PL67969B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 14.IIL1968 (P. 125 819) Opublikowano: 10.VII.1973 67969 KI. 451,9/20 MKP AOln 9/20 UKD Wlasciciel patentu: Agripat S. A., Bazylea (Szwajcaria) Srodek grzybobójczy Przedmiotem wynalazku jest srodek grzybobój¬ czy, który jako substancje czynna zawiera N-ben- zylidenoalkiloaminy.Stwierdzono, ze do zwalczania grzybów, a zwla¬ szcza grzybów wywolujacych choroby roslin i do ochrony organicznych materialów i przedmiotów przed szkodliwymi grzybami, nadaja sie doskonale te srodki grzybobójcze, które jako substancje czynna zawieraja zwiazki benzylidenoalkiloamino- we o wzorze ogólnym podanym na rysunku, w którym Rt oznacza atom wodoru lub chlorowca, grupe nitrowa lub wodorotlenowa, albo rodnik alkilowy o 1—4 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru lub chlorowca, grupe nitrowa, aminowa, wodorotlenowa, cyjanowa lub tiocyjanowa, albo rodnik alkilowy, chlorowcoalkilowy, alkiloamino- wy, dwualkiloaminowy, alkoksylowy, dwualkilo- aminoalkoksylowy, tioalkilowy o 1—4 atomach wegla w czesci alkilowej, grupe karboksylowa lub karboalkoksylowa, Rs oznacza rodnik alkilowy, lub alkenyIowy o 8—18 atomach wegla, x oznacza liczbe calkowita 1—3, y oznacza liczbe 1 lub 2, zas z oznacza liczbe 1 lub 2, przy czym suma x+y+z nie jest wieksza niz 6. Niektóre N-benzylidenoalki- loaminy o wyzej podanym wzorze, sa zwiazkami znanymi, ale brak wzmianek o ich wlasciwosciach grzybobójczych.Zwiazki o wzorze ogólnym podanym nzi rysunku otrzymuje sie w sposób znany przez reakcje pod¬ stawionego benzaldehydu z amina. W ponizszym zestawieniu podano przyklady zwiazków, stosowa¬ nych jako substancja czynna w srodkach grzybo¬ bójczych wedlug wynalazku. 10 15 25 30 Nazwa zwiazku N-benzylidenooktylo- amina N-benzylidenodecylo- amina N-benzylidenododecy- loamina N-(4-metylobenzyli- deno)-decyloamina N-(4-metylobenzyli- deno)-dodecyloamina N-(4-chlorobenzylideno) -oktyloamina N-(4-chlorobenzylideno) -decyloamina N-(4-chlorobenzylideno) -dodecyloamina N-(4-chlorobenzylideno) -tetradecyloamina N-(2,4-dwuchlorobenzy- lideno)-oktyloamina Temperatu¬ ra wrzenia w °C/mm Hg 95/0,01 115/0,01 136/0,01 120/0,05 145/0,05 125/0,01 114/0,01 145/0,005 Temperatu¬ ra topnienia w °C . '•¦ • 31 . . ,»:¦ 5 67 96967 969 3 4 cd. zestawienia Nazwa zwiazku N-(2,4-dwuchlorobenzy- lideno)-dodecylo- amina N-(2,4-dwUchlorobenzy- lideno)-decyloamina N-(2,4-dwuchlorobenzy- lideno)-tetradecylo- amina N-(2,4-dwuchlorobenzy- lideno)-oktadecylo- amina N-(3,4-dwuchlorobenzy- lideno)-oktyloamina N-(3,4-dwuchlorobenzy- lideno)-decyloamina N-(3,4-dwuchlorobenzy- lideno)-dodecylo- amina N-(3,4-dwuchlorobenzy- lideno)-tetradecylo- amina N-(2-hydroksybenzy- lideno)-oktyloamina N-(2-hydroksybenzy- lideno)-decyloamina N-(2-hydroksybenzy- lideno)-dodecylo- amina N-(2-hydroksybenzy- lideno)-tetradecylo- amina N-(2-hydroksy-3,5-dwu- chlorobenzylideno)- oktyloamina N-(2-hydroksy-3,5 dwu- chlorobenzylideno)- decyloamina N-(2-hydroksy-3,5-dwu- chlorobenzylideno)- dodecyloamina