PL68289B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 27.IX.1966 Stany Zjednoczone Ameryki Opublikowano: 10.X.1973 68289 KI. 8m,l/01 MKP D06p 1/20 UKD Wlasciciel patentu: Toms River Chemical Corporation, Toms River (Sta¬ ny Zjednoczone Ameryki) Sposób barwienia i drukowania wlókien poliestrowych Przedmiotem wynalazku jest sposób barwienia i drukowania wlókien poliestrowych.Stwierdzono, ze otrzymuje sie bardzo dobre wy- barwienia i wydruki wlókien z liniowych poli¬ estrów aromatycznych, zwlaszcza z polietylenoteref- talanu, stosujac barwniki acylofenyloaminoantra- chinonowe o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub ewentualnie podstawiona atomami chlorowca i/lub grupami hydroksylowymi grupe alkilowa o 1—9 atomach wegla, na przyklad grupe etylowa, propylowa, chlorowcoalkilowa lub hydro- ksyalkilowa, lub ewentualnie podstawiona, np. ato¬ mami chlorowca, grupami hydroksylowymi lub al- koksylowymi, grupe fenylowa, przy czym reszta fenylowa A moze byc podstawiona atomami chlo¬ rowca, grupami hydroksylowymi, nizszymi grupami alkilowymi lub alkoksylowymi, W oznacza atom wodoru lub chlorowca, grupe alkilowa lub alko- ksylowa, a podstawniki X, Y i Z oznaczaja atomy wodoru lub grupy hydroksylowe, albo jeden z podstawników X, Y i 2 oznacza grupe aminowa, alkoksylowa, benzamidowa, toluenosulfonyloamino- wa, benzenosulfonyloaminowa lub grupe o wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, a pozostale podstawniki X, Y i Z ozna¬ czaja atomy wodoru, albo X oznacza grupe hydro¬ ksylowa a Y i Z oznaczaja atomy chlorowca lub grupy hydroksylowe, przy czym w przypadku gdy jeden z podstawników Y lub Z oznacza grupe hy¬ droksylowa, wówczas drugi podstawnik oznacza 10 15 25 30 grupe nitrowa lub grupe o wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, albo X oznacza grupe metoksylowa i jeden z pod¬ stawników Y i Z oznacza równiez grupe meto¬ ksylowa a drugi z podstawników oznacza grupe o wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, przy czym tylko jeden z podstawników X, Y i Z oznacza grupe o wzo¬ rze 2.Jako przyklady barwników stosowanych w spo¬ sobie wedlug wynalazku mozna wymienic zwiazki o wzorze 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, i 12, przy czym cztery ostatnio wymienione barwniki przedstawiaja nowe zwiazki.Acylofenyloaminoantrachinony stosowane w spo¬ sobie wedlug wynalazku wytwarza sie np. spo¬ sobem polegajacym na tym, ze pochodna antrachi- nonu, zawierajaca co najmniej jedna grupe aminy pierwszorzedowej poddaje sie reakcji ze zwiazkiem chlorowcofenylokarbonylowym, na przyklad z p- -chlorobenzenoaldehydem, p-chloroacetoienonem, p-bromoacetofenonem, p-chlorobenzofenonem, p- -bromobenzofenonem lub p-chloropropionofenonem, lub ewentualnie z ich chlorowcowanymi o- i m- -analogami, przy czym reakcje te prowadzi sie korzystnie w obojetnym rozpuszczalniku organicz¬ nym, takim jak nitrobenzen i w obecnosci katali¬ zatora miedziowego, takiego jak chlorek miedziawy, oraz srodka wiazacego kwas, takiego jak octan potasu; albo chlorowcoantrachinon* na przyklad 68 2893 68 289 4 1-chloroantrachinon, l,4-dwuchloroan,trachinon, 1,5- -dwuchloroantrachinon, l,5-dwuchloro-4,8-dwuhy- droksyantrachinon, 1-metyloamino-4-bromoantra- chinon, l-amino-2,4-dwuchloro- lub l-amino-2,4- -dwubromoantrachinon, poddaje sie reakcji z me¬ ta- lub