PL67913B1 - - Google Patents

Description

W przedstawionym na fig. l ukladzie instalacji dla bloku 100 MW dotychczas stosowanego typu woda zasilajaca kociol, dostarczana przez pompe zasilajaca i podgrzana w podgrzewaczach wysoko¬ cisnieniowych, rozdziela sie na dwie równolegle linie przewodów, z których kazda zaopatrzona w zespól odcinajacy 1, zespól dlawiaco-regulujacy 2 i zespól zwrotny 3 i sluzy do dlawienia oraz regu¬ lacji przy ruchu z polowa obciazenia, z pelnym ob¬ ciazeniem i przy przeciazeniu. Po wlaczeniu sie obu linii woda zasilajaca plynie przez odcinek pomiaro¬ wy 4 i umieszczony za nim zespól zwrotny 5, prze¬ chodzac jeszcze zazwyczaj przez podgrzewacz do walczaka kotlowego. Do procesu rozruchu i zatrzy¬ mania sluzy specjalna linia przewodów rurowych, w która wlaczone sa: zawór regulacji rozruchu 6 z zespolem odcinajacym 7 i zwrotnym 8. Po zakon¬ czeniu fazy rozruchu linia ta zostaje odcieta i wo¬ bec tego nie bierze udzialu w samoczynnej regu¬ lacji pracy z polowa obciazenia, z pelnym obciaze¬ niem it z przeciazeniem, co odbywa sie po uprzed- dnim uruchomieniu odnosnej linii przewodów ruro¬ wych z organami 1, 2 i 3.Wedlug wynalazku (fig. 2) cala ilosc wody zasila¬ jacej kociol, dostarczona przez pompe i podgrzana w wysokocisnieniowych podgrzewaczach, zostaje przyjeta bezposrednio przez organ odcinajacy, dla¬ wiacy i regulujacy 9 wedlug wynalazku i plynie przez odcinek pomiarowy 4 i zespól zwrotny 5 do walczaka kotlowego, bedac regulowana pod wzgle¬ dem ilosci i charakterystycznych parametrów. Po¬ równanie ukladów przedstawionych na fig. l i 2 po¬ zwala stwierdzic, ze wskutek zastosowania urzadze¬ nia wedlug wynalazku 9 odpadaja czesci ukladu 1, 2, 3 oraz 6, 7, 8, dzieki czemu uzyskuje sie znaczne zmniejszenie nakladów techniczno-ekonomicznych.Na fig. 3 przedstawiajacej urzadzenie wedlug wy¬ nalazku wraz z napedem, widoczne sa wyraznie oszczednosci uzyskiwane w zwiazku z niewielkim zapotrzebowaniem powierzchni montazowej przy pionowym ukladzie urzadzenia.Walcowa obudowa 10 zaworu z króccem wloto¬ wym 12 i wylotowym 13, przedstawiona na fig. 4 jest u góry zaopatrzona w pokrywe 14, skonstruo¬ wana wedlug zasady samouszczelniania i posiada¬ jaca dlawnice 15 do przeprowadzenia wrzeciona za¬ woru 38 oraz wystep w postaci walcowego plaszcza skierowany do wnetrza obudowy, zaopatrzony na 5 obwodzie w szereg blisko siebie lezacych otworów przelotowych do zatrzymywania wiekszych zanie¬ czyszczen, wplywajacych do krócca wlotowego 12.Czesc walcowej obudowy 10, lezaca po stronie wy¬ lotu, zamknieta jest pokrywa 16 skonstruowana równiez wedlug zasady samouszczelniania. Czesci funkcjonalne, charakterystyczne dla zaworu regu¬ lacyjnego wedlug wynalazku, mieszcza sie z jednej strony w glównej tulei sterujacej 17, z drugiej stro¬ ny w rozruchowej tulei sterujacej 26. Glówna tu¬ leja sterujaca 17 wsunieta jest od góry do walco¬ wej obudowy 10 zaworu i opiera sie szczelnie swym odsadzeniem 18 o próg 19 obudowy 10, przy czym sile uszczelniajaca wytwarzaja sruby naciskowe 22, wkrecone w dzielone pierscienie dociskowe 21, osa¬ dzone w rowku 20 obudowy 10. Glówna tuleja ste¬ rujaca 17 i jej odsadzenie 18 wykazuja w stosunku do otworów, wytoczonych w obudowie 10, wystar¬ czajacy luz promieniowy, tak ze glówna tuleja ste¬ rujaca 17 posiada swobode wydluzen cieplnych za¬ równo w kierunku promieniowym, jak i osiowym, bez ograniczania jej przez obudowe 10. Dzieki temu zapobiega sie zakleszczeniu czesci funkcjonalnych przesuwajacych sie w glównej tulei sterujacej 17.Ta ostatnia posiada od strony krócca wlotowego 12 toczone i utwardzone gniazdo 23, do którego przy¬ lega szczelnie jednosiedzeniowy glówny grzybek za¬ mykajacy 43.W tulei 17 przesuwa sie pierscieniowy suwak dla¬ wiacy 55, który w polozeniu przedstawionym na rysunku