N-(4-hydroksybenzy- lideno)decyloamina N-(4-hydroksybenzy- lideno)-dodecylo- amina N-(3,5-dwuizopropylo-4- -hydroksybenzyli- deno)-decyloamina N-(3,5-dwuizopropylo-4- -hydroksybenzyli- deno)-dodecyloamina N-(4-dwumetyloamino- benzylideno)-oktylo¬ amina N-(4-dwumetyloamino- benzylideno)-decylo- amina Temperatu¬ ra wrzenia w °C/mm | Hg 118/0,01 140/0,01 155/0,01 177/0,01 128/0,01 i 175/0,01 172/0,01 175-180/0,01 192-195/0,01 130/0,01 Temperatu¬ ra topnienia w °C 25 10 40 62 25 10 24 30 72 81 27 Nazwa zwiazku N-(4-dwumetyloamino- benzylideno)-dodecy- loamina N-(4-dwumetyloamino- benzylideno)-tetrade- 1 cyloamina N-(4-dwumetyloamino- benzylideno)-oktade- cyloamina N-(2-chloro-4-dwu- metyloamino-benzyli- deno)-oktyloamina N-(2-chloro-4-dwume- tyloamino-dodecylo- amina N-(4-metoksybenzyli- deno)-oktyloamina N-(4-metoksybenzylide- no)-decyloamina N-(4-metoksybenzylide- no)-dodecyloamina N-(4-metoksybenzylide- no)-tetradecyloamina N-[4-((3-dwumetylo- aminoetoksy)-benzy- lideno]-decyloamina N-[4-(|3-dwumetylo- aminoetoksy)-benzy- - [uiBOliCDapop- [ouapn na N-[4-|3-dwuetyloamino- etoksy)-benzylideno]- -decyloamina N-(3,5-III-rzed.-butylo- -4-hydroksybenzylide- no)-oktyloamina N-3,5-III-rzed.-butylo- -4-hydroksybenzyli- deno)-decyloamina N-3,5-III-rzed.-butylo- -4-hydroksybenzyli- deno)-dodecyloamina N-[4-((3-dwumetylo- aminoetoksy)-benzyli- deno]-dodecyloamina N-(4-nitrobenzylideno)- -oktyloamina N-(4-nitrobenzylideno)- -decyloamina N-(4-nitrobenzylideno)- -dodecyloamina N-4-nitrobenzylideno)- -tetradecyloamina N-(2-chloro-5-nitroben- zylideno)oktyloamina N-(2-chloro-5-nitroben- zylideno)-decyloamina Temperatu¬ ra wrzenia w °C/mm Hg 181/0,005 154/0,01 105/0,005 130/0,01 160/0,01 170/0,01 157/0,01 176/0,01 163/0,01 165/0,05 195/0,01 140/0,001 160/0,01 Temperatu¬ ra topnienia w °C 51 58 37 105—108 81 36 44 43 55 .67 5 cd. zestawienia Nazwa zwiazku N-(2-chloro-5-nitroben- zylideno)-dodecylo- amina Nr(2-chloro-5-nitroben- zylideno)-tetradecylo - amina N-(2-chloro-5-nitroben- zylideno)-oktadecylo- amina p-tereftalilidenooktylo- amina p-tereftalilidenodLecylo- amina , ' | p-tereftalilidenododecy- loamina temperatu¬ ra wrzenia w °C/mm Hg 189/0,01 Temperatu¬ ra topnienia w 0C 64 66 80 37 / 49 Srodek wedlug wynalazku skutecznie zwalcza liczne grzyby powodujace choroby roslin, srodki 25 takie stosuje sie do ochrony roslin oraz ich czesci, jak kwiaty, nasiona, owoce, korzenie, lodygi i lis¬ towie, zarówno przed zaatakowaniem ich przez grzyby, jak i do zwalczania grzybów na tych czes¬ ciach. Srodki te, sa tez fungicydami ukladowymi i 30 dzieki temu daja moznosc ochrony roslin przed grzybami w szerokim zakresie iw ciagu dlugiego czasu. Srodki wedlug wynalazku stosuje sie do ochrony roslin w takich dawkach, aby uzyskac ste¬ zenie skladnika czynnego 0,01—2%, przy którym 35 nie dzialaja one szkodliwie na rosliny. Zmieszane z nasionami, srodki te chronia je bardzo skutecz¬ nie, zwlaszcza przed zaatakowaniem przez Tilletia tritici oraz Fusarium culmorum, przy czym nie ob¬ serwuje sie hamowania procesu kielkowania. 