para-aminofenyloketonem, takim jak m- lub p-aminoacetofenon lub p-aminobenzofenon, al¬ bo mieszanine chinizaryny, leukochinizaryny i kwa¬ su borowego ogrzewa sie z meta- lub para-amino¬ fenyloketonem w srodowisku alkoholowego roz¬ puszczalnika, takiego jak alkohol etylowy, alkohol n-butylowy lub alkohol amylowy; albo meta- lub para-aminofenyloketon kondensuje sie z dwunitro- chryzazyna lub dwunitroantrarufina w srodowisku odpowiedniego rozpuszczalnika, takiego jak nitro¬ benzen, jednometylowy lub jednoetylowy eter gli¬ kolu etylenowego lub alkohol amylowy; albo mie¬ szanine leuko- 1, 4, 5, 6-czterohydroksyantrachi- nonu i kwasu borowego ogrzewa sie z meta- lub para-aminofenyloketonem w srodowisku alkoholu, takiego jak alkohol n-butylowy lub alkohol amy¬ lowy.W pewnych przypadkach mozna korzystnie sto¬ sowac mieszanine dwóch lub wiecej barwników wedlug wynalazku.Do barwienia stosuje sie korzystnie barwniki w postaci subtelnie rozdrobnionej i barwi sie z do¬ datkiem srodka dyspergujacego, jak lug siarczyno- wocelulozowy lub syntetyczne srodki piorace lub tez polaczenia róznych srodków zwilzajacych i dys¬ pergujacych. Z reguly korzystne jest przed barwie¬ niem przeksztalcenie stosowanych barwników w preparat farbiarski, który zawiera srodek dysper¬ gujacy i subtelnie rozdrobniony barwnik w takiej postaci, ze po rozcienczeniu preparatu farbiarskie- gOi woda, powstaje subtelna zawiesina., Taki preparat barwnikowy mozna otrzymac w znany sposób na przyklad przez zmielenie barw¬ nika w suchej lub wilgotnej postaci z dodatkiem lub bez dodatku srodka dyspergujacego podczas procesu mielenia.Barwniki stosowane w sposobie wedlug wy¬ nalazku okazaly sie szczególnie przydatne do bar¬ wienia tak zwana metoda utrwalania termicznego* przy czym tkanine przeznaczona do barwienia na¬ syca sie wodna zawiesina barwnika, zawierajaca w {przeliczeniu na ciezar tkaniny wyjsciowej ko¬ rzystnie 1—50% mocznika i srodka zageszczajacego, zwlaszcza alginianu sodowego, nasyca sie naj¬ korzystniej w temperaturze nie przekraczajacej 609C, a nastepnie wygniata w zwykly sposób.Korzystne jest takie wygniatanie, po którym ma¬ terial zatrzymuje ciecz barwiaca w ilosci 50 do 100% swego ciezaru wyjsciowego. po,, uprzednim wysuszeniu, na przyklad w goracym strumieniu powietrza* ogrzewa sie w temperaturze powyzej 100°C, na przyklad w .temperaturze 180— -^21i0oC.Omówiony wyzej sposób termicznego utrwalania ma szczególne znaczenie przy barwieniu tkanin mieszanych z wlókien poliestrowych i celulozowych, zwlaszcza bawelny lub regenerowanej celulozy.W tym przypadku ciecz do napawania oprócz obok stosowanych barwników, otrzymanych sposobem wedlug wynalazku, zawiera jeszcze odpowiednie barwniki do barwienia bawelny, na przyklad barwniki bezposrednie, barwniki kadziowe lub zwlaszcza barwniki reaktywne, to znaczy barwniki, 5 utrwalajace sie na wlóknie celulozowym z utwo¬ rzeniem wiazania chemicznego, a wiec na przyklad barwniki, zawierajace reszte chlorotrójazynowa lub chlorodwuazynowa. W ostatnim przypadku oka¬ zuje sie korzystne dodatkowe wprowadzenie roz- io tworu napawajacego, srodka wiazacego kwas, na przyklad weglanu alkalicznego, fosforanu alkalicz¬ nego, boranu alkalicznego lub nadboranu alkalicz¬ nego wzglednie ich mieszaniny. Przy zastosowaniu barwników kadziowych, po przeprowadzonej 15 obróbce