zakrywa otwory dlawiace 25 ulozone w po¬ staci pierscieniowego pola, przewidziany do wyko¬ nywania czynnosci dlawienia i regulacji ilosciowej w procesie regulacyjnym takim jak np. praca kotla przy polowie obciazenia. W tulei 17 przesuwa sie ponadto pierscieniowy suwak dlawiacy 54, który równiez zakrywa otwory dlawiace 24, ulozone w postaci pierscieniowego pola, przewidziany do wy¬ konywania czynnosci dlawienia i regulacji iloscio¬ wej w procesie regulacyjnym takim jak np. praca tego samego kotla pod pelnym obciazeniem i przy przeciazeniu. Suwaki 54 i 55 sa osadzone na glów¬ nym wrzecionie 50 w odpowiedniej odleglosci od siebie za pomoca tarcz srodkujacych i podtrzymu¬ jacych 58, zaopatrzonych w otwory. Suwaki 54 i 55 sa tak ustawione, ze przy otwieraniu zaworu regu¬ lacyjnego wedlug wynalazku najpierw krawedz ste¬ rujaca 57 suwaka 55, przewidzianego dla pracy przy polowie obciazenia, odslania otwory dlawiace 25, a potem dopiero krawedz 56 suwaka 54, sluzacego dla pracy z pelnym obciazeniem i przeciazeniem, moze odslonic otwory 24. Tarcze z otworami 58 sa uksztaltowane tak, aby zapewnic maksymalny prze¬ krój przelotu celem jak najwydatniejszego zmniej¬ szenia strat cisnienia przy przeplywie i osiagniecia najlepszego wyrównania cisnienia hydraulicznego w Wewnetrznej przestrzeni 11, zawartej w tulei 17.Suwaki 54 i 55 maja w jak najwiekszym stopniu zapewniona swobode odksztalcen cieplnych dzieki duzemu luzowi promieniowemu w stosunku do tarcz 58 i utrzymywania suwaków 54 i 55 w kierunku 15 20 25 30 35 40 45 JO 55 609 67 913 10 osiowym z umiarkowanym napieciem mechanicz¬ nym za posrednictwem przekladki sprezystej 59.Z wrzecionem 50 polaczony jest na stale grzybek . 40 wstepnego sterowania i odciazajacy, tworzacy zespól funkcjonalny z przesuwnym w tym samym kierunku glównym grzybkiem zamykajacym 43. W polozeniu zamknietym krawedz 41 grzybka 40 opie¬ ra sie szczelnie na powierzchni 48 grzybka 43. Cis¬ nienie robocze panujace w króccu wlotowym 12 dziala zarówno na grzybek 40, jak i glówny grzy¬ bek 43 i wywoluje odpowiednio duze naciski, które zapewniaja nienaganne dzialanie odcinajace i usz¬ czelniajace obu zespolów, tj. zarówno krawedzi 41 grzybka 40 w polaczeniu z powierzchnia 48 gniazda w grzybku 43, jak i krawedzi 44 grzybka 43 w polaczeniu z powierzchnia 23 tulei 17, której odsa- dzem? 18 jest rówrniez dociskane odpowiednio duza sila doszczelniajaca do progu 19 obudowy 10.Uruchamianie wewnetrznych elementów funkcjo¬ nalnych zaworu regulacyjnego wedlug wynalazku odbywa sie od zewnatrz za posrednictwem wrze¬ ciona 38 uszczelnionego dlawnica 15 w pokrywie 14.Wrzeciono 38 jest polaczone z grzybkiem 40 bez lu¬ zu osiowego za posrednictwem czopa kulistego 39, pozwalajacego na niewielkie przesuniecia promie¬ niowe. Grzybek 40 ma w stosunku do grzybka glów¬ nego 43 odpowiedni skok jalowy az do momentu, gdy grzybek 43 po pelnym otwarciu grzybka 40 zo¬ stanie uniesiony przez odsadzenie 51 wrzeciona 50 i równiez otwarty. Odsadzenie 51 w postaci tloka wchodzi do cylindrycznego wyjecia 49 w taki sposób, ze tworzy sie tam komora ssaca wzgl. sprezeniowa.Przy otwieraniu i zamykaniu grzybków 40 i 43 uzy¬ skuje sie dzieki temu hydrauliczne hamowanie i tlu¬ mienie, jednoczesnie zas przy otwieraniu grzybka 43 zapobiega sie jego silnemu podrzuceniu przez roz¬ poczynajacy sie przeplyw. Elementy funkcjonalne charakterystyczne dla przebiegu procesu dlawienia przebiegajacego poczatkowo z maksymalnym spad¬ kiem cisnienia przy minimalnym natezeniu przeply¬ wu, sa osadzone przesuwnie w tulei sterowania roz¬ ruchu 26 i polaczone z wrzecionem 50 za posred¬ nictwem czopa kulistego 53 bez luzu, jednakze z mo¬ zliwoscia niewielkich przesuniec promieniowych.Elementy te stanowia uzupelnienie kinematycz¬ nego zespolu funkcjonalnego grzybka 40 