40 Zwiazki o wzorze ogólnym podanym na rysunku wykazuja nie tylko wlasciwosci grzybobójcze, ale takze bardzo skutecznie hamuja rozwój grzybów, totez nadaja sie do zwalczania grzybów na róz¬ nych materialach, równiez w polaczeniu z innymi 45 srodkami stosowanymi do tego celu.Srodek wedlug wynalazku wytwarza sie w spo¬ sób znany, a mianowicie przez zmieszanie substan¬ cji czynnej z nosnikami, ewentualnie z dodatkiem srodków dyspergujacych lub rozpuszczalników, 50 które nie reaguja z substancja czynna. Do ochrony roslin, srodki wedlug wynalazku stosuje sie pod róznymi postaciami, a mianowicie w postaci stalej, jako proszki do posypywania opylania, jako gra¬ nulki, na przyklad granulki w otoczkach, granulki 55 nasycane lub granulki homogeniczne, a takze jako koncentraty dajace sie dyspergowac w wodzie, na przyklad w postaci proszku dajacego sie zwilzac, w postaci pasty lub emulsji, jak równiez jako pre¬ paraty ciekle, w postaci roztworów. eo W celu wytworzenia preparatów stalych, miesza sie skladniki czynne ze stalymi nosnikami. Jako nosniki, stosuje sie na przyklad kaolin, talk, glin¬ ke zawierajaca Fe2Os, less, krede, wapien, grysik wapienny, glinke Ataclay, dolomit, ziemie okrzem- 65 6 kowa, wytracona krzemionke, krzemiany metali ziem alkalicznych, glinokrzemiany sodu lub pota¬ su (szpat polny, lyszczyk) siarczan wapniowy lub magnezowy, tlenek magnezu, zmielone tworzywa sztuczne, nawozy sztuczne, jak siarczan, fosforan i azotan1 amonu, mocznik, zmielone produkty roslin¬ ne, jak maczka zbozowa, maczka z kory drzewnej, maczka z drewna, zmielone skorupy orzeehów, sproszkowana celuloza, pozostalosci po ekstraho¬ waniu roslin, wegiel aktywowany itp., przy czym mozna tez stosowac mieszaniny tych substancji.W przypadku srodków do opylania, wielkosc zia¬ ren nosnika wynosi korzystnie do okolo 100 mikro¬ nów, w przypadku srodków dó rozsiewania, wiel¬ kosc ta, wynosi okolo 75 mikronów do 0,2 mm, zas w przypadku granulatów 0,2 mm lub wiecej. Ste¬ zenie skladnika czynnego, w stalych srodkach wedlug wynalazku, wynosi z reguly 0,5—80%.Do tych mieszanin, mozna tez dodawac substan¬ cji stabilizujacych substancje czynna oraz ewen¬ tualnie znanych, niejonowych, anionowoczynnych i kationowoczynnych zwiazków, na przyklad takich, które polepszaja przyczepnosc skladnika czynnego do roslin i ich czesci, oraz ewentualnie zwiekszaja jego zwilzalnosc oraz zdolnosc dysper¬ gowania.Koncentraty dajace sie dyspergowac w wodzie, a mianowicie proszki zwilzane, pasty i koncentra¬ ty emulsyjne, dajace sie rozcienczac woda w do¬ wolnym stosunku, skladaja sie ze skladnika czyn¬ nego, nosnika, a takze ewentualnie z substancji stabilizujacych, powierzchniowo czynnych, zapo¬ biegajacych pienieniu sie i rozpuszczalników. Ste¬ zenie skladnika czynnego w tych srodkach, wynosi 5—80%. Proszki zwilzalne oraz pasty otrzymuje sie mieszajac i mielac substancje czynna z srodkami dyspergujacymi i sproszkowanymi nosnikami w odpowiednich urzadzeniach, az do uzyskania jednolitego produktu. Jako nosniki, stosuje