cieplnej, konieczna jest obróbka tkaniny napawanej za pomoca wodnego, alkalicznego roz¬ tworu srodka redukujacego stosowanego zwykle przy barwieniu kadziowym. Zabarwienie wlókien poliestrowych otrzymane wedlug niniejszego spo- 29 sobu, poddaje sie obróbce dodatkowej, na przyklad przez ogrzanie z wodnym roztworem srodka pio¬ racego pozbawionego jonów.Podane barwniki wedlug niniejszego wynalazku moga zamiast przez nasycanie byc nanoszone na H podloze przez drukowanie. Do tego celu stosuje sie na przyklad farbe drukarska, która oprócz zwykle stosowanych w drukarstwie srodków po¬ mocniczych, jak srodki zwilzajace i zageszczajace, zawiera równiez subtelnie rozproszony barwnik, 30 ewentualnie w mieszaninie z powyzej wymienio¬ nym barwnikiem do barwienia bawelny, ewentual¬ nie w obecnosci mocznika iAub srodka wiazacego kwas.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie inr 35 tensywne wybarwienia i druki o doskonalej od¬ pornosci, a zwlaszcza dobrej odpornosci na swiatlo i sublimacje.W podanych nizej przykladach sposobu barwie¬ nia wedlug wynalazku czesci oznaczaja, jesli nie 4t podano inaczej, czesci wagowe, a procenty ozna¬ czaja procenty wagowe.Przyklad I. 10 czesci barwnika o wzorze 13 miele sie z 3 czesciami soli sodowej kwasu dwu- naftylometano-2',2-dwusulfonowego i 37 czesciami 45: wódy w mlynie kulowym, az do uzyskania subtel¬ nej zawiesiny. 20 czesci tego preparatu barwnikowego ^rozciera sie drobno w 1000 czesciach wody, zawierajacej 10 czesci alginianu sodowego, otrzymana zas ciecz 50 barwiaca doprowadza sie do temperatury 25°.Tak otrzymanym roztworem napawajacym na¬ pawa sie tkanine z polietylenotereftalanu. Nasycony material zatrzymuje ciecz barwiaca w, ilosci 65% jego wagi wyjsciowej. Nastepnie material ten suszy 55 sie/ po czym poddaje cieplnej obróbce w ciagu 1 minuty w temperaturze 200°. Zaraz potem za¬ barwiona tkanine pierze sie przez 5 minut w roz¬ tworze, zawierajacym 3% soli sodowej kwasu dwu- -izóbutyloniftalenosulfonowego i 5% weglanu sodu 60 w temperaturze wrzenia, a nastepnie plucze i suszy.Otrzymuje sie lsniace niebiesko-zielone zabarwie¬ nie z doskonala odpornoscia na dzialanie swiatla i dobra odpornoscia na sublimowanie.W tym przypadku stosowany barwnik otrzymuje «s sie w nastepujacy sposób:68 289 5 czesci l-benzoiloamino-4-p-acetyloanilinoantra- chinonu w 500 czesciach 5%-wego wodnego roz¬ tworu wodorotlenku sodu, zawierajacego nastepnie 2,5 czesci soli sodowej kwasu dwunaftylometano- dwusulfonowego ogrzewa sie w ciagu 12 godzin w temperaturze 200° do 210° w autoklawie z mie¬ szadlem. Otrzymany produkt pozostawia sie do ochlodzenia do temperatury okolo 50°, przenosi z autoklawu i zakwasza 55 czesciami 31%-wego kwasu solnego oraz przemywa do obojetnego od¬ czynu.W analogiczny sposób mozna wytworzyc 1-amino- -5- i l-amino-8-p-acetylo anilinoantrachinonu, któ¬ ry barwi wlókna poliestrowe na czerwone odcienie.W nastepujacych przykladach opisane jest wy¬ twarzanie dalszych barwników, które stosownie do sposobu wedlug wynalazku moga byc zastosowane do barwienia wlókien poliestrowych.Przyklad II. Ogrzewa sie, mieszajac, 60 czesci 1,4-dwuaminoantrachinonu, 150 czesci 4-bro- mo-benzofenonu, 100 czesci octanu potasu, 5 czesci 16 15 20 chlorku miedziawego 1 1400 czesci nitrobenzenu podczas 5 godzin w temperaturze 198 do 206°.Mieszanine reakcyjna