Opublikowano: 30.111.1974 68048 KI. 84c,7/10 MKP E02d 7/10 CZ Urzedu Pcrlento^.-go Twórca wynalazku: Eugeniusz Toczyski Wlasciciel patentu: Centralny Osrodek Badawczo-Rozwojowy ZREMB, Warsza¬ wa (Polska) Mlot hydrauliczny Przedmiotem wynalazku jest mlot hydrauliczny sto¬ sowany w kafarach, zwlaszcza do wbijania pali prefa¬ brykowanych i scianek szczelnych.Znane sa mloty hydrauliczne, w których bijak pola¬ czony jest z tloczyskiem silownika dwustronnego dzia¬ lania, umieszczonego pionowo nad bijakiem. Doprowa¬ dzenie oleju z pompy pod tlok silownika powoduje uno¬ szenie bijaka na wysokosc równa skokowi silownika, a doprowadzenie oleju nad tlok umozliwia spadek bijaka.Im wieksza szybkosc koncowa uzyskuje bijak w czasie spadku tym wieksze sa efekty wbijania pala.Uzyskanie duzych szybkosci uderzenia w tych rozwia¬ zaniach jest bardzo trudne, gdyz szybkosc spadku mlota jest zmniejszana na skutek wystepowania przeciwcisnie- nia jakie stwarza olej wyplywajacy z pod tloka silow¬ nika. Dla unikniecia tego stosuje sie silownik o malej srednicy, aby ilosc usuwanego oleju byla jak najmniej¬ sza, a co za tym idzie, jak najmniejsze hamowanie spa¬ dajacego bijaka. Wymaga to jednak stosowania bardzo wysokiego cisnienia w instalacji hydraulicznej, gdyz si¬ lownik o malym przekroju musi podniesc bijak o znacz¬ nym ciezarze. Ze wzgledu na wysokie cisnienie, które osiaga wielkosc okolo 400 at, uklady hydrauliczne tych mlotów znacznie sie komplikuja, poniewaz przestero- wywanie odbywa sie przy pelnym cisnieniu, a ponadto wymagaja stosowania szeregu amortyzatorów dla zapo¬ biezenia spietrzeniu cisnienia. Przy tak wysokich cisnie¬ niach elementy hydrauliki jak przewody gietkie, pompy, zawory, rozdzielacze i akumulatory ulegaja szybkiemu zniszczeniu. 10 15 20 25 30 Znany jest równiez mlot hydrauliczny wyposazony w kilka podnoszacych nurników, rozmieszczonych na ob¬ wodzie wokól miejsca zderzenia bijaka z podbabnikiem, oraz w jeden nurnik centralny zwiekszajacy szybkosc bi¬ jaka w czasie jego spadku. Rozwiazanie to ma za zada¬ nie jedynie ulatwic wykonawstwo mlotów hydraulicz¬ nych, a nie usuwa przyczyny podstawowej wady tych rozwiazan, gdyz wystepuje w nim, podobnie jak w po¬ przednio opisanych rozwiazaniach, zmniejszanie szyb¬ kosci spadku bijaka przez olej wyplywajacy z pod nur¬ ników.W innym znanym napedzie hydraulicznym mlota nur¬ niki sa umieszczone w podbabniku na sprezynach. Ko¬ mory nurników sa polaczone elastycznym przewodem z regulowanym rozdzielaczem, laczonym z pompa poprzez hydrauliczny akumulator. Celem tego rozwiazania jest uzyskanie regulowanej czestosci i energii uderzenia w pal.Zastosowany w tym rozwiazaniu akumulator hydra¬ uliczny umozliwia automatyczne sterowanie pracy mlo¬ ta i przyczynia sie do zwiekszenia szybkosci ruchu bi¬ jaka do góry oraz zabezpieczenia nurników przed uszko¬ dzeniem, gdyz energia uderzenia idzie czesciowo na po¬ grazenie pala, a czesciowo na ladowanie akumulatora.Rozwiazanie to charakteryzuje sie ta sama wada co po¬ przednio opisane, a mianowicie zmniejszaniem efektu wbijania pala wskutek wystepowania przeciwcisnienia jakie stwarza olej wyplywajacy z pod nurników. 