sie na przyklad, wspomniane wyzej przy omawianiu srod¬ ków stalych. Niekiedy korzystnie jest stosowac mieszaniny róznych nosników. Jako substancje dyspergujace, stosuje sie znane zwiazki powierz¬ chniowo-czynne, a jako skladniki zapobiegajace powstawaniu piany stosuje sie na przyklad siliko¬ ny.Substancje czynna miesza sie z dodatkami, miele, a nastepnie przesiewa tak, aby w przypadku prosz¬ ków do opryskiwania wielkosci ziarn stalych, nie przekraczala 20—40 mikronów, a w przypadku past — 3 mikronów. Przy wytwarzaniu koncentratów emulsyjnych i past, stosuje sie srodki dysperguja¬ ce, organiczne rozpuszczalniki i wode. Jako roz¬ puszczalniki, stosuje sie na przyklad alkohole, benzen, ksyleny, toluen, sulfotlenek dwumetylu, dwumetyloformamid oraz frakcje ropy naftowej, o temperaturze wrzenia 120—350°C. Rozpuszczalniki powinny byc praktycznie bezwonne, nie dzialajace szkodliwie na rosliny, nie reagujace z substancja czynna i trudno zapalne.Srodki grzybobójcze wedlug wynalazku, moga byc tez stosowane w postaci roztworów. W takich przypadkach, jeden lub kilka skladników czynnych o wzorze podanym na rysunku, rozpuszcza sie w rozpuszczalnikach organicznych lub w ich miesza-67 969 8 ninach, albo w wodzie. Jako rozpuszczalniki orga¬ niczne stosuje sie weglowodory alifatyczne i aro¬ matyczne, ich chloropochodne, alkilonaftaleny lub mieszaniny tych rozpuszczalników. Zawartosc skladników czynnych w roztworze wynosi 1—20%. 5 Razem z substancja czynna srodka wedlug wy¬ nalazku, mozna tez stosowac inne srodki do zwal¬ czania szkodników, na przyklad srodki owadobójcze grzybobójcze, bakteriobójcze, srodki hamujace roz¬ wój grzybów i bakterii, lub srodki nicieniobójcze, 10 dzieki czemu rozszerza sie znacznie zakres stoso¬ wania omawianych preparatów. Do srodków wed¬ lug wynalazku, mozna tez dodawac nawozy sztucz¬ ne i pierwiastki sladowe.Przedmiot wynalazku jest blizej opisany w nizej 15 podanych przykladach, w których „czesci" oznacza¬ ja czesci wagowe, o ile nie zaznaczono inaczej.Przyklad I. W celu otrzymania 10% i 20% srodka do opylania stosuje sie nastepujace sklad- 2o niki: a) 10 czesci N-benzylidenooktyloaminy, 5 czesci silnie zdyspergowanej krzemionki, 85 czesci talku, b) 2 czesci N-(4-dwumetyloaminobenzylideno)-ok- 25 tyloaminy, 1 czesc silnie zdyspergowanej krzemionki, 97 czesci talku.Substancje czynna miesza sie starannie z nosni¬ kami, a nastepnie miele. Otrzymane srodki grzybo- 30 bójcze nadaja sie do opylania gruntu w dzialkach obsianych i do opylania roslin.Przyklad II. W celu otrzymania 10% i 60% srodka do zaprawiania nasion, stosuje sie nastepu- 35 jace skladniki: a) 10 czesci N-(4-chlorobenzylideno)-dodecyloami- ny, 5 czesci krzemionki, 1 czesc cieklej parafiny, 84 czesci talku, b) 60 czesci N-(4-metoksybenzylideno)-dodecylo- aminy, 15 czesci krzemionki, 1 czesc cieklej parafiny 24 czesci talku.Substancje czynna miesza sie z nosnikami i pa¬ rafina, a nastepnie miele. Otrzymane proszki nada¬ ja sie do zaprawiania róznego rodzaju nasion. 