Pierwszenstwo: Opublikowano: 22.11.1971 (P 146 411) 15.VI.1973 67782 KI. 35c,l/26 MKP Róód 1/26 CZYTELNIA Wspóltwórcy wynalazku: Eugeniusz Sliwinski, Dioskar Miazio, Wladyslaw Wi¬ sniewski Wlasciciel patentu: Centrum Techniki Okretowej Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione, Gdansk (Polska) Wciagarka bebnowa Wynalazek dotyczy wciagarki bebnowej skladajacej sie z nawijarki oraz przewijarki, majacej szczególne za¬ stosowanie jako winda tralowa na statkach. Wciagarka moze byc napedzana silnikiem elektrycznym, hydra¬ ulicznym lub innym.Znane wciagarki bebnowe posiadaja nawijarki oraz przewijarki jedno lub dwubebnowe. Wciagarki rozdzie¬ lone na przewijarki i nawijarki góruja nad klasyczny¬ mi wciagarkami jednobebnowymi szczególnie przy du¬ zych dlugosciach liny i duzych uciagach kiedy lina jest nawijana na duza srednice bebna co powoduje ko¬ niecznosc stosowania silników wysokomomentowych i silnej konstrukcji wciagarki.We wciagarce takiej sila napinajaca line pochodzi od przewijarki, natomiast nawijarka magazynuje line na¬ pinajac ja z niewielka sila konieczna do ulozenia tej liny na bebnie. Zarówno przewijarka jak i nawijarka napedzane sa przez jeden silnik centralny, który prze¬ kazuje naped przez przekladnie do tych mechanizmów.Dla uzyskania ciaglego napiecia liny na nawijarce i unikniecia platania sie liny, pomiedzy przekladnie, a nawijarke, wstawiane sa sprzegla cierne przeciazeniowe lub przekladnie róznicowe.Chcac uzyskac duzy uciag przewijarki nalezalo za¬ stosowac liny o duzej srednicy co wymagalo zwieksze¬ nia srednicy bebna przewijarki. Duza sile tarcia mozna osiagnac przez wielokrotne opasanie liny na bebnie lub na znanych przewijarkach dwubebnowych.Wymagane uciagi wciagarek i dlugosci lin rosna w miare rozwoju techniki. W rybolówstwie morskim 10 15 20 25 30 uciag wind tralowych dochodzi do 25 ton, a dlugosci lin tralowych do 4000 metrów. Zwiekszenie srednicy bebna przewijarki przy tych parametrach pociaga za soba koniecznosc instalowania silnika wysokomomen- towego. Wielokrotne opasywanie liny na bebnie o ma¬ lej srednicy prowadzi do niszczenia liny z powodu wzajemnego tarcia zwojów i lamania liny.Przewijarki dwubebnowe zajmuja duza powierzchnie, gdyz bebny musza byc rozsuniete na pewna odleglosc gwarantujaca poprawne ukladanie sie liny. Ta wada eliminuje ten typ wciagarki z zastosowania na statkach, gdzie brak powierzchni jest szczególnie odczuwalny.Napiecie lin w przewijarce dwubebnowej wywoluje w lozyskach sily wielokrotnie wieksze od uciagu, co po¬ ciaga za soba koniecznosc budowy mocnych i kosztow¬ nych lozysk.Stosowanie w kazdej z tych wciagarek przekladni, sprzegiel przeciazeniowych, prowadnic liny, komplikuje dodatkowo te konstrukcje czyniac je malo sprawnymi.Celem wynalazku jest opracowanie wciagarki, w któ¬ rej do napedu zarówno przewijarki jak i nawijarki mozna zastosowac silniki niskomomentowe, która elimi¬ nowalaby kosztowne i niewygodne przekladnie i sze¬ reg innych mechanizmów pomocniczych. Wciagarka ta¬ ka winna zajmowac mala powierzchnie i byc wygodna w obsludze.Cel ten zostal zrealizowany we wciagarce zbudowanej z nawijarki jednobebnowej oraz przewijarki posiadaja¬ cej zewnetrzne bebny, które sa rozmieszczone gwiaz¬ dziscie wokól centralnego bebna i oparte o ten beben- 67782«7782 Zewnetrzne bebny maja naciete obwodowe rowki, przez które przebiega lina.Rowki sa naciete prostopadle do osi bebnów. Na ko¬ lejnych bebnach zewnetrznych, rowki przesuniete sa po- osiowo wskutek czego lina opasujaca te bebny prze¬ biega po linii srubowej co pozwala na kilkakrotne opa¬ sanie przewijarki lina, której poszczególne zwoje nie stykaja sie ze soba. Sila uciagu liny sklada sie z cza¬ stkowych sil przekazanych przez poszczególne zewnetrz¬ ne bebny. Sily promieniowe dzialajace na zewnetrzne bebny, a pochodzace od napiecia liny sa przejmowane przez centralny beben dzieki czemu odciazone sa lozy¬ ska wszystkich bebnów.Wiagarka bebnowa wedlug odmiany posiada prze- wijarkeTskaldajaca sie równiez z szeregu bebnów roz¬ mieszczonych na okregu. Bebny te opieraja sie wza¬ jemnie o siebie obwodami i opasane sa lina naprze- mian o4 strony zewnetrznej i wewnetrznej. Te bebny, które,od strony wewnetrznej sa opasane lina, opieraja sie o^ierscien otaczajacy bebny i przekazuja temu pierscieniowi sily promieniowe pochodzace od napiecia liny. Dzieki temu lozyska bebnów sa odciazone. Prze¬ wijarka w tym rozwiazaniu posiada tylko po jednym rowku na kazdym bebnie. Dzieki temu, ze lina jest opasana pod duzym katem na kazdym bebnie, sila