68048i 3 Celem wynalazku jest opracowanie mlota hydraulicz¬ nego, w którym spadek bijaka nie bedzie hamowany przez urzadzenia podnoszace bijak do góry.Cel ten osiagnieto wedlug wynalazku dzieki polacze¬ niu bijaka ciegnem lub cieglem z korba ulozyskowana na wale, napedzanym hydraulicznymi silownikami lub hydraulicznym silnikiem, przy czym wal napedzany jest wahadlowo lub w jednym kierunku.Na wale zostalo osadzone urzadzenie sprzegajace naj¬ korzystniej w postaci tarczy zabierakowej, które sprzega korbe z walem przy dolnym polozeniu bijaka i wy- sprzegla przy górnym jego polozeniu. Umozliwia to pod¬ noszenie bijaka oraz pozwala na jego spadek w dól nie¬ zaleznie od urzadzen napedzajacych. Takie rozwiazanie mlota hydraulicznego pozwala na obnizenie cisnienia pracy instalacji hydraulicznej, np. do okolo 150 at, gdyz w tym przypadku nie wystepuje zjawisko hamowania spadajacego bijaka przez wyplywajacy olej, a zatem wy¬ miary silowników i silnika hydraulicznego moga byc zwiekszone bez zmiany efektu uderzenia i charaktery¬ styki pracy mlota.Rozwiazanie to daje mozliwosc wyposazenia mlota w akumulatory energii, np. w postaci sprezyn, ladowane w czasie ruchu bijaka do góry i wynikajace stad dodat¬ kowe zwiekszenie efektu uderzenia bijaka, poniewaz w czasie ruchu bijaka do dolu jest on dodatkowo przy¬ spieszany przez te akumulatory. Sterowanie hydraulicz¬ ne mlota wedlug wynalazku odbywa sie przy niskim cisnieniu, np. okolo 10 at, co znacznie zwieksza trwalosc elementów hydraulicznych w stosunku do podobnych elementów wystepujacych w znanych mlotach hydra¬ ulicznych oraz nie wymaga stosowania amortyzatorów lagodzacych spietrzanie cisnienia.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 — przed¬ stawia mlot w uproszczonym widoku perspektywicznym, fig. 2 — fragment tego samego mlota w przekroju pio¬ nowym wzdluz walu napedowego, zas fig. 3 — schemat hydrauliczny mlota.Jak uwidoczniono na fig. 1—3 bijak 1 jest prowadzo¬ ny w pionowych prowadnicach 2 i polaczony ciegnem 3 z korba 4, ulozyskowana na wale 5 podtrzymywanym przez lozyska 6, 7, przymocowane do korpusu 8 mlota.Na wale 5 jest osadzone kolo linowe 9 oraz tarcza za- bierakowa 10 z zabierakami 11, 12. Na kolo linowe 9 jest nawinieta lina 13, której konce sa polaczone z tlo- czyskami 14, 15 silowników 16, 17. Cylindry silowników 16, 17 oraz prowadnice 2 sa zamocowane do korpusu 8 mlota. Na prowadnicach 2, pomiedzy uchami 18 bija¬ ka 1 i górna czescia korpusu 8, sa osadzone sprezyny 19.Pompa 20 jest napedzana przez silnik 21 i polaczona przewodami ze zbiornikiem 22 oraz elektromagnetycz¬ nym rozdzielaczem 23, który jest polaczony przewodami z silownikami 16, 17 i zbiornikiem 22. Elektromagne- 5 tyczny rozdzielacz 23 jest sterowany wylacznikiem kran¬ cowym 24 wspólpracujacym ze zderzakiem 25 osadzo¬ nym na wale 5.Po wlaczeniu silnika 21 pompa 20 zasysa olej ze zbiornika 22 i tloczy go poprzez elektromagnetyczny roz- 10 dzielacz 23 do jednego z silowników w zaleznosci od polozenia tego rozdzielacza. W polozeniu rozdzielacza jak pokazano na fig. 3 olej tloczony jest do silownika 16, powodujac ruch do dolu tloczyska 14 i obrót w le¬ wo kola linowego 9 za posrednictwem liny 13. Jedno- 15 czesnie lina 13 ciagnie tloczysko 15 silownika 17 i wy¬ pycha olej z tego silownika do zbiornika. Wraz z ko¬ lem linowym 9 obraca sie wal 5 oraz osadzona na nim tarcza zabierakowa 10, której zabierak 11 obraca kor¬ be 4, powodujac podnoszenie bijaka 1 do góry oraz sci- 20 skanie sprezyn 19.Po obrocie tarczy zabierakowej 10 o kat okolo 180° (do górnego polozenia korby) obracajacy sie wraz z wa¬ lem 5 zderzak 25 zadziala na wylacznik krancowy 24, który spowoduje przesterowanie elektromagnetycznega 25 rozdzielacza 23. W tym czasie korba 4 przekracza górny martwy punkt i obraca sie na wale 5 od górnego da dolnego polozenia, ciagniona przez spadajacy bijak 1.Po przesterowaniu elektromagnetycznego rozdzielacza 23 olej jest tloczony do silownika 17, którego tloczyska 30 15 powoduje ruch walu w prawo i ponowne podnoszenie korby do góry, tym razem przez zabierak 12. Sprezyny 19 przyspieszaja ruch bijaka 1 w czasie jego spadku,, zwiekszajac efekt uderzenia. PL