Opublikowano: 30.VI.1973 68338 KI. 86c,14/05 MKP D03d 47/20 Wspóltwórcy wynalazku: Ryszard Wiecko, Jerzy Workowski Wlasciciel patentu: Centralne Biuro Techniczne Przemyslu Maszyn Wlókienniczych, Lódz (Polska) Sposób stalego podawania watku w krosnie tkackim, zwlaszcza chwytakowym oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Wynalazek dotyczy sposobu stalego podawania watku w krosnie tkackim, zwlaszcza chwytakowym oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.W znanym rozwiazaniu w którym urzadzenie odmierzajace sciaga nitke watku z nieruchomego nawoju, a jego elementy obrotowe sa w stalym z nia kontakcie, koniecznym jest zastosowanie do¬ datkowych dysz ssacych, w których w momencie wprowadzenia odmierzonej nitki do przesmyku, magazynowana musi byc nowa petla nitki poda¬ wana przez urzadzenie odmierzajace. Pociaga to za soba stosowanie wiekszej ilosci zacisków nitki watkowej, oraz sterowanie strumieniem powietrza w dyszach. Ma to niekorzystny wplyw na doklad¬ nosc odmierzania, a wiec na ilosc odpadów. Zasila¬ nie krosna z nawojów umieszczonych po obu jego stronach jeszcze bardziej komplikuje te urzadzenia.W innym rozwiazaniu nitka watku sciagana jest okresowo za pomoca rolek z nieruchomego nawoju.Pobrana z nawoju nitka przechodzi przez prowad¬ nik, naprezacz, zacisk i kolejny prowadnik, a na¬ stepnie przez urzadzenie odmierzajace do zasobnika zasysajacego w którym magazynowana nitka wat¬ ku uklada sie w ksztalcie petli. Z chwila opróznie¬ nia zasobnika przez chwytak z odmierzonego watku i wprowadzenia go do przesmyku, nastepuje wsku¬ tek rozrzadu krzywek, wstrzymanie sciagania nitki watku z nawoju w nastepstwie rozchylenia sie rolek w urzadzeniu odmierzajacym z równoczes¬ nym zacisnieciem nitki watku przez zacisk. 10 15 25 20 Powyzsze rozwiazanie ma wade w postaci ko¬ niecznosci okresowego zatrzymania nitki watku na odcinku od nawoju do zasobnika magazynujacego watek, przy czym przez ten odcinek rozumie sie równiez sam nawój. Okresowe zatrzymywanie frag¬ mentu nitki watku, powoduje zmiane wspólczyn¬ nika tarcia w elementach prowadzacych watek, szczególnie urzadzenia odmierzajacego. W wyniku tego powstaje poslizg, przy którym szybko zuzy¬ waja sie elementy prowadzace nitke watku. Zja¬ wisko to, jak równiez opory bezwladnosci nawoju, powoduja wzrost ilosci zrywów nitki watku.Rozwiazanie bedace przedmiotem wynalazku ma na celu usuniecie wyzej wymienionych wad w znanych rozwiazaniach podajacych watek w (kros¬ nie tkackim.Sposób ciaglego podawania watku w krosnie wedlug wynalazku, polega na tym, ze ilosc watku magazynowana w podcisnieniowym zasobniku jest mniejsza od wymaganej szerokoscia tkaniny. Róz¬ nica ta, jest uzupelniana z nawoju i petli podczas przelotu chwytaka w przesmyku, przy czym jest uzupelniana w pierwszej kolejnosci z nawoju a dalsza z petli.W przypadku zrywu watku w chwilowym polo¬ zeniu chwytaka, krosno jest zatrzymywane w mo¬ mencie, gdy chwytak znajduje sie poza przesmy¬ kiem, lecz przed jego powtórnym wybiciem przez bijak.Wynalazek obejmuje takze urzadzenie do stoso- 68 3383 wania wymienionego sposobu stalego podawania , watku w krosnie.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada nierucho¬ my nawój, prowadnik, rolki podajace, podcisnie¬ niowy zasobnik, czujnik zrywu watku, chwytak, dzwignie nakladajaca watek i nozyczki, przy czym podajaca rolka jest napedzana od walka mecha¬ nizmu przerzutowego, na którym jest umieszczona krzywka wylaczajaca krosno po wyjsciu chwytaka z przesmyku. Krzywka ta ma kontakt z ukladem niskiego napiecia, w którym jest elektromagnes z równolegle podlaczonymi do niego sterowanymi przelacznikami.Wedlug wynalazku, osiaga sie przejecie przez chwytak czynnosci kazdorazowego kontrolowanego odmierzania watku, gdzie watek jest odwijany z nawoju i podawany do zespolu magazynujacego z predkoscia stala przez caly czas tkania.Upraszcza sie przez to zespoly odwijajace watek z nawoju oraz podajace ten watek do zespolu ma¬ gazynujacego.Zmniejsza ilosc zrywów i zuzycie watku do wy¬ sokosci uzasadnionej technologia tkania i dalsza obróbka tkaniny.