PL68265B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.IX.1973 68265 KI. 491,9/02 MKP B23p9/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Stanislaw Wielosz, Eugeniusz Strzalkowski Wlasciciel patentu: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego, Swidnik (Polska) Glowica samonastawna, zwlaszcza kulkowa, do dogniatania naporowego otworów Przedmiotem wynalazku jest glowica samona¬ stawna zwlaszcza kulkowa, do dogniatania naporo¬ wego otworów zestawiona z korpusu, osadzonego suwliwie w jego wnetrzu trzpienia i naporowego ukladu w postaci dogniatajacych kulek umiejsco¬ wionych miedzy stozkowym pierscieniem powodu¬ jacym przesuw pod wplywem sprezyny tych kulek w kierunku promieniowym a pierscieniem oporo¬ wym, przy czym wspomniany uklad umieszczony jest na jednym koncu trzpienia, natomiast przeciw¬ legly koniec trzpienia jest mocowany, na przyklad w koniku tokarki.Znane i stosowane sa glowice kulkowe do do¬ gniatania naporowego otworów majace mozliwosc ustawiania srednicy rozstawu promieniowego do¬ gniatajacych kulek przed wlozeniem glowicy do obrabianego otworu oraz samonastawiania wspo¬ mnianej srednicy w zakresie tolerancji wykona¬ nia otworu przeznaczonego do kulowania.Te znane i stosowane glowice maja we wnetrzu korpusu przesuwnie osadzony trzpien, którego je¬ den koniec jest mocowany w obrabiarce, a na przeciwleglym koncu trzpienia jest osadzony uklad naporowy zlozony z dogniatajacych kulek umiej¬ scowionych miedzy pierscieniami stozkowym a oporowym oraz sprezyny wywolujacej przesuw trzpienia wzgledem korpusu, co powoduje prze¬ suw promieniowy tych kulek i dociskanie ich do obrabianej powierzchni. Ponadto, w celu zlikwido¬ wania nacisku kulek na scianki obrabianego otwo- 10 15 20 ru podczas wycofywania z niego narzedzia, glo¬ wica ma sprezyne przesuwajaca suwak wzgledem korpusu w kierunku umozliwiajacym zmniejszenie srednicy rozstawu promieniowego kulek, co powo¬ duje komplikacje konstrukcji glowicy i rozbudowe jej gabarytów, a tym samym nie pozwala na stoso¬ wanie tej glowicy do obróbki otworów o malych srednicach.Celem wynalazku jest unikniecie tych wad i nie¬ dogodnosci, czyli uproszczenie konstrukcji glowicy, zmniejszenie jej gabarytów i dostosowanie do ob¬ róbki otworów o malych srednicach.Dla osiagniecia tego celu wytyczono zadanie uni¬ kniecia potrzeby stosowania sprezyny przesuwa¬ jacej trzpien wzgledem korpusu, w kierunku po¬ wodujacym zmniejszenie srednicy promieniowego rozstawu kulek, przy zachowaniu mozliwosci zmia¬ ny wspomnianej srednicy przed wyjeciem glowicy z obrabianego otworu.Zgodnie z wynalazkiem rozwiazanie postawio¬ nego zadania polega na tym, ze glowica ma uklad ustalania polozenia korponsu wzgledem trzpienia, gdzie przy jednym skrajnym polozeniu dogniataja- ce kulki maja minimalna srednice promieniowego rozstawu, a przy drugim maksymalna, przy czym uklad ten jest umiejscowiony w czesci glowicy znaj¬ dujacej sie (podczas obróbki) poza obrabianym przedmiotem, dzieki czemu mozliwe jest zmniejsze¬ nie gabarytów czesci glowicy wkladanej do wspom¬ nianego otworu, jak równiez uproszczenie konstru- 68 2653 keji. Uklad ustalania polozenia korpusu stanowia: ramie do obracania