Pierwszenstwo: 27.IX.1965 Finlandia Opublikowano: 30.VI.1973 68296 KI. 45£,31/02 MKP AOlg 31/02 UKD Wlasciciel patentu: Pentti Samuel Nisula, Hamevaara (Finlandia) Sposób hodowli sadzonek, zwlaszcza sadzonek lesnych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób hodowli sa¬ dzonek, zwlaszcza sadzonek lesnych i urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znany jest sposób hodowli sadzonek lesnych, przy którym to sposobie sadzonki mocowane sa za pomoca kleju miedzy dwoma rozkladanymi w ziemi paskami, lub tez nanoszone sa na tas¬ me nosna za pomoca przystosowanych do tego pas¬ ków, przy równoczesnym wolno zwisajacym ukla¬ dzie korzeni. Znany jest równiez sposób sadzo¬ nek, przy którym stosuje sie trzy nalozone na siebie warstwy skladajace sie z dwóch wlóknis¬ tych warstw zewnetrznych i srodkowej warstwy glebowej. Rosliny przy tym sposobie wysiewane sa w warstwie glebowej i umieszczane z cala ma¬ ta na obranym z góry miejscu.Znany jest równiez sposób sadzenia sadzonek przy stosowaniu rury z tworzywa sztucznego, zao¬ patrzonej w otwory i wypelnionej mieszanina tor¬ fu i piasku, do których to otworów wkladane sa nasiona, po czym rura ukladana jest poziomo, któ¬ ra po wzroscie sadzonek jest cieta i razem z sa¬ dzonka wsadzana do ziemi. Wada tych znanych sposobów jest to, ze wymagaja one wielostop¬ niowych i pracochlonnych czynnosci oraz dodat¬ kowego zuzycia materialów w postaci tasm kle- jacych — rur z tworzywa sztucznego, warstw wlóknistych i innych.Znane sa równiez sposoby hodowli sadzonek przy stosowaniu naczyn lub doniczek wypelnio- 10 20 25 30 nych torfem, które razem z sadzonkami przewo¬ zone sa ze szklarni na plantacje. Wada tego spo¬ sobu jest to, ze tworza sie przy nim zbyt zwinie¬ te korzenie, które zaklócaja pózniejszy normalny rozrost drzewa. Celem wynalazku jest wyelimino¬ wanie niekorzystnych cech hodowli, zmniejszenie ilosci odpadów, zmniejszenie pracochlonnosci i zu¬ zywania dodatkowych materialów. Aby osiagnac ten cel postanowiono zgodnie z wynalazkiem, wy¬ hodowane w znany sposób sadzonki lub nasio¬ na wsadzac w odpowiednich od siebie odstepach przy równoczesnym zastosowaniu na tasmie z two¬ rzywa sztucznego lub plóciennej plyty, które ra¬ zem z dolna warstwa moga byc zwijane w zwoje lub skladane w pakiety, a nastepnie pakiet lub zwój ustawiany jest pionowo.Gdy rosliny znajdujace sie w materiale glebo¬ wym wystarczajaco podrosna to zwoje, lub pakie¬ ty rozdzielane sa w pojedyncze plyty glebowe, któ¬ re zawieraja w zaleznosci od potrzeby jedna lub wiecej sadzonek.W wyniku zastosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku unika sie spietrzenia robót w okresie wio¬ sennym i jesiennym ze wzgledu na to, ze praca moze byc rozkladana na dluzszy okres czasu. Do¬ datkowa korzyscia jest równiez to, ze na jednost¬ ke powierzchni moze byc umieszczona wieksza niz dotychczas ilosc sadzonek przy czym ulatwiony jest równiez transport, oraz skladowanie sadzonek 68 29668 296 3 w lesie, poniewaz w pakietach nie ulegaja one uszkodzeniom.Podczas wszystkich tych zabiegów sadzonki kon¬ tynuuja swój wzrost, przy czym sadzonki te nie uszkodzone i silne dostarczane sa do lasu, a na- 5 stepnie po wsadzenju ich w ziemie posiadaja do¬ bra warunki zakorzeniania.Poniewaz sadzonki razem z pakietami przewo¬ zone sa na miejsce wysadzania, gdzie umieszcza¬ ne sa w sadzeniowych otworach, to wysadzanie 10 moze odbywac sie w okresie calego roku. Dalsza korzyscia tego sposobu jest równiez to, ze rosli¬ ny przechowywane sa razem z pakietami, w któ¬ rych korzenie rozprzestrzeniaja sie glównie w kie¬ runku bocznym, dzieki czemu tworzy sie natural- 15 ny system korzeniowy na poziomie plyty glebowej.Zgodnie z- wynalazkiem, pakiety plyt glebowych sa w calosci transportowane do miejsc sadzenia, gdzie w miare postepu prac sa kolejno z pakie¬ tów oddzielane. 