oraz su¬ waków 54 i 55. Elementy funkcjonalne przynalezne do tulei 26 tworza kaskadowy suwak dlawiacy 60, dajacy sie regulowac wielostopniowo. Tuleja 26 jest umieszczona w czesci obudowy 10, lezacej od stro¬ ny wylotu i przylega szczelnie swym odsadzeniem 27 do progu 28 obudowy 10, przy czym mechaniczna sila doszczelniajaca wytwarzaja sruby dociskowe 31 wkrecone w dzielone pierscienie dociskowe 30, które sa osadzone w rowku 29 obudowy 10. Tuleja 26 i jej odsadzenie 27 maja wystarczajacy luz promie¬ niowy w stosunku do otworu w progu 28, tak ze luleja 26 posiada swobode odksztalcen cieplnych za¬ równo w kierunku promieniowym jak i osiowym, w obudowie 10. Tuleja 26 wraz z tuleja 17 tworza wspólna przestrzen wewnetrzna 11. Uszczelnienie ttulej sterujacych 17 i 26, wsunietych w siebie kon- -cami dokonuje sie przez szereg labiryntowych row¬ ków dlawiacych umieszczonych w otworze tulei 17.Z funkcjonalnego punktu widzenia moznaby wy¬ konac tuleje 17 i 26 równiez jako jedna calosc w po¬ staci jednoczesciowej tulei sterujacej, w takim przypadku nalezaloby jednakze zamiast opisanych elementów podtrzymujacych 27, 29, 30, 31 samodziel- 5 nej tulei 26 przewidziec do uszczelnienia konca pro¬ wadzacego takiej jednoczesciowej tulei w stosunku do obudowy 10 na przyklad odcinek prowadzacy z labiryntowymi rowkami dlawiacymi lub dlawni- ce, która pozwalalaby równiez na odksztalcenia io cieplne jednoczesciowej tulei. Jednakze rozdzielenie tego elementu na dwie tuleje (17 i 26) zapewnia dzieki odsadzeniom 18 i 27 i progom 19 i 28 maksy¬ malna szczelnosc, dzieki czemu obudowa 10 nie jest narazona na dzialanie erozji i kawitacji. Ponadto 15 opisane rozdzielenie jest bardziej celowe pod wzgle¬ dem technologicznym.Kaskadowy suwak dlawiacy 60 stanowi zebranie szeregu elementów funkcjonalnych w jeden zespól funkcjonalny, który stosownie do postawionego za- 20 dania opanowania w sposób regulowany duzego spadku cisnienia z zabezpieczeniem przed kawitacja i erozja, rozczlonkowany jest na odpowiednia liczbe kaskad dlawiacych. Wedlug fig. 4 kaskady te sa utworzone przez obwodowe komory dlawiace 66 25 i centralne komory dlawiace 62, które moga powstac przykladowo przez rozdzielenie konstrukcyjne suwa¬ ka 60 na zewnetrzna tuleje dlawiaca 69 i centralna kolumne komór dlawiacych 61, przy czym te ostatnia wsuwa sie z malym luzem w tuleje zewnetrzna 69 30 i zabezpiecza za pomoca elementu laczacego 71, Ob¬ wodowe komory dlawiace 66 tworzy sie przyklado¬ wo przez toczenie zewnetrznej powierzchni kolum¬ ny 61 z pozostawieniem pomiedzy nimi pierscie¬ niowych progów przedzielajacych 67. Centralne ko- 35 mory dlawiace 62 tworzy sie na przyklad za pomoca tarcz przedzielajacych 63, które umieszcza sie w odpowiednich odstepach w wewnetrznej cylindrycz¬ nej przestrzeni kolumny 61 i przypawa. Komory ob¬ wodowe 66 lacza sie z komorami centralnymi 62 40 za posrednictwem otworów dlawiacych wlotowych 64 i wylotowych 65, których odpowiednia liczba jest rozmieszczona w jednej lub kilku plaszczyznach promieniowych z obu stron przedzielajacych pro¬ gów 67. Daje to, w wyniku przeplywu z komory 45 obwodowej 66 przez komore centralna 62 do nastep¬ nej komory obwodowej 66, dlawienie dwustopnio¬ we, które w dalszym ciagu bedzie oznaczane jako dlawienie wewnetrzne. To ostatnie uzupelnione jest jeszcze dzialaniem odpowiedniej liczby otworków 50 dlawiacych 68 rozmieszczonych osiowo w progach 67 tak, ze tutaj czesc medium, przechodzaca bez¬ posrednio z jednej obwodowej komory dlawiacej do nastepnej i rozprezajaca sie wytwarza dobre za¬ wirowanie i przemieszczenie z czescia medium 55 wplywajaca z otworów 65 i rozprezajaca sie, dzieki czemu unika sie, zwlaszcza w goracym medium, oddzielania sie czesci wyparowujacej od czesci po¬ zostajacej w stanie cieklym i uzyskuje sie miesza¬ nine o charakterze jednorodnym z pecherzykami 60 pary rozdzielonymi bardzo drobno w fazie cieklej, o tak malej jednostkowej zawartosci energii, ze z jednej strony materialy konstrukcyjne opieraja sie wplywowi kawitacji, z drugiej natomiast strony równiez i wytwarzanie energii akustycznej jest tak 65 nieznaczne, iz proces dlawienia przebiega bez szme-11 67 913 12 rów i halasów, w szczególnosci zas zapobiega sie niebezpieczenstwu uderzen wodnych.Ponadto zmniejszenie niebezpieczenstwa kawitacji wplywa na polepszenie odpornosci materialów na erozje. Poniewaz wszystkie kaskady dlawiace sa tego samego systemu, opisane korzystne oddzialy¬ wania wewnetrznego dlawienia powtarzaja sie wie¬ lokrotnie az do stanu koncowego medium w króccu wylotowym 13. Dlawienie wewnetrzne laczy sie w zwiazku calego przebiegu dlawienia i przeplywu w suwaku 60 z dlawieniem zewnetrznym, zachodza¬ cym w sterujacych, regulujacych otworach dlawia¬ cych 70 tulei 69, przyporzadkowanych kaskadom dlawiacym. Otwory 70 rozmieszczone sa w szeregu plaszczyzn promieniowych i* zebrane w grupy.Dlawienie zewnetrzne i wewnetrzne pozostaje w takim zwiazku sterujaco-regulacyjnym z tuleja 26, ze jej krawedzie sterujace 37, odcinki zakrywa¬ jace 36 i wyjecia cylindryczne 32, 33, 34 wplywaja na przebieg dlawienia i przeplywu w suwaku 60, jak to pokazano na fig. 5, przedstawiajacej pelne otwarcie zaworu, w taki sposób, ze dlawione me¬ dium moze wplywac przez wolny przekrój otwo¬ rów 70, odsloniety przez krawedzie 37, do pierw¬ szej obwodowej komory dlawiacej 66, stad czescio¬ wo przedostaje sie przez otwory 64 do pierwszej komory centralnej 62, opuszcza te ostatnia przez otwory 65 i wchodzi do nastepnej komory 66, z któ¬ rej w podobny sposób, po przejsciu przez druga ko¬ more centralna 62, osiaga trzecia komore obwodowa 66, która jest na stale polaczona przez otwory 70 w tulei 69 z przynaleznym wyjeciem cylindrycznym 32 tulei 26. Wyjecie to tworzy jednoczesnie polacze¬ nie przeplywowe z ukladem nastepujacej dalej kas¬ kady dlawiacej i dlatego ostatni pierscieniowy próg 67 pierwszego ukladu komór dlawiacych nie posia¬ da zadnych osiowych otworów 68, jakie wystepuja w progach 67, przedzielajacych poprzednie komory obwodowe 66. Czesc dlawionego medium, przeply¬ wajaca przez wspomniane komory, równiez po po¬ laczeniu sie z czescia plynaca przez komory cen¬ tralne 62 doplywa do dalszego ukladu komór dla¬ wiacych przez otwory 70.Do ukladu kaskad dlawiacych wedlug fig. 4 przy¬ naleza zatym trzy komory obwodowe 66 i dwie cen¬ tralne 62, przy czym czesc dlawionego medium, pro¬ wadzona przez komory centralne 62, ulega W obsza¬ rze skutecznego przesuwu roboczego suwaka 60 szesciokrotnemu dlawieniu, podczas gdy czesc me¬ dium, kierowana przez obwodowe otwory dlawiace 68 jest dlawiona czterokrotnie i wobec tego wyka¬ zuje odpowiednio wieksza predkosc, co korzystnie wplywa na opisane zawirowanie i przemieszanie obu czesci.W przeciwienstwie do przykladu z fig. 4 uklad kaskad dlawiacych moze byc równiez wykonany z dwiema komorami obwodowymi 66 i jedna cen¬ tralna 62, dalej zas równiez ze zwiekszona w tym samym sensie liczba komór. Wybór liczby komór dlawiacych zalezy glównie od wartosci parametrów i wlasnosci fizycznych danego medium roboczego, spadku cisnienia, jaki ma dac dlawienie i jakosci materialów konstrukcyjnych. W rozwiazaniu we¬ dlug fig. 4 przewidziano przykladowo trzy tego rodzaju uklady kaskad dlawiacych, dzieki czemu czesc dlawionego medium ulega ogólem dlawieniu: 18-stopniowemu, pozostala zas czesc — 12-stopnio- wemu.W sciankach ostatniego wyjecia cylindrycznego* 5 34 tulei 26 znajduja sie ulozone w postaci sita otwo¬ ry przelotowe, sluzace do przeprowadzenia calej ilo¬ sci przeplywajacego medium z niewielka predkoscia w kierunku krócca wylotowego 13 obudowy 