korpusu wzgledem trzpienia zamocowane na stale lub rozlacznie w otworze wykonanym w korpusie (w poblizu jego brzegu) oraz kolek osadzony na lekki wcisk czescia srod¬ kowa w trzpieniu, a obydwoma wystajacymi poza trzpien koncami suwliwie w przelotowych, prowa¬ dzacych kanalkach wykonanych w cylindrycznej sciance korpusu (w poblizu ramienia), które to ka- nalki maja ksztalt wycinka linii srubowej o ostrym kacie nachylenia wzgledem plaszczyzny prosto¬ padlej do osi podluznej trzpienia, co pozwala na przesuniecie korpusu wzgledem trzpienia, a tym samym zmiane srednicy promieniowego rozstawu dogniatajacych kulek, przy czym osie podluzne ra¬ mienia i kolka sa poprzecznie ustawione wzgledem podluznej osi trzpienia. Kat nachylenia wspomnia¬ nej linii jest mniejszy od kata samohamownosci dzieki czemu trzpien moze byc ustalony w zada¬ nym polozeniu wzgledem korpusu bez obawy samoczynnej zmiany tego polozenia co usprawnia prace zlwiazana ze zdejmowaniem obrobionego i zakladaniem nieobrobionego detalu. Prowadzace ka- nalki, na swych koncach najbardziej oddalonych od dogniatajacych kulek, maja powiekszona sze¬ rokosc o wielkosc zapewniajaca luz miedzy kol¬ kiem a bokami kanalków, co powoduje, ze kulki wywieraja nacisk na obrabiana powierzchnie pod wplywem sprezyny umieszczonej we wnetrzu glo¬ wicy, która to sprezyna ma ustalona sile rozpreza¬ nia sie i pozwala kulkom dostosowac srednice promieniowego ich rozstawu w ramach toleran¬ cji wykonania otworu przeznaczonego do kulowa- nia, a zmiana wielkosci wyzej wymienionej sily nie ma wplywu na jakosc procesu dogniatania. Ce¬ lem zapewnienia regulacji sily docisku kulek do obrabianej powierzchni miedzy sprezyna a lozys¬ kiem oporowym sa umieszczone jedna lub kilka dystansowych podkladek. Dla ulatwienia montazu i demontazu glowicy, 'trzpien jest zestawiony z dwóch czesci laczonych ze soba na wpust i za¬ bezpieczonych przed samoczynnym rozlaczeniem sie za pomoca kolka ukladu ustalania polozenia korpusu glowicy wzgledem trzpienia.Glowica wedlug wynalazku ma prosta, nieza¬ wodna konstrukcje o malych gabarytach i moze byc stosowana do kulowania otworów o malych srednicach, jak równiez jest latwa i prosta w obsludze.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 pokazuje glowice w przekroju osiowym, fig. 2 — widok na prowadzacy kanalek, podczas gdy do- gniatajace kulki maja maksymalna srednice pro¬ mieniowego rozstawu, a glowica znajduje sie w kulowanym otworze, a fig. 3 — widok na prowa¬ dzacy kanalek przy minimalnej srednicy rozstawu promieniowego dogniatajacych kulek.Jak pokazano na rysunku w korpusie 1 glowicy jest osadzony suwliwie trzpien 2, którego jeden kondec wystajacy poza korpus 1 ma ksztalt znane¬ go stozka Morsa i umocowany jest w gniezdzie ko¬ nika tokarki nie pokazanym na rysunku, a na przeciwleglym wystajacym poza korpus 1 koncu trzpienia 2 jest umiejscowiony uklad naporowy 68 265 4 zestawiony ze stozkowego pierscienia 3 nalozonego na trzpien 2 i opierajacego sie o kolnierz 4 trzpie¬ nia 2 oporowego pierscienia 5 przylegajacego do czola 6 korpusu 1, dogniatajacych kulek 7 umie- 5 szczonych, w równych odstepach wzgledem siebie miedzy pierscieniami 3 i 5 oraz