pozostawia sie do ochlodze¬ nia do temperatury 25 do 30° i odsacza osad.Pozostalosc filtracyjna przemywa sie nitrobenzenem, który usuwa sie przez destylacje z para wodna.Miedz nierozpuszczona przeprowadza sie do roz¬ tworu przez dodanie kwasu solnego, zas produkt ponownie przesacza. Odsaczony placek skladajacy sie z 1,4-bis-p-benzoiloanilinoantrachinonu przepro¬ wadza sie przez roztarcie z lugiem posiarczynowym w wodna paste, która barwi tkanine poliestrowa wedlug opisanego w przykladzie I, termosolowego sposobu na lsniace, glebokie, zielone odcienie o doskonalej odpornosci na sublimowanie i dobrej odpornosci na dzialanie swiatla.W ponizszej tablicy 1 w kolumnie III sa po¬ dane dalsze barwniki, które otrzymuje sie, gdy cytowany w kolumnie I aminoantrachinon poddaje sie kondensacji z wymienionym w kolumnie II chloroweofenyloketonem wedlug sposobu podanego w pierwszym ustepie niniejszego przykladu.Tablica 1 Nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 111 12 13 14 I aminoantrachinon 1-aminoantrachinon 1,5-dwuaminoantrachinpn 1-amino-4-hydroksyantrachinon 1 -amino-4-hydroksy-2-bromoan- trachinon l-amino-2-metyloantrachinon 1,5-dwuaminoantrachinon l-amino-5-benzoiloaminoantra- chinon 1-amino-2,4-dwumetoksyantra- chinon l-amino-8-benzoiloaminoantra- chinpn i-amino-2-metylo-4-p-tolueno- -sulfonoamino antrachinon 1,8-dwuaminoantrachinon l-amino-5-p-toluenosulfonoami- doantrachinon 1-amino-4-etoksyantrachinon 1-amino-5-benzenosulfonoamido- antrachinon II . chlorowcofenyloketon 4-bromobenzofenon ditto ditto ditto 3-bromobenzofenon 4'-bromoacetofenon ditto ditto ditto 3'-bromoacetofea0n 3'-bromoacetofen0n 4/-bromopropiofenon 4/-bromo-3/-metylo- propionofenon 4'-bromoheptafenon III barwnik ¦ wzór 14 wzór 15 wzór 16 wzór 17 wzór 18 wzór 19 wzór 20 wzór 21 wzór 22 wzór 23 wzór 24 wzór 25 wzór 26 wzór 27 IV 1 odcien barwnikowy 1 na poliestrze rózowy blekitno-czerwony fiolet fiolet ¦;¦ I czerwony blekitno-czerwony 1 rózowy , niebiesko-czerwony rózowy fiolet 1 niebiesko-czerwony 1 czerwony fioletowy czerwony Przyklad III. 34 czesci l-amino-4-benzoilo- Mieszanine reakcyjna pozostawia sie do ochlodze- aminoantrachinonu, 39 czesci weglanu sodu, 2 czesci nia do temperatury 125° i dodaje wówczas 275 chlorku miedziawego, 20 czesci o-chlorobenzalde- czesci monochlorobenzenu. Nastepnie mieszanine hydu i 250 czesci naftalenu ogrzewa sie, mieszajac te pozostawia sie do ochlodzenia do 50° i odsacza w ciagu 24 godzin w temperaturze 208 do 210°. & wytracony l-benzoiloamino-4-o-formyloanilino-68 289 -antrachinon, odsaczony placek przemywa 150 czesciami chlorobenzenu a pozostaly chlorobenzen usuwa przez destylacje z para wodna. Wilgotny placek filtracyjny przeprowadza sie przez roztarcie z lugiem posiarczynowym w wodna paste, która barwi wlókna poliestrowe wedlug sposobu termo- solowego na czyste odcienie fioletowe o doskonalej odpornosci na spelzniecie pod wplywem swiatla i na sublimowanie.Ta W ponizszej tablicy 2 w kolumnie III sa podane dalsze barwniki, które otrzymuje siej jezeli cyto¬ wany w kolumnie I aminoantrachinon poddaje sie 5 kondensacji z wymienionym w kolumnie II chlo- rowcofenyloketonem lub z chlorowcobenzaldehy- dem wedlug sposobu podanego w ustepie pierwszym niniejszego przykladu. blica 2 [Nr 1 \ 2 3 4 1 5 6 7 8 9 10 11 I aminoantrachinon l-amino-4-hydroksyantrachinon 