10. Ce¬ lem zmniejszenia sily uruchamiajacej wrzeciono 38 zaworu regulacyjnego wedlug wynalazku, uklad kaskadowego suwaka dlawiacego 60 jest odciazony hydraulicznie dzieki polaczeniu wewnetrznej prze¬ strzeni 11 za posrednictwem odpowiedniej liczby osiowych przewiercen 72 w kolumnie centralnych komór dlawiacych 61 z przestrzenia po przeciwnej stronie suwaka 60, zamknieta pokrywa 16.Co sie tyczy wyboru liczby ukladów kaskad dla¬ wiacych, to obowiazuja tu te same kryteria, co przy wyborze liczby komór dlawiacych. Jednakze przy¬ klad przedstawiony na fig. 4 odpowiada juz pod wzgledem ukladu i liczby obecnemu stsnowi tech¬ nicznemu w dziedzinie parametrów zasilania woda nowoczesnych duzych kotlów, zarówno pod wzgle¬ dem minimalnego zuzywania sie i tym samym du¬ zej trwalosci, jak i pod wzgledem wymagan maksy¬ malnej pewnosci ruchu, bezszmerowosci i wyelimi¬ nowania wstrzasów. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy zbudowany wedlug charakterystycz¬ nych cech wynalazku otwiera równiez liczne mozli¬ wosci rozwiazania zarówno pod wzgledem dobrych wlasnosci regulacyjnych w duzym obszarze usta¬ wien od najmniejszych do najwiekszych przepusto¬ wosci, jak i pod wzgledem charakterystyki zaworu, przy czym mozna tu uzyskac wszystkie rodzaje cha¬ rakterystyk, poczynajac od liniowej przez równo- procentowa az do skrajnie wykladniczej. Jest to mozliwe do uzyskania w najprostszy sposób przez odpowiednie zestawienie otworów dlawiacych 24, 2£ w tulei 17, otworów 70 w tulei 69 suwaka 60, a rów¬ niez i przez odpowiednie uksztaltowanie kolnierzy dlawiacych 42 w kaskadach 47 grzybka 40 wstepne¬ go sterowania i odciazajacego wedlug fig. 6. W ten sposób mozna poszczególnym czlonom funkcjonal¬ nym nadawac czesciowo rózniace sie charakterys¬ tyki.Z powyzszego wynika, ze na przyklad po usunie¬ ciu suwaków pierscieniowych 54, 55 i przynaleznej do nich tulei sterujacej 17 oraz przy bezposrednim polaczeniu suwaka 60 z grzybkiem 40, jak równiez: odpowiednim uksztaltowaniu tulei 26 z uwagi na gniazdo 23 grzybka 43, stworzyc mozna zawór re¬ gulacyjny zabezpieczony przed kawitacja. Zawór taki nadaje sie szczególnie do dlawienia przy wyso¬ kich i bardzo wysokich parametrach i tym samym przedstawia soba specjalny uklad regulowanego od¬ cinka dlawiacego.Dzialanie zaworu regulacyjnego wedlug wynalaz¬ ku jest nastepujace. W stanie zamknietym wedlug fig. 4 cisnienie robocze medium, panujace w króc¬ cu wlotowym 12 obudowy 10 obciaza zarówno grzybek 40 jak i 43 i wytwarza odpowiednio wiel¬ kie naciski zapewniajace maksymalna pewnosc dzialania odcinajacego i szczelnosc, zarówno w ze¬ spole grzybka 40 i jego gniazda w grzybku 43, jak i w zespole tego ostatnliego i jego gniazda w tulei 17, 20 25 30 35 40 45 50 55 6067 913 13 14 l która równiez opiera sie z duza sila doszczelniajaca o obudowe. Sila na wrzecionie 38 konieczna do otwarcia zaworu wedlug fig. 5 i 6 wynika ze sto¬ sunku przekrojów walka wrzeciona w czesci prze¬ chodzacej przez dlawnice i skutecznej srednicy grzybka 40 z doliczeniem wszystkich wplywów tar¬ cia i przy uwzglednieniu cisnienia roboczego.Przy optymalnym zwymiarowaniu otrzymuje sie nawet przy najwyzszych cisnieniach roboczych i du¬ zych zaworach niezbyt wielkie wartosci mocy na¬ pedowej, jaka jest niezbedna w pierwszej fazie otwierania zaworu do uniesienia grzybka 40 z jego gniazda 48 w grzybku 43 i poruszenia sprzegnie¬ tych z nim czlonów funkcjonalnych. Podczas swo¬ bodnego skoku grzybka 40 grzybek 43 pozostaje na swym gniezdzie 23 wskutek obciazenia, którego wielkosc wynika z wielkosci cisnienia roboczego w króccu 12 obudowy 10 i stosunku przekrojów gniazda 23 do gniazda 48. W trakcie swobodnego podniesienia grzybka 40 grzybek 43 wedlug fig. 5 i 6 zostaje stopniowo odciazony, przy czym zakon¬ czenie tego odciazenia