50 Przyklad III. Do wytwarzania granulatu 2% oraz granulatu 5%-owego, stosuje sie nastepujace skladniki: a) 2 czesci N-(4-metoksybenzylideno)-dodecylo- aminy, 55 3 czesci krzemianu wapnia, 92 czesci grysiku wapiennego o wielkosci ziaren 0,4—0,8 mm 3 czesci oleju wrzecionowego b) 5 czesci N-(4-dwumetyloaminobenzylideno)-do- eo decyloaminy 6 czesci krzemianu wapnia, 88 czesci grysiku wapiennego o wielkosci ziaren 0,4—0,8 mm 1 czesc eteru cetylopoliglikolowego. 65 41 45 Grysik wapienny nasyca sie olejem wrzeciono¬ wym wzglednie eterem cetylopoliglikolowym i miesza z mieszanina skladnika czynnego z krze¬ mianem wapnia.W celu otrzymania granulatu 10% o skladzie: 10 czesci N-[4-(P-dwuetyloaminoetoksy)-benzyli- deno] -dodecyloaminy, 8 czesci krzemianu wapnia, 82 czesci grysiku wapiennego, miesza sie skladnik czynny z nosnikiem i miele.Granulaty te nadaja sie szczególnie do dezynfek¬ cji ziemi rozsadnikowej.Przyklad IV. W celu otrzymania 25% i 40% proszku do opylania stosuje sie skladniki: a) 25 czesci N-benzylidenododecyloaminy, 10 czesci kaolinu, 54 czesci krzemionki 5 czesci ligninosulfonianu wapnia, 1 czesc alkoholu poliwinylowego (50%), 5 czesci soli sodowej kwasu dwubutylonaftale- nosulfonowego, b) 25 czesci N-(3,4-dwuchlorobenzylideno)-tetra- decyloaminy, 55 czesci kaolinu, 10 czesci silnie zdyspergowanej krzemionki, 5 czesci soli sodowej kwasu dwubutylonaftale- lenosulfonowego, 5 czesci ligninosulfonianu wapnia. c) 40 czesci N-(2,4-dwuchlorobenzylideno)-tetra- decyloaminy, 40 czesci krzemianu wapnia, 8 czesci kaolinu, 3 czesci soli sodowej kwasu dwubutylonafta- lenosulfonowego, 4 czesci eteru cetylopoliglikolowego, 5 czesci ligninosulfonianu wapnia.Kazdy z podanych wyzej skladników czynnych miesza sie z odpowiednimi nosnikami i srodkami rozcienczajacymi, a nastepnie miele. Otrzymuje sie proszek dajacy sie bardzo dobrze zwilzac i two¬ rzacy z woda zawiesiny o dowolnym stezeniu. Za¬ wiesiny te nadaja sie do opryskiwania roslin u- prawnych.Przyklad V. W celu otrzymania koncentratu emulsyjnego 25°/o i 50*/o, stosuje sie nastepujace skladniki: a) 25 czesci N-(4-metoksybenzylideno)-tetradecy- loaminy, 45 czesci ksylenu, 20 czesci alkoholu dwuacetonylowego, 10 czesci emulgatora, skladajacego sie z glikolu al- kiloarylopolietylenowego i soli wapniowej kwa¬ su alkiloarylosulfonowego. b) 50 czesci N-(3,5-dwuizoprópylo-4-hydroksyben- zylideno)-decyloaminy, 30 czesci ksylenu, 10 czesci alkoholu dwacetonylowego, 10 czesci zlozonego emulgatora, podanego wyzej w przykladzie a).Substancje czynna rozpuszcza sie w mieszaninie ksylenu z alkoholem dwuacetonylowym i do roz¬ tworu dodaje emulgator. Otrzymuje sie koncen¬ traty, które daja z woda emulsje o dowolnym ste-67 969 9 zeniu. Emulsje te nadaja sie do zraszania roslin uprawnych.Przyklad VI. Grzybobójcze wlasciwosci zwiazków o podanym wyzej wzorze okresla sie w odniesieniu do kielkowania zarodników nastepuja¬ cych rodzajów grzybów: Alternaria tenuis, Boryt- ritis cinerea, Clasterosporium c, Coniothyrium dipl., Fusarium culmorum, Mucor spec, Penicil- lium