1,4-dwuaminoantrachinpn l-amino-4-benzoiloaminoantra- chinon 1,4-dwuaninoantrachinon 1-amino-4-benzoiloaminoantra- chinpn ditto 1-aminoantrachinon 1 -amino-4-hydroksyantrachinon l,8-dwuamino-4,5-dwuhydroksy- antrachinon l,5-dwuamino-4,8-dwumetoksy- antrachinon l-amino-4-ben^oiloaminoantra- chinon II chlorowcoketony lub chlorowcobenzaldehyd 2-chlorobenzaldehyd (aldehyd 2-chloroben- zoesowy) 4-bromobenzaldehyd (aldehyd 4-bromo- benzoesowy) 4'-chloroacetofenon ditto 2'-bromo-4'metoksy- acetofenon 5'-bromo-2'-hydroksy acetofenon 2-bromobenzofenon 5-chloro-2-hydroksy- benzofenon 4-bromobenzofenon 4'-bromopropionofe- i non 4'-chloro-2-metylo- propionofenon Ul barwnik wzór 28 wzór 29 wzór 30 wzór 31 wzór 32 wzór 33 wzór 34 wzór 35 wzór 36 wzór 37 wzór 38 IV . odcien barwnikowy na poliestrze fioletowy zielony ostroczerwony niebieski zielony ostroczerwony niebieski ostroczerwony niebieski czerwony niebieski z odcieniem ostroczerwonym blekitno-zielony blekitno-zielony blekitny z odcieniem czerwonym Przyklad IV. 13,5 czesci 3'-aminoacetofe- nonu, 5,5 czesci octanu potasu, 0,25 czesci siarczanu miedzi, 0,20 czesci octanu miedzi, 2,0 czesci chlorku miedzi, 12,6 czesci l-metyloamino-4-bromo- antrachinonu i 50 czesci chlorobenzenu ogrzewa sie. mieszajac podczas 24 godzin w temperaturze 125 do 130°. Mieszanine pozostawia sie do ochlo¬ dzenia do 25° i odsacza. Placek filtracyjny prze¬ mywa sie 100 czesciami chlorobenzenu, pozostala zas ilosc chlorobenzenu usuwa sie za pomoca de¬ stylacji z para wodna. Otrzymany 1-metyloamino- -4-m-acetyloanilinoantrachinon zadaje sie kwasem solnym, po czym zaraz przeprowadza sie przez roztarcie z lugiem posiarczynowym w wodna paste, która barwi wlókna poliestrowe na blekitne od¬ cienie o dobrej odpornosci na sublimowanie.Przyklad V. 125 czesci 95% alkoholu etylo¬ wego i 10 czesci bezwodnego kwasu borowego ogrzewa sie, mieszajac, pod chlodnica zwrotna, az do rozpuszczenia sie kwasu borowego, 5 czesci leukochinizaryny, 13,5 czesci chinizaryny i 17 czesci 46 50 60 3-aminobenzofenonu dodaje sie nastepnie do roz¬ tworu, po czym ogrzewa sie, mieszajac, pod chlo¬ dnica zwrotna w ciagu 16 godzin. Mieszanine po¬ zostawia sie do ochlodzenia do temperatury 25 do 30° i odsacza. Placek filtracyjny przemywa sie 3-krotnie kazdorazowo 25 czesciami 95% alkoholu etylowego a nastepnie goraca woda, po czym bez¬ posrednio suszy. Otrzymuje sie 25 czesci 1-hydro- ksy-4-m-benzoiloanilinoantrachinonu w postaci ciemnofioletowego proszku, który barwi wlókna poliestrowe w wodnej zawiesinie na fioletowe od¬ cienie o doskonalej odpornosci na swiatlo i subli¬ mowanie.Uzyskuje sie barwniki o calkowicie podobnych wlasnosciach barwnikowych, jezeli zamiast 3'-ami- nobenzofenonu stosuje sie ekwimolarna ilosc 3'- -aminoacetofenpnu, 3-amino-4'-etylo-acetofenonu lub 3'-amino-4'-metoksypropionofenonu.Przyklad VI. 125 czesci alkoholu amylowegó i 5 czesci bezwodnego kwasu borowego mieszajac ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna az do roz*68 289 9 puszczenia sie kwasu borowego. Nastepnie dodaje sie 5 czesci leuko-chinizaryny, 13,5 czesci chiniza- ryny i 16 czesci p-aminobenzofenonu i mieszanine reakcyjna, mieszajac ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 15 godzin. Wytracony 1-hydroksy- -4-p-benzoiloaminoantrachinon odsacza sie i prze¬ mywa 3 razy 25 czesciami alkoholu amylowego.Pozostaly alkohol amylowy usuwa sie przez desty¬ lacje z para wodna. Barwnik barwi wlókna poli¬ estrowe na odcien fioletowy o doskonalej odpor¬ nosci. 