zachodzi po zakonczeniu sko¬ ku grzybka 40 i dojsciu odsadzenia 51 na wrzecio¬ nie 38 do grzybka 43 w jego cylindrycznym wyjeciu 49. Teraz równiez i grzybek 43 unosi sie ze swego gniazda 23 i odbywa sie otwarcie zaworu do konca.Proces odciazania grzybka 43 ma miejsce w trakcie narastania cisnienia w znajdujacej sie za nim prze¬ strzeni wewnetrznej 11 w zaleznosci od przebiegu otwierania grzybka 40 i zakrytych jeszcze otworów 24, 25, tulei 17, jak równiez jeszcze nie odslonietych otworów 70 tulei 69.We wszystkich stadiach opisanego narastania cis¬ nienia wszystkie elementy funkcjonalne, lezace za grzybkiem 43 w przestrzeni wewnetrznej 11, jak suwaki 54, 55 i uklad suwaka 60, znajduja sie w sta¬ nie odciazenia hydraulicznego i stad wymagaja tyl¬ ko niewielkich sil przestawczych do pokonania opo¬ rów tarcia, przy czym wyrównanie cisnien hydra¬ ulicznych w calej wewnetrznej przestrzeni zaworu nastepuje przez otwory 72 suwaka 60, a w suwa¬ kach 54, 55 — dzieki konstrukcji ich tarcz srodku- jaco-przytrzymujacych 58. Narastanie cisnienia w trakcie unoszenia sie grzybka 40 powoduje odpo¬ wiednie zwiekszenie ilosci medium dlawionego w szczelinach, co pochodzi glównie z luzu promienio¬ wego suwaków 54, 55 w tulei 17 i suwaka 60 w tu¬ lei 26. Poniewaz grzybek 40 wedlug fig. 6 jest zaopa¬ trzony w pewna liczbe kaskad 47 i wobec tego na¬ daje sie do dlawienia wielostopniowego, a do tego przez celowe ksztaltowanie kolnierzy dlawiacych 42 mozna mu nadac pasujaca charakterystyke dlawie¬ nia, wiec wynika stad mozliwosc ustalenia celowej charakterystyki ilosci medium dlawionego w szcze¬ linach w funkcji skoku grzybka 40. Suma wszyst¬ kich przekrojów szczelin dlawiacych wynika z lu¬ zów promieniowych, niezbednych do dzialania ele¬ mentów sterujacych i okresla tym samym wielkosc najmniejszego natezenia przeplywu, dajacego sie jeszcze wysterowac i regulowac. Podobnie wynikaja z tego stosunki przekrojów w kaskadach 47, kana¬ likach przeplywowych 45, 46 i gniezdzie 48 grzybka 40, niezbedne do uzyskania wystarczajacego wzro¬ stu cisnienia i tym samym okreslenia sil niezbed¬ nych do poruszenia grzybka 43. Po uniesieniu grzyb¬ ka 43 z gniazda 23 w tulei 17 zwieksza sie odpo¬ wiednio przyrost cisnienia w wewnetrznej prze¬ strzeni 11, wskutek czego ilosc medium dlawionego w szczelinach poczatkowo wzrasta, a potem po od- 5 slonieciu otworów 70 w suwaku 60 rozpoczyna sie wzrost natezenia przeplywu odpowiadajacy charak¬ terystyce otworów 70, a przejscie to odbywa sie w sposób ciagly dzieki odpowiedniemu rozmieszczeniu otworów 70 w grupach. W miare unoszenia i otwie- io rania grzybka 43 jest on coraz silniej obciazany si¬ lami oddzialywania przeplywu. Przy takim otwar¬ ciu, kiedy po odpowiednim wzroscie cisnienia za grzybkiem 43 zaczynaja przewazac wspomniane sily, moze ewentualnie nastapic podrzucenie grzybka 43. 15 Poniewaz jednak w tym stadium otwarcie osiagnelo juz wiekszy stopien, wiec podrzucenie grzybka 43 wskutek osiagnietych wartosci przekrojów w sto¬ sunku do sterujaco-dlawiacych otworów 70 w su¬ waku 60 bedzie dla charakterystyki pracy praktycz- 20 nie bez znaczenia. Jednakze silnemu podrzuceniu grzybka 43 zapobiega sie za pomoca odsadzenia 51 na wrzecionie 50, mogacego wywierac hydraulicz¬ ne dzialanie hamujaco-tlumiace, które to odsadzenie wspólpracuje podobnie do tloka hamulcowego z cy- 25 lindrycznym wyjeciem 49 w szyjce grzybka 43 tak, ze unika sie uszkodzenia gniazd 23, 48 wskutek uderzen.Po wysterowaniu przez suwak 60 jego otworów 70 krawedz sterujaca 57 suwaka 55 otwiera przypo- 30 rzadkowane sobie otwory 25. Otwarte otwory 70 suwaka 60 sa przy tym nadal czynne, co nalezy uwzglednic przy ustalaniu charakterystyki. Po prze¬ byciu przez suwak 55 skoku, potrzebnego na wy¬ sterowanie otworów 25, krawedz sterujaca 56 su- 35 waka 