20 Urzadzenie wedlug wynalazku posiada poziomy przenosnik, który wyposazony jest w elastyczna tasme. Tasma elastyczna przenosnika oparta jest od strony zewnetrznej na ustawionym walcu, na przeciw którego ustawiony jest drugi walec górny, ^ przy czym walce te przeznaczone sa do ugniata¬ nia warstw gleby i torfu zsypywanego na prze¬ suwana tasme.Nad przenosnikiem tasmowym umieszczone sa dwa lejowe zsypy, z których jeden o wiekszym wymiarze zawiera glebe zsypywana na przesuwa¬ jaca sie tasme przenosnika, a drugi o mniejszym wymiarze zawiera sztuczny nawóz lub torf zsypy¬ wany na warstwe gleby. Lejowe zsypy wyposa¬ zone sa w zasuwy umieszczone u ich wylotu, które przeznaczone sa do regulacji ilosci zsypywanej gleby i torfu.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 40 przedstawia urzadzenie w widoku z boku, fig. 2 — plyte substratowa z sadzonkami, czesciowo zwi¬ nieta w zwój, fig. 3 — pakiet plyt substratowych przystosowanych do transportu, fig. 4 — schemat podkladowej plyty substratowej, fig. 5 — sche- 45 mat odmiany plyty.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera tasmowy przenosnik 1, z umieszczona na nim tasma 3, zwi¬ jana w miejscu 2, który to przenosnik napedzany jest za pomoca nie uwidocznionego silnika. Nad 50 przenosnikiem tasmowym 1 umieszczony jest zsy¬ powy lej 4 wyposazony w dozownik przeznaczony do dozowania zsypu gleby na przenosnik. W po¬ blizu leja 4 jest umieszczony lej 5, o znacznie mniej¬ szych wymiarach, wyposazony równiez w dozow- 55 nik, przeznaczony do dozowania znajdujacego sie w leju sztucznego nawozu lub torfu. Pod górna powierzchnia przenosnika umieszczony jest obro¬ towy walec 7, przeznaczony do utrzymania na okreslonym poziomie przesuwanej tasmy przeno- eo snika. Nad górna powierzchnia przenosnika 1 na¬ przeciw walca 7 umieszczony jest w pewnej, re¬ gulowanej odleglosci od tasmy przenosnika wa¬ lec 6, przeznaczony do ugniatania warstwy gleby i torfu. Klinowy nóz 9 ustawiony jest w pewnej fi5 odleglosci od walca 6 i w sposób zsynchronizo- 30 35 wany przecina utwardzona glebe 8. Urzadzenie pracuje w ten sposób, ze po uruchomieniu tasmo¬ wego przenosnika 1, na którym umieszczona jest tasma 3 w sposób regulowany zsypywana jest z leja 4 i 5 warstwa gleby i torfu, która ugnia¬ tana jest za pomoca walca 6. Ugnieciona warstwa gleby i torfu 8 za pomoca klinowego noza 9 jest dzielona na osobne segmenty, na które w równych odstepach ukladane sa nasiona lub sadzonki, po czym podzielona warstwa 8 razem z tasma 3 jest zwijana w zwoje przystosowane do transportu na miejsce wysadzania.Przy sposobie wysadzania wedlug wynalazku sadzonki 11 ukladane sa korzeniami na po¬ wierzchni plyty substratowej (fig. 2), lub tez sadzonki 12 ukladane sa na brzegu plyty substra¬ towej (fig. 3). W przypadku wysiewania, nasiona wysiewa sie na brzegu plyty substratowej 10, która zostaje pocieta na czesci miedzy rozsadami 11 w miejscach 13 oznaczonych na fig. 2. W ten spo¬ sób wokól korzeni pozostaje utworzona plaska bryla substratu, która jest umieszczona razem z korzeniami sadzonki we wglebieniu w ziemi za pomoca narzedzia rozsadowego lub maszyny do sadzenia sadzonek. W przypadku koniecznosci sa¬ dzenia wiekszych sadzonek, plyty substratowe 10 osadzane sa na obszerniejszej powierzchni.Otrzymany zwój plyty substratowej wiaze sie za pomoca obreczy lub tasmy ze sztucznego two¬ rzywa. Plyty substratowe wyciete z warstwy 8, które zaopatrzone sa w spodnia tasme 3 zamiast zwijania w zwoje moga byc ukladane równiez w pakiety 15, które wiazane sa w sposób podobny jak zwoje 14.Spodnia tasma 3 stanowi podparcie dla warstwy substratowej, przy czym ma ona za zadanie zmniej¬ szenie parowania w substracie i skierowania ko¬ rzeni sadzonek w kierunku równoleglym do po¬ wierzchni plyty oraz oddzielenia zwinietej warstwy substratowej 8 od siebie. Zgodnie z fig. 4 sa wy¬ konane na spodniej tasmie 3 poprzeczne scianki dzialowe 17 z tasmy, kauczuku pianowego lub kartonu, które maja za zadanie wytworzenie prze¬ gródek 18, mieszczacych w sobie po jednej rosli¬ nie. Odmiana tasmy 3 (fig. 5) podobna jest do tasmy na fig. 4, z ta róznica, ze scianki 17 utwo¬ rzone sa w formie karbów 19, miedzy które ukla¬ dany jest torf.Przy zastosowaniu pakietów wedlug fig. 3 pa¬ kiety 15 razem z sadzonkami ustawiane sa piono¬ wo, przy czym pakiety te zgodnie ze sposobem sa w odpowiednich odstepach czasu odwracane w sposób taki aby sadzonki otrzymywaly z róz¬ nych stron naswietlenie. PL PL PL