10 10 W ponizszej tabeli 3 w kolumnie II sa podane dalsze barwniki, które otrzymuje sie, jezeli kon¬ densacji poddaje sie mieszanine leukochinizaryny i chinizaryny wedlug sposobu podanego w pierw¬ szym ustepie niniejszego przykladu z wprowa¬ dzonym do kolumny I aminofenyloketonem.W kolumnie III jest podany odcien barwnikowy otrzymanego zabarwienia. Z tym barwnikiem na wlóknach poliestrowych wszystkie te zabarwienia wyrózniaja sie wszechstronna znaczna odpornoscia na swiatlo i sublimowanie.Nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tablica 3 I Aminofenyloketon 5-amino-2-chlorobenzofenon 4-amino-4/-metoksybenzofenon 4-amino-2,-chloro-2-metylobenzofenon 4-aminp-4/-metylobenzofenon 4/-amino-2-hydroksyacetofenon 3'-amino-4'-metoksyacetofenon 3'-amino-4'-bromoacetofenon 5'-amino-2', 4'-dwuhydroksyacetofenon 4'-aminoheksanofenon (4'-aminoszesciofenpn) 4'-aminodekanofenon (4'-aminodziesiecio- fenon) II Barwnik wzór 39 wzór 40 wzór 41 wzór 42 wzór 43 wzór 44 wzór 45 wzór 46 wzór 47 wzór 48 III Odcien barwnikowy na poliestrze 1 czerwono-fioletowy fioletowy fioletowy fioletowy fioletowy blekitny z odcieniem czerwonym fioletowy blekitny fioletowy fioletowy Przyklad VII. 160 czesci 95%-wego alkoholu etylowego i 30 czesci bezwodnego kwasu boro¬ wego ogrzewa sie, mieszajac, pod chlodnica zwrotna az do rozpuszczenia sie kwasu borowego. Po do¬ daniu 80 czesci alkoholu etylowego pozostawia sie roztwór do ochlodzenia, po czym wytracony pro¬ dukt reakcji odsacza sie. Placek filtracyjny prze¬ mywa jeszcze dwukrotnie 50 czesciami alkoholu etylowego a nastepnie goraca woda.Produkt ten sklada sie w zasadzie z mieszaniny l-hydroksy-4-m-acetyloanilino-5,8 - dwuchloroan- trachinonu i l-hydroksy-4-m-acetyloanilinoantra- chinonu i barwi wlókna poliestrowe na slabo rózo- wo-blekitne odcienie o doskonalej odpornosci na swiatlo i sublimowanie.Przyklad VIII. 3,6 czesci 4,5-dwunitrochry- zazyny, 3,6 czesci p-amino-a-hydroksyacetofenonu i 54 czesci rozpuszczalnika metylowego ogrzewa sie, mieszajac, pod chlodnica w ciagu 18 godzin. Po¬ zostawia sie mieszanine reakcyjna do ochlodzenia do 25° i dodaje sie w ciagu pól godziny 50 czesci 5%-wego kwasu solnego. Mieszanine te miesza sie dalej przez pól godziny, odsacza i przemywa do odczynu obojetnego. Otrzymany 1,8-dwuhydroksy- -4-nitro-5-p- (a-hydroksyacetyloanilino) -antrachi- non barwi wlókno poliestrowe na odcienie fioletowe o doskonalej odpornosci na swiatlo i sublimowanie.Jezeli zamiast 4,5 dwunitrochryzazyny stosuje sie mieszanine 4,8-dwunitroantrarufinu i 4,5-dwu- 45 50 60 65 nitrochryzazyny oraz jako aminofenyloketon, 4,-aminoacetofenon, otrzymuje sie mieszanine l,5-dwuhydroksy-4-nitro-3-p-acetyloanilino -antra- chinonu i l,8-dwuhydroksy-4-nitro-5-acetyloanili- no-antrachinonu, która barwi wlókna poliestrowe na blekitne odcienie o doskonalej odpornosci.Przyklad IX. 17,9 czesci l-hydroksy-4-m- -acetyloanilinoantrachinonu i 400 czesci o-dwu- chlorobenzenu mieszajac ogrzewa sie do tempera¬ tury 110 do 120°C, nastepnie mieszanine pozostawia sie na jedna godzine, po czym wkrapla sie 8,4 czesci bromu i poddaje jeszcze jedna godzine mieszaniu w temperaturze 