54 otwiera przyporzadkowane jej otwory 24.Wszystkie poprzednio otwarte otwory dlawiace sa przy tym nadal czynne, co równiez nalezy uwzgled¬ nic przy ustalaniu charakterystyki.Na fig. 5 przedstawiono w przekroju na lewej 40 polowie rysunku zawór wedlug wynalazku w stanie wysterowanym zgodnie z charakterystyka przy cal¬ kowicie otwartym grzybku 40, które to polozenie odgranicza obszar regulacji najmniejszych mozli¬ wych wartosci natezenia przeplywu. Na przekroju 45 z prawej strony rysunku przedstawiono zlozony stan wysterowania zgodnie z charakterystyka przy pel¬ nym otwarciu grzybków 43 i 40 oraz wszystkich pozostalych otworów dlawiacych 24, 25 i 70. Z ostat¬ niego opisu widac, ze w osiagnietym polozeniu kon- 50 cowym, nawet przy zastosowaniu przed grzybkiem 43 plaszcza w rodzaju sita, mozna przez odpowied¬ nie zwymiarowanie ograniczyc straty cisnienia prze¬ plywu do stosunkowo niewielkiej wartosci. 55 PL PL

Claims (10)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy o du¬ zym zakresie regulacji, przeznaczony do gazów, par, cieczy i mieszanin cieczy i pary, zlozony z wal- 60 cowej obudowy z bocznymi króccami wlotowym i wylotowym oraz górna i dolna szczelna pokrywa zamykajaca; z wrzeciona zaworu prowadzonego w górnej pokrywie, jak równiez z grzybka zamykaja¬ cego sluzacego jako element odcinajacy, i z leza- 65 cego ponizej przesuwnego osiowo tloka sterujacego,67 913 15 16 który jest otoczony nieruchoma tuleja sterujaca z otworkami, znamienny tym, ze glówny grzybek zamykajacy (43) posiada powyzej i ponizej po¬ wierzchni krawedzi (44) kanaly przepustowe (45, 46) polaczone z otworem srodkowym, lezacym w osi grzybka (43) i posiadajacym pierscieniowe wyjecia i powierzchnie zamkniecia (48), w którym umiesz-, czony jest przesuwny osiowo grzybek (40) wstep¬ nego sterowania i odciazajacy zaopatrzony na swej dolnej powierzchni czolowej w krawedz (41), na obwodzie zas w kolnierze dlawiace (42), przy czym grzybek (40) jest polaczony z jednej strony za po¬ srednictwem czopa kulistego (39) z wrzecionem za¬ woru (38), z drugiej zas strony za pomoca gwintu z wrzecionem glównym (50), na którym osadzone sa jeden lub kilka pierscieniowych suwaków dla¬ wiacych (54, 55), przeznaczonych do dlawienia i re¬ gulacji w zakresie od srednich do najwiekszych" na¬ tezen przeplywu i zaopatrzonych w srodkujaco-pod- trzymujace tarcze (38) z otworami do wyrównywa¬ nia cisnienia, które to suwaki sa prowadzone w glównej tulei sterujacej (17), znajdujacej sie w we¬ wnetrznej przestrzeni (11) ponizej grzybka (43) i za¬ opatrzonej w otwory dlawiace (24, 25) zebrane w grupy, przy czym grupy te sa przyporzadkowane odpowiednim krawedziom sterujacym (56, 57) suwa¬ ków (54, 55), oraz ze glówne wrzeciono (50) pola¬ czone jest w swym dolnym koncu za posrednic¬ twem czopa kulistego (53) z kaskadowym suwakiem dlawiacym (60), przeznaczonym do wielostopniowe¬ go dlawienia kaskadowego i regulacji w zakresie od malych do srednich natezen przeplywu, i pro¬ wadzonym w rozruchowej tulei sterujacej (26), któ¬ rej scianki zaopatrzone sa na powierzchni wewne¬ trznej w cylindryczne wyjecia (32, 33, 34), przypo¬ rzadkowane im odcinki zakrywajace (36) i krawe¬ dzie sterujace (37), a w obszarze wyjecia cylindrycz¬ nego (34) — w odpowiednia liczbe otworów przelo¬ towych (35) ulozonych w postaci sita, przy czym tuleja (26) umieszczona jest w dolnej czesci prze¬ strzeni (11) w taki sposób, ze swa górna czescia wchodzi w uszczelnienie labiryntowe tulei (17).

2. Zespól odcinajacy^ dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kaskadowy suwak dlawiacy (60) sklada sie z centralnej kolumny ko¬ mór dlawiacych (61) oraz z tulei dlawiacej (69), obejmujacej te ostatnia i zaopatrzonej w otwory dlawiace (70), które to czesci sa polaczone ze soba elementem zlacznym (71).

3. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze w otworze srodkowym centralnej kolumny komór dlawiacych (61) utworzone sa przez wstawienie tarcz przedzie¬ lajacych (63) centralne komory dlawiace (62), na obwodzie zas kolumny (61) utworzone sa przez pro¬ gi pierscieniowe (67) w polaczeniu z tuleja dlawia¬ ca (69), obwodowe komory dlawiace (66), które po¬ laczone sa ze soba otworami dlawiacymi wlotowymi i wylotowymi (64, 65), ulozonymi w plaszczyznach promieniowych, oraz osiowymi otworami obwodo¬ wymi (68), przy czym najkorzystniejsze jest pola¬ czenie dwu komór dlawiacych centralnych (62) z trzema obwodowymi (66) w jeden zespól.

4. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1^-3, znamienny tym, ze otwory dla¬ wiace (70), znajdujace sie w tulei dlawiacej (69) . kaskadowego suwaka dlawiacego (60), zebrane w 5 grupy i sluzace do sterowania i regulacji, dalej od¬ powiednie odcinki zakrywajace (36) i ich krawe¬ dzie sterujace (37), jak równiez cylindryczne wy¬ jecia (32, 33, 34) rozruchowej tulei sterujacej (26) sa ustawione w stosunku do regulacyjnego skoku 10 suwaka (60) w taki sposób, ze tworzy sie wielostop¬ niowy lancuch dlawiacy o odpowiedniej charakte¬ rystyce. 15 20 25 30

5. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze przy pelnym podniesieniu grzybka sterowania wstepnego i od¬ ciazajacego (40) i przy zamknietym jeszcze glównym grzybku zamykajacym (43) otwory dlawiace (70) w tulei dlawiacej (69), zebrane w grupy, nie sa jeszcze calkowicie odsloniete przez odcinki zakry¬ wajace (36) rozruchowej tulei sterujacej (26).

6. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze w centralnej kolumnie komór dlawiacych (61) kaskadowego su¬ waka dlawiacego (60) wykonano w celu wyrówna¬ nia cisnienia szereg kanalów osiowych (72), które wychodza do cylindrycznego wyjecia (73) znajdu¬ jacego sie w dolnej powierzchni czolowej kolumny (61).

7. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym, ze glówna tuleja 35 sterujaca (17) i rozruchowa tuleja sterujaca (26) umieszczone sa w przestrzeni wewnetrznej (11) z duzym luzem promieniowym na rozszerzanie w stosunku do obudowy (10) w taki sposób, iz swymi odsadzeniami oporowymi (18, 27) przylegaja szczel- 40 nie do progów obudowy (19, 28) i sa dociskane sru¬ bami dociskowymi (22, 31) przy czym sruby te sa wkrecone w dzielony pierscien dociskowy (21, 30), osadzony w rowku (20, 29) obudowy (10) i ze górna krawedz tulei (17) tworzy powierzchnie zamykajaca 45 gniazda (23) glównego grzybka zamykajacego (43).

8. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. l znamienny tym, ze pierscieniowe su¬ waki dlawiace (54, 55) umieszczone sa na wrzecio- 50 nie glównym (50) miedzy odsadzeniami (51) i (52), przy czym odsadzenie (51) prowadzone jest w cy¬ lindrycznym wyjeciu (49) glównego grzybka zamy¬ kajacego (43) i tworzy wraz z nim komore ssaco- -sprezeniowa. 55

9. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1 i 8, znamienny tym, ze wzajemna od¬ leglosc pierscieniowych suwaków dlawiacych (54, 55) ustalona jest przez sprezysta przekladke (59) 60 umieszczona na wrzecionie glównym (50), przy czym krawedz sterujaca (56) suwaka (54) zaczyna wy- sterowywac przyporzadkowane sobie otwory dlawiace (24) w glównej tulei sterujacej (17) do¬ piero wtedy, gdy krawedz sterujaca (57) suwaka 65 (55) wysterowala otwory dlawiace (25).17 67 913

10. Zespól odcinajacy, dlawiacy i regulujacy we¬ dlug zastrz. 1 i 8 znamienny tym, ze grzybek (40) wstepnego sterowania i odciazajacy ze swymi kol¬ nierzami dlawiacymi (42) w stanie otwartym wraz z pierscieniowymi wyjeciami w srodkowym otwo- 18 rze glównego grzybka zamykajacego (43) tworzy wielostopniowy uklad kaskad dlawiacych i regulu¬ jacych (47), przy czym skok grzybka (40) ograniczo¬ ny jest przez odsadzenie (51) na glównym wrzecio¬ nie (50). Fig: 1 -4 T 3= 1 2 3 —Df<^f——^^r— 3 2 1 Fig 2 i J3d= Fig 3KI. 47g1,3/24 67 913 MKP F16k 3/24KI. 47g\3/24 67 913 MKP F16k 3/24KI. 47g1,3/24 67 913 MKP F16k 3/24 655 — LDA — 16.2.73 — 130 egz. Cena zl 10.— PL PL