koszyczka 8 zabez¬ pieczajacego kulki 7 przed wypadnieciem, przy czym w poblizu czola korpusu 1 najdalej polozone¬ go od kulek 7 znajduje sie uklad ustalania poloze- 10 nia korpusu 1 wzgledem trzpienia 2. Uklad usta¬ lania polozenia korpusu 1 stanowia: ramie 9 do obracania korpusu 1 wzgledem trzpienia 2 osadzo¬ ne na wcisk w otworze 10 wykonanym w korpusie 1 (w poblizu jego brzegu) oraz kolek 11 osadzony 15 czescia srodkowa na lekki wcisk w trzpieniu 2, a suwliwie w przelotowych, prowadzacych kanalkach 12 wykonanych w cylindrycznej sciance korpusu I (w poblizu ramienia 9), przy czym ramie 9 i ko¬ lek 11 sa prostopadle do osi podluznej trzpienia 2. 20 Kazdy kanalek 12 ma ksztalt wycinka linii srubo¬ wej o kacie nachylenia mniejszym od kata samo¬ hamownosci, a na swych koncach najbardziej od¬ dalonych od kulek 7, ma powiekszona szerokosc o wielkosc zapewniajaca luz miedzy kolkiem 11 a 25 bokami kanalków 12, podczas gdy glowica pracu¬ je. Trzpien 2 jest zestawiony z dwóch czesci zla¬ czonych ze soba na wpust i zabezpieczonych przed samoczynnym rozlaczeniem sie za pomoca kolka II ukladu ustalania polozenia korpusu 1. Srednica 30 czesci trzpienia 2 mocowanej w koniku tokarki jest wieksza od srednicy czesci trzpienia, na któ¬ rej jest osadzony uklad naporowy 3,5,7, i 8 w zwia¬ zku z czym na styku obu tych czesci powstaje próg 13, o który opiera sie lozysko oporowe 14, na które 35 za posrednictwem dystansowej podkladki 15 na¬ ciska jednym czolem srubowa sprezyna 16 nalo¬ zona na czesc trzpienia 2 majaca na swym koncu uklad naporowy, a przeciwlegle czolo sprezyny 16 opiera sie o uskok 17 korpusu 1.Wykonanie wynalazku nie ogranicza sie do przed¬ stawionego na rysunku przykladu wykonania wy¬ nalazku. Ramie 9 moze byc osadzone rozlacznie w otworze 10 na czas, gdy zachodzi potrzeba zmiany polozenia korpusu 1 wzgledem trzpienia 2. 45 Sposób dzialania glowicy do kulowania wedlug wy¬ nalazku jest nastepujacy: Po wlozeniu czesci stoz¬ kowej trzpienia 2 w gniazdo stozkowe konika to¬ karki oraz czesci obrabianej w uchwycie tokarki (nie pokazanej na rysunku) ramieniem 9 przekre- 50 ca sie korpus 1 wzgledem trzpienia 2, do oporu w prawo (patrzac od strony stozkowej trzpienia 2 na kulki 7). Wtedy kolek 11 slizgajac sie po bokach kanalków 12 powoduje: scisniecie sprezyny 16, wysuniecie czesci trzpienia 2, na której jest osa- 55 dzony uklad naporowy (3, 5, 7, i 8) z korpusu 1 i rozsuniecie sie wzajemnie pierscieni 3 i 5, a zatem zmniejszenie srednicy promieniowego rozstawu ku¬ lek 7 do wartosci minimalnej, dzieki czemu robocza czesc glowicy moze byc latwo wprowadzona w ot- 60 wór, który ma byc poddany kulowaniu. Ze wzgle¬ du na to, ze powierzchnie boczne kanalków 12 ma¬ ja kat nachylenia mniejszy od kata samohamow¬ nosci, srednica promieniowego rozstawu kulek nie zmieni sie samoczynnie. Po przekreceniu kor- 65 pusu 1 wzgledem trzpienia 2 w przeciwna strone 405 68 265 6 — do oporu, odleglosc miedzy pierscieniami 3 i 5 zmniejsza sie, a kulki 7 zostaja wypchniete na ze¬ wnatrz i docisniete do obrabianej powierzchni, przy czym oba konce kolka 11 znajduja sie w kon¬ cach kanalków 12 o powiekszonej szerokosci, w zwiazku z czym miedzy kolkiem 