110—120°. Rozpuszczalnik usuwa sie przez destylacje z para wodna, otrzymany zas l-hydroltsy-4-m- (a-bromoacetylo) -anilinoantra- chinon odsacza sie i przemywa goraca woda wolna od kwasów. Produkt ten barwi wlókna poliestrowe na odcienie fioletowe o dobrej odpornosci na swiatlo i sublimowanie.Jezeli zamiast l-hydroksy-4-m-acetyloanilinoan- trachinonu stosuje sie l-benzoiloamino-4-p-acetylo- anilino-antrachinon lub 1,4-bis-p-acetyloanilinp- -antrachinon, otrzymuje sie barwniki o wzorach 49 i 50. Barwniki te barwia wlókna poliestrowe na odcienie fioletowe wzglednie zielone.Przyklad X. 125 czesci alkoholu amylowego i 10 czesci bezwodnego kwasu borowego ogrzewa sie w ciagu pól godziny w temperaturze 70 do 80°68 289 li Nastepnie dodaje sie 14 czesci leuko-1, 4, 5, 8-czte- rohydroksyantrachinonu i 12 czesci 3-aminobenzo- fenonu do mieszaniny reakcyjnej, która ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna w ciagu 10 godzin. Roz¬ twór pozostawia sie do ochlodzenia do temperatury 5 70 do 80° i przez 3 godz. przedmuchuje, sie po¬ wietrzem. Nastepnie chlodzi sie go do temperatury 25 do 30°, wytracony zas l,5,8-trójhydroksy-4-m- benzoiloanllino-antrachinon odsacza sie i 3 razy przemywa 25 czesciami alkoholu amylowego. Po- 10 zostaly alkohol amylowy usuwa sie przez desty¬ lacje z para wodna. Po wysuszeniu otrzymuje sie 22 czesci ciemnoblekitnego proszku, który barwi wlókna poliestrowe na blekitne odcienie doskonale odporne na dzialanieswiatla. 15 Jezeli zamiast 3-aminobenzofenon,u stosuje sie 4'-aminobenzofenon lub 4'~aminopropionofenon, to otrzymuje sie l,5,8-trójhydroksy-4-p-benzoiloanili- noantrachinon wzglednie l,5,8-trójhydroksy-4-p- -propionyloanilino-antrachinon, który barwi wlókna 20 poliestrowe na blekitne odcienie o doskonalej od¬ pornosci na swiatlo. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób barwienia i drukowania wlókien poli¬ estrowych, znamienny tym, ie stosuje sie nieroz¬ puszczalny w wodzie barwnik antrachinonowy 30 o wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub ewentualnie podstawiona atomami chlorowca i/lub grupami hydroksylowymi grupe alkilowa o 1—9 atomach wegla, lub ewentualnie podstawiona grupe fenylowa, przy czym reszta fenylowa A moze ss ZO NH 12 byc podstawiona atomami chlorowca, grupami hy¬ droksylowymi, nizszymi grupami alkilowymi lub alkoksylowymi, W oznacza atom wodoru lub chlo¬ rowca, grupe alkilowa lub alkoksylowa, a podstaw¬ niki X, Y i Z oznaczaja atomy wodoru lub grupy hydroksylowe, albo jeden z podstawników X, Y i Z oznacza grupe aminowa, alkoksylowa, benza- mddowa, toluenosulfonyloaminowa, benzenosulfony- loaminowa lub grupe o wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, a pozostale podstawniki X, Y i Z oznaczaja atomy wodoru, albo X ozna¬ cza grupe hydroksylowa a Y i Z oznaczaja atomy chlorowca lub grupy hydroksylowe, przy czym w przypadku gdy jeden z podstawników Y lub Z oznacza grupe hydroksylowa, wówczas drugi pod¬ stawnik oznacza grupe nitrowa lub grupe o wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej po¬ dane znaczenie, albo X oznacza grupe metoksylo- wa i jeden z podstawników Y lub Z oznacza równiez grupe metoksylowa a drugi z podstawników oznacza grupe o wzorze 2, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, przy czym tylko jeden z podstawników X, Y i Z oznacza grufre o wzorze 2.