tar¬ cia jest wystarczajaca juz po jednokrotnym opasaniu przewijarki. Lina w tym rozwiazaniu biegnie oczywi¬ scie w jednej plaszczyznie. Zarówno w pierwszym roz¬ wiazaniu jak i drugim, bebny moga byc zastapione rol¬ kami zlozonymi w pakiet.Wciagarka bebnowa wedlug dalszej odmiany wyposa¬ zona jest w podwójne bebny osadzone na jednym wal¬ ku i rozmieszczone równiez gwiazdziscie. Jeden beben jest zwiazany z walkiem zdawczym znanego silnika ze¬ batego i napedzany przez wirnik tego silnika. Drugi beben jest luzno osadzony na walku a zwiazany z obu¬ dowa silnika zebatego umieszczonego w tym bebnie.Poniewaz obroty walka i obudowy silnika sa przeciw¬ ne stad oba bebny obracaja sie w kierunkach przeciw¬ nych. Rowki prowadzace line sa przesuniete poosiowo na sasiadujacych ze soba bebnach dzieki czemu ta sa¬ ma lina wchodzi do przewijarkli na jednym bebnie, a powraca na drugim bebnie. Dzieki takiemu rozwiaza¬ niu, sily promieniowe pochodzace od napiecia liny równowaza sie prawie calkowicie gdyz sily te, na tym samym walku dzialaja w kierunkach przeciwnych. We wciagarce wedlug wynalazku zarówno beben nawijarki jak i bebny przewijarki sa napedzane indywidualnymi silnikami hydraulicznymi. Silniki te zasilane sa ciecza ze wspólnego rurociagu.Taka konstrukcja wciagarki pozwala na stosowanie lekkich i malych lozysk. Odciazone lozyska przewijar¬ ki jak równiez male srednice bebnów przewijarki po¬ zwalaja na stosowanie silników niskomomentowych.Gwiazdziste ustawienie bebnów pozwala zmniejszyc wy¬ miary poziome przewijarki w porównaniu ze znanymi przewijarkami dwubebnowymi, w których minimalna odleglosc miedzy bebnami podyktowana jest uzyskaniem prawidlowego ulozenia sie liny.Wciagarka wedlug wynalazku eliminuje kosztowne przekladnie i upraszcza obsluge urzadzenia. W zastoso¬ waniu wciagarki w okretownictwie uzyskuje sie mozli¬ wosc ustawienia nawijarki poza rejonem pokladu tralo¬ wego i przez to zwiekszenie operatywnosci prac zwia¬ zanych z wydawaniem wloka i wyciaganiem sieci.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dach wykonania na ryiunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia schematycznie Wciagarke w widoku z boku, fig. 2 przedstawia widok z góry na te wciagarke, fig. 3 przed- 5 stawia przekrój przewijarki wzdluz linii A—A, fig. 4 przedstawia odmiane przewijarki w widoku z boku, fig. 5 przedstawia przekrój odmiany przewijarki wzdluz linii B—B, fig. 6 przedstawia widok z góry tej prze¬ wijarki, fig. 7 przedstawia dalsza odmiane przewijarki 10 w widoku z boku, fig. 8 przedstawia widok z góry na te przewijarke, fig. 9 przedstawia przekrój tej przewi¬ jarki wzdluz linii C—C. Wciagarka bebnowa sklada sie/ z przewijarki 1 i nawijarki 2. Przewijarka zbudowana jest z szesciu zewnetrznych bebnów 3, których osie ulo- 15 zyskowane sa w bocznych scianach 5.Zewnetrzne bebny rozmieszczone sa wokól jednego centralnego bebna 4. Zewnetrzne bebny opieraja sie swymi obwodami o centralny beben. Na kazdym zew¬ netrznym bebnie naciete sa cztery rowki 6 dla przewi- 20 janej liny 7. Rowki sa prostopadle do osi bebnów ale wskutek przesuniecia tych rowków wzdluz osi, na ob¬ wodzie przewijarki jest utworzona z tych rowków linia srubowa. Kazdy z bebnów jest napedzany przez hy¬ drauliczny silnik zebaty. 25 Przewijarka wciagarki wedlug odmiany sklada sie z pieciu bebnów 8 opartych wzajemnie swymi obwodami.Bebny swymi osiami osadzone sa w bocznych scia¬ nach 9. Przez bebny S przewinieta jest lina 7, która uklada sie w rowkach. Lina opasuje bebny naprzemian 30 jeden od strony zewnetrznej a drugi wewnetrznej. Beb¬ ny otoczone sa dwoma pierscieniami 10. Co drugi be¬ ben styka sie obwodem z wewnetrzna poweirzchnia te¬ go pierscienia. W czasie obrotów bebnów 8 zostaje obracany równiez pierscien 10. W rozwiazaniu tym nie 35 ma centralnego bebna a lina nie biegnie po linii sru¬ bowej lecz w jednej plaszczyznie.Przewijarka wciagarki wedlug nastepnej odmiany pozbawiona jest zarówno centralnego bebna jak i pier¬ scieni. W bocznych scianach 11 tej przewijarki osadzo- 40 ne sa walki 14 a na nich bebny 12 i 13. Na bebnach tych podobnie jak w poprzednich odmianach naciete sa obwodowe rowki i przestawione poosiowo na po¬ szczególnych bebnach celem uzyskania mozliwosci przejscia liny 7 z bebna 12 na beben 13. Beben 12 45 jest polaczony z walkiem 14 i napedzanym przez ten walek. Beben 13 jest zazebiony z kolem zebatym hy¬ draulicznego silnika 15. Silnik 15 przekazuje naped równoczesnie na walek 14 i obudowe bebna 13 przez co obroty obu bebnów sa przeciwne. 50 PL PL PL