11 a kanalkami 12 powstaje luz, dzieki któremu mapór kulek 7 na obrabiana powierzchnie jest realizowany za pomo¬ ca sprezyny 16, która rozprezajac sie naciska jed¬ nym czolem na uskok 17 korpusu 1, a przeciwleg¬ lym czolem na próg 13 trzpienia 2 poprzez dystan¬ sowa podkladke 15 i lozysko oporowe 14.Regulacje sily naporu kulek 7 na obrabiana po¬ wierzchnie przeprowadza sie przez wlozenie lub wyjecie podkladki wzglednie podkladek 15 o scis¬ le okreslonej grubosci. Po zakonczonym procesie kulowania otworu, przestawia sie glowice na mi¬ nimalna srednice rozstawu kulek 7, po czym wyj¬ muje sie ja z tego otworu. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Glowica samonastawna, zwlaszcza kulkowa, do dogniatania naporowego otworów, zestawiona z korpusu, trzpienia osadzonego suwliwie we wnetrzu tego korpusu oraz umieszczonego na jednym z wy¬ stajacym poza korpus koncu trzpienia ukladu na¬ porowego w postaci dogniatajacych kulek umie¬ szczonych, w równych odstepach wzgledem siebie, miedzy stozkowym pierscieniem opierajacym sie o kolnierz trzpienia i powodujacym przesuw tych ku¬ lek w kierunku promieniowym pod wplywem sily scisnietej sprezyny znajdujacej sie we wnetrzu korpusu, przy czym przeciwlegly wystajacy poza korpus koniec trzpienia jest mocowany w koniku tokarki, znamienna tym, ze ma uklad (9, 10, 11, i 12) ustalania polozenia korpusu (1) wzgledem trz¬ pienia (2), a tym samym ustalania srednicy pro¬ mieniowego rozstawu dogniatajacych kulek (7), przy czym wspomniany uklad jest umiejscowiony w czesci glowicy, która podczas kulowania znajdu¬ je sie poza obrabianym przedmiotem.

2. Glowica wedlug zastrzezenia 1 i 2, znamienna tym, ze uklad ustalania polozenia korpusu (1) wzg¬ ledem trzpienia (2) stanowi ramie (9) do obracania korpusu (1) wzgledem trzpienia (2) zamocowane na stale lub rozlacznie w otworze (10) wykonanym w korpusie (1) w poblizu jego brzegu oraz kolek (11) osadzony na lekki wcisk czescia srodkowa w trzpieniu (2), a suwliwie, obydwoma wystajacymi poza trzpien (2) koncami, w przelotowych, prowa¬ dzacych kanalkach 12 wykonanych w cylindrycz¬ nej sciance korpusu (1) w poblizu ramienia (9), które to kanalki .(12) maja ksztalt wycinka linii srubowej o kacie nachylenia, wzgledem plaszczyz¬ ny prostopadlej do osi podluznej trzpienia (2), mniejszym od kata samohamownosci, przy czym kanalki 12 na swych koncach najbardziej oddalo¬ nych od kulek (7) maja powiekszona szerokosc o wielkosc zapewniajaca miedzy kolkiem (11) a bo¬ kami kanalków (12) (podczas pracy glowicy), nato¬ miast osie podluzne ramienia (9) i kolka (11) sa us¬ tawione poprzecznie wzgledem osi podluznej trz¬ pienia (2).

3. Glowica wedlug zastrz. 1, 2 i 3, znamienna tym, ze kolek (11) ukladu ustalania polozenia korpusu (1) wzgledem trzpienia (2) stanowi ele¬ ment zabezpieczajacy przed samoczynnym rozla¬ czeniem sie obu czesci trzpienia (2) zlaczonych ze soba na wpust, przy czym srednica czesci trzpienia (2), mocowanej na przyklad w koniku tokarki, jest wieksza od srednicy czesci trzpienia (2), na której osadzony jest uklad naporowy (3, 5, 7 i 8). 10 15 20 25 30KI. 491,9/02 68 265 MKP B23p 9/02 Bltk 147J/73 r. 120 egz. A4 Cena zl 10.— PL PL