sa w przyblizeniu naprzeciw trzpieni 14.Jak pokazano na fig. 1 — 3, podstawa 11* moze byc wyposazona, na zadania w gniazda 105, do których moga byc przymocowane wsporniki do za¬ montowania glowic narzedziowych dla obróbki na promieniowo zewnetrznej stronie.Powyzszy opis obrabiarki zespolowej o segmen¬ towej konstrukcji loza uwypukla wprowadzone uproszczenie konstrukcyjne, które umozlilwia dofetep do mechanizmów, w celu ich obslulgi, podzialowego ustawiania i unieruchamiania przedmiotu obróbki.Ponadto, czesci loza i stolu, które ulegly nad¬ miernemu zuzyciu sa latwo wymieniane na nowe, co umozliwia wyeliminowanie dluzszych przesto¬ jów.Pewna ilosc znormalizowanych, stosunkowo nie¬ duzych, czesci moze byc utrzymywana w zapaisie w celu ich wymiany, dzieki czemu koszty naprawy i obslugi obrabiarki sa znacznie zmniejszone.W zwiazku z tym, zbedny staje sie wyposazony w rózne urzadzenia warsztat naprawczy, a tym samym eliminuje sie koszty inwestycyjne i ko¬ niecznosc wygospodarowania odpowiedniej prze¬ strzeni fabrycznej.Przy wyeliminowaniu srodkowych rolek wioda¬ cych 88, stoly 13 sa przesuwane wzdluz prostego odcinka prowadnicy 32, jesli zajldzie potrzeba umieszczenia takiego segmentu miedzy dwoma przyleglymi segmentami loza. W takim ukladzie, sposób polaczen stolów 13 winien byc zmodyfiko¬ wany, przy czym nalezy wziac pod uwage wzgledny ruch katowy, przy przejsciu z toru krzywego na prosty i odwrotnie.Dalsza korzysc segmentofwej konstrukcji loza 5 polega na tym, ze srodkowy stojak ma wiekszy przekrój niz zwykle, jak równiez jest mocniej za¬ montowany niz w obrabiarkach typu konwencjo¬ nalnego.Jakkolwiek opisana obrabiarka ma szesc stano¬ wisk, wlaczajac w to jedno stanowisko ladowania, mozliwe sa modyfikacje o wiekszej ilosci stano- witek, a co za tym idzie o innym ksztalcie srodko¬ wego stojaka i innej ilosci segmentów loza.W pewnych przypadkach, wskazane jest wyko¬ nanie kilku segmentów loza 11*^ llf, których srednia dlugosc w kierunku przestawiania stolów 13 jest równa rozpietosci dwóch lub kilku sta¬ nowisk pracy. Najkorzystniej jest jednak, by kazdy segment mial srednia dlugosc, pozwalajaca na objecie calej ilosci stanowilsk. PL