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie barwnik o wzorze4. _

3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie barwnik o wzorze 5.

4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie barwnik o wzorze 3.

5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie barwnik o wzorze 6.

6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie barwnik o wzorze 7. COCH, hhor 1 NH C-0 I R Uzór Z 0 NH-O^CCH 0 0 Nll-O-C-O «tt O^C-O^-NH HO 0 OH Uzór 3 Uzór6KI, 8m,l/01 68 289 MKP D06p 1/20 0 NH^Q II I N . r 0 OH k/zór

7. II o C0CH3 O NH--0CH3 O NH2 OH O NH^O II I N II I O OH O DH k/zór 8 O NH-C^CJ •.0 hlzór 10 COCH3 O NH^Ó^OH Cif) O OH hlzór 11 O NH^C^COCH3 hlzór 13 (Cf O klzor /f O NH^^OH O NH^^-C^ li 11 O OH O NH^Q ^YY^ O OH hlzór9 O I O OH N02 hlzór 12 O O O NH^^C^ O O-C-CMHl klzor 15 O O NH^O-C-CH, O OH klzor 16 ccc CH3C-O^NH klzor 19 O O NH^3-C-C^ O O NH-O^C-CH3 O OH klzor 1? O NH^Q ooycH3' wy 0 o h/zor /S A* O-C-NH O klzor 20 -CH,KI. 8m,l/01 O C^C-NH O NH-OC-CH, II 0 Mor 22 88 289 MKP D06p 1/20 0 0 NH^Q^C-CH2CH, 1 " CH,- 0 Nzór 25 0 II C-CH3 0 NH CH3 0 NH02S^-CH3 Mór 23 0 9- NH NH CH3~C r jf p v-^n3 C-CH, 0 li 0 o Mor 2i 0 NH-O CHO 0 NH^^C-CH2CH3 CH, 0 0CH2CH3 Mór 26 0 NH^C^C(CH2)5CH3 CVS02NH 0 0 NH-O-CCH, o Mor 27 0 OH Weór 28 0 NH-C-O II 0 rfz.ór 50 0 NH-O^-CHO o 0 NH^^CCH3 0CH3 0 NH--O k C=0 I •0. . NH-C-O II 0 Mór 32 0 NH-O-OH VW 0 0 NH-O^CHO o Nh^Jch3 14/z. 61" 23 kJzór 31 "W C_CH3 TT ° NH-C^3 II 0 Mór 33KI. 8m,l/01 68 289 MKP D06p 1/20 0 NH- ii N' o hlzór if O CH3CH2C^C^NH|| 0CH3 o ch3o !Ihn^D^cch2ch3 o hlzór 37 O NH-^^OH UW ii ii I O O OH hlzór 35 HO O OH O II NH O NH^^C^O Uzór 36 O NH^^C^O-0CH3 O O OH Uzór 0 O NH^^C-O /XT) CH3 ° Cl YY O OH Uzór 41 I O ~ ' H ONH-^O-C-C-CHs CH3 O NH-C^3 O hlzór 38 O NH^^Cl CCt) C O OH Uzór 39 O NH-O-CCH20H I O O OH hlzór 43 COCH, O NH Tn 0CH* O OH hlzór & O NH^O-C-O-CH, O OH hlzór 42 COCH, O NH- k Br O OH Miór 4-5KI. 8111,1/01 C8 289 MKP D06p 1/20 COCH3 0 OH kliór & O NH^3-C(CH2)4CH3 O OH Wzór tf O NH^^C(CH2)flCH3 O OH Uzor 4-8 O NH-C^CCH,Br 000 o O NH-C-O O hlzor 49 O NH^^CCH2Br II z O kl?or 50 Bltk 1495/73 r. A4 115 egz. Cena zl 10.— PL PL