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia przed odcieciem watku, fig. 2 — schemat urzadzenia watku, lecz przed wywleczeniem petli z zaczepu chwytaka, fig. 3 — schemat urzadzenia po wywle¬ czeniu petli z zaczepu chwytaka, fig. 4 — schemat ukladu niskiego napiecia sterujacego zatrzymaniem krosna w okreslonym polozeniu chwytaka.Zespól odwijajacy watek 1 z krzyzowego nawoju 2 i doprowadzajacy watek 1 do podcisnieniowego zasobnika 3, sklada sie ze stozkowego walka 4 i rol¬ ki 5 osadzonej obrotowo na dzwigni 6 zawieszonej wahliwie w przegubie 7. Rolka 5 jest dociskana do walka 4 za pomoca srubowej sprezyny 8. Zes¬ pól elementów 4 i 5 znajduje sie na drodze watku 1 miedzy krzyzowym nawojem 2 a podcisnieniowym zasobnikiem 3. Miedzy krzyzowym nawojem 2 ^a zespolem elementów 4 i 5 znajduje sie prowadnik 9 obejmujacy watek 1. Na drodze watku 1 przy wyjsciu z podcisnieniowego zasobnika 3 znajduje sie czujnik 10, pracujacy na zasadzie tarcia. Nie (pokazana na rysunku dzwignia, naklada watek 1 na chwytak 11, który posiada zaciskowy zaczep lla, zaciskajacy watek 1 przy przewlekaniu go przez przesmyk. Sterowane nozyczki 12, umiesz¬ czane na brzegu biezni 13, odcinaja watek po utwo¬ rzeniu sie petli w momencie, gdy chwytak 11 wbiega do przesmyka osnowy 14. Stozkowy walek 4, posiada naped od walka 15, nie podanego na ry¬ sunku mechanizmu przerzutowego krosna. Glówne 1 sprzeglo krosna, nie pokazane na rysunku a pod¬ laczone w obwód elektryczny wysokiego napiecia, jest wylaczane przelacznikiem 16 z tego obwodu, za posrednictwem elektromagnesu 17 znajdujacego sie w ukladzie elektrycznym niskiego napiecia. Do elektromagnesu 17 podlaczone sa równolegle stero¬ wane przelaczniki 18, 19, 20 i 21. Natomiast do nich, do kazdego z osobna, podlaczone sa szeregowo przelaczniki 22 oraz 23 i sterowane krzywka 24, osadzona na walku 15. 338 4 Urzadzenie dziala w ten sposób, ze walek 1 od¬ wijany jest z nawoju 2 z predkoscia stala przez stozek 4 i rolke 5, a nastepnie magazynowany w podcisnieniowym zasobniku 3 w ilosci mniejszej 5 od wymaganej szerokoscia tkaniny. Z zasobnika 3 poprzez element 10 czujnika zrywu, watek 1 nakla¬ dany jest dzwignia na zacisk lla chwytaka 11, który przewleka watek 1 przez przesmyk i jedno¬ czesnie wyciaga go z zasobnika 3. Przed calkowitym 10 wyciagnieciem zmagazynowanego watku 1 z zasob¬ nika 3, nozyczki 12 odcinaja go, tworzac petle za¬ wieszona o zacisk lla. Brakujaca róznica watku 1 jest uzupelniana z nawoju 2 i petli w czasie prze¬ lotu chwytaka 12 w przesmyku, przy czym w pierw- 15 szej kolejnosci jest uzupelniana z nawoju 2 a na¬ stepnie z petli. Przyczyna tego sa wystepujace sily, — sila tarcia w zacisku lla która jest wieksza od podcisnienia w zasobniku 3, co powoduje, ze przy wiekszej predkosci przelotu chwytaka 11 od pred- 20 kosci podawania watku 1 przez zespól elementów 4 i 5, watek 1 nie jest magazynowany w zasobni¬ ku 3, lecz tylko przechodzi przez niego naprezony i uzupelnia czesc brakujacej róznicy watku 1, po¬ zostala resztka watku 1 jest wysuwana z petli za- 25 cisku lla.Brakujaca róznica watku 1, jest uzupelniana z nawoju 2 i petli w stosunku proporcjonalnym do predkosci podawania watku 1 przez zespól 4 i 5 przy predkosci przelotu chwytaka 11. Z chwila wy- 30 suniecia petli z zacisku lla, nastepuje ponowne magazynowanie watku 1, w zasobniku 3. Wahania rozrzutu dlugosci kazdego odcietego odcinka watku 1, wynikajacego z niejednakowego czasu poszcze¬ gólnych przerzutów chwytaka 11, sa automatycznie 35 kompensowane w ukladzie — zespól elementów 4 i 5, zasobnik 3 i petla w zacisku lla. Zatrzyma¬ nie krosna nastepuje po nacisnieciu recznego prze¬ lacznika 18 lub 19, ale to nie spowoduje jeszcze zadzialania elektromagnesu 17, rozlaczajacego ob- 40 wód wysokiego napiecia przelacznikiem 16, wyla¬ czajacym glówne sprzeglo krosna. Dopiero dodatko¬ we wlaczenie przelacznika 22 lub 23 sterowanego krzywka 24, zamyka uklad niskiego napiecia po¬ wodujac zadzialanie elektomagnesu 17. Mozna rów- 45 niez nacisnac wylaczajacy przelacznik 22 lub 23 w dowolnym polozeniu chwytaka 11 i krosno zatrzy¬ ma sie z chwila, gdy chwytak 11 znajduje sie poza przesmykiem, lecz przed jego powtórnym wybi¬ ciem przez bijak. Przy zrywie watku 1 impuls 50 elektryczny przekazany z czujnika 10 powoduje wlaczenie przelacznika 20 lub 21, lecz zatrzymanie krosna nastapi dopiero po wlaczeniu przelacznika 22 lub 23 krzywka 24, podobnie jak przy recznym wylaczeniu krosna. 55 PL