spec. oraz Stemphylium cons.Po 1 ml 1%, 0,1% i 0,01% roztworu substancji czynnej w acetonie umieszcza sie w jednakowych warunkach na kazda z dwóch plytek szklanych 26 x76 mm i po odparowaniu rozpuszczalnika uzysku¬ je sie na plytkach równomierne warstwy substan¬ cji czynnej. Plytki te zakaza sie zarodnikami grzy¬ bów i przechowuje w temperaturze pokojowej, w atmosferze nieomal nasyconej para wodna. Po u- plywie 2—3 oraz 4—6 dni, oblicza sie wykielkowa- 10 15 ne zarodniki. Wyniki prób podano w nastepujacej tablicy, w której zastosowano nizej wymienione symbole: -5- oznacza, ze pozostalosc substancji czynnej po odparowaniu 1 ml 1% roztworu acetonowego, powoduje zahamowanie kielkowania co naj¬ mniej w 90%. -s~5- oznacza, ze pozostalosc substancji czynnej po odparowaniu 1 ml 0,1% roztworu acetonowego powoduje zahamowanie kielkowania co naj¬ mniej w 90%. -5-T—r- oznacza, ze pozostalosc substancji czynnej po odparowaniu 1 ml 0,01% roztworu aceto¬ nowego powoduje zahamowanie kielkowania co najmniej w 90%. — oznacza, ze substancja czynna w podanym ste¬ zeniu nie wywiera dzialania hamujacego kielko¬ wanie.Tab Substancja czynna N-benzylideno-oktyloamina N-benzylideno-dodecyloamina N-(4-chlorobenzylideno)-dodecyloamina N-(3,4-dwuchlorobenzylideno)-tetradecyloamina N-(2,4-dwuchlorobenzylideno)-tetradecyloamina N-(4-metoksybenzylideno)dodecyloamina N-(4-metoksybenzylideno)-tetradecyloamina N-(4-dwumetyloaminobenzylideno)-dodecyloamina N-(4-dwumetyloaminobenzylideno)-tetradecylo- ' amina N-[4-(P-dwuetyloaminoetoksy)-benzylideno] -dodecyloamina N-(4-dwumetyloaminobenzylideno)-oktyloamina N-(2,4-dwuchlorobenzylideno)-butyloamina znana z opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Ameryki 2 920 101 N-(3,4-dwuchlorobenzylideno)-butyloamina, zna¬ na z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2 920 101 lica Alt. ten -s— -=- Botr. cin -^-=- Clast. c -=- Coni dipl.-^ ^ Fus. culm.-J--H -h-h Muc. spec. —i- -T—^.Penic. Stemph. spec. cons. -=—h -=-¦ ~^~^~i~ PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe 45 Srodek grzybobójczy, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera co najmniej jeden zwiazek o ogólnym wzorze podanym na rysunku, w którym R± oznacza atom wodoru lub chlorowca, 50 grupe nitrowa lub wodorotlenowa albo rodnik al¬ kilowy o 1—4 atomach wegla, R2 oznacza atom wodoru lub chlorowca, grupe nitrowa, aminowa, wodorotlenowa, cyjanowa lub tiocyjanowa, albo rodnik alkilowy, chlorowcoalkilowy, alkiloaminowy, dwualkiloaminowy, alkoksylowy, dwualkiloamino- alkoksylowy, tioalkilowy, o 1—4 atomach wegla w czesci alkilowej grupe karboksylowa lub karboal- koksylowa, Rs oznacza rodnik alkilowy o 8—18 atomach wegla albo rodnik alkenylowy o 8—18 atomach wegla, x oznacza liczbe calkowita 1—3, y oznacza liczbe 1 lub 2, zas z oznacza liczbe 1 lub 2, przy czym suma x-5-y-Hz nie jest wieksza, niz 6, zmieszany ze znanymi nosnikami oraz ewentualnie rozcienczalnikami.KI. 451,9/20 67 969 MKP AOln 9/20 R'jx X^/(CH=N—Q 3Z (R2)t Bltk 631/73 A4 90 egz. Cena zl 10,— PL PL