PL67779B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 16.VII.1973 67779 KI. 21e,25/04 MKP GOlr 25/04 CZYTELNIA] Ujkd Urzedu ftrient©w?go Wspóltwórcy wynalazku: Wojciech Mikiewicz, Krzysztof Wyszatycki Wlasciciel patentu: Zaklady Radiowe im. M. Kasprzaka (Zaklad Doswiadczalny Aparatury Elektronicznej), Warszawa (Polska) Uklad regulacji fazy impulsów Przedmiotem wynalazku jest uklad regulacji fazy im¬ pulsów. Przedmiot wynalazku moze byc zastosowany w ukladach regulacji obrotów silników pradu stalego, w regulowanych systemach oswietleniowych duzej mocy, w regulowanych zasilaczach pradu stalego duzej mocy itp.Dotychczas znane, stosowane zwlaszcza w technice tyrystorowej do sterowania tyrystorów, uklady regula¬ cji fazy impulsów wzgledem zmiennego napiecia syn¬ chronizujacego wykorzystuja tak zwane sterowanie po¬ ziome, polegajace na zmianie fazy napiecia wyzwala¬ jacego generator impulsów. Uklad taki moze byc przy¬ kladowo zbudowany z utworzonego z potencjometru i kondensatora stalego przesuwnika fazy RC polaczonego z przerzutnikiem Schmitta.Podajac na wejscie stalego przesuwnika fazy syn¬ chronizujace napiecie sinusoidalne i zmieniajac prze¬ suniecie fazy poprzez zmiane polozenia suwaka po¬ tencjometru, czyli zmiane jego rezystancji, uzyskuje sie wczesniejsze lub pózniejsze wyzwolenie przerzutnika Schmitta, a wiec przesuniecie w fazie impulsów z tego przerzutnika. W ukladzie opisanym wyzej mozna uzy¬ skac przesuniecie fazy impulsów do 180°.Znane sa równiez uklady regulacji fazy impulsów oparte na wykorzystaniu tak zwanego sterowania pio¬ nowego, polegajacego na przesuwaniu w pionie, za po¬ moca napiecia stalego, napiecia wyzwalajacego gene¬ rator impulsów. Uklad taki w wykonaniu przyklado¬ wym sklada sie ze zbudowanego na dwóch diodach ukladu logicznego „wiekszy od", polaczonego z wej- 10 15 20 25 30 2 sciem przerzutnika Schmitta. Wyjscie przerzutnika Schmitta polaczone jest ze zbudowanym na jednym tranzystorze generatorem napiecia piloksztaltnego, któ¬ rego wyjscie poprzez separujacy wtórnik emiterowy polaczone jest z przerzutnikiem sumujacym stale napie¬ cie sterujace z napieciem piloksztaltnym. Wyjscie prze¬ rzutnika sumujacego polaczone jest z wejsciem oscyla¬ tora relaksacyjnego.Dzialanie takiego ukladu jest nastepujace. Do diodo¬ wego ukladu logicznego doprowadza sie dwa prze¬ biegi napieciowe synchronizujace, sinusoidalnie zmien¬ ne, przesuniete w fazie wzgledem siebie o okreslony kat. Przebiegi te zostaja zsumowane i podane na wej¬ scie przerzutnika Schmitta powodujac jego wyzwolenie.Impulsy z przerzutnika Schmitta poprzez wtórnik emi¬ terowy zostaja podane na wejscie generatora napiecia piloksztaltnego. Napiecie piloksztaltne z tego generato¬ ra jest poprzez wtórnik emiterowy podane na przerzut- nik sumujacy, na którego drugie wejscie jest podawane napecie stale, przesuwajac w pionie napiecie pilo¬ ksztaltne, które zatykajac tranzystor przerzutnika sumu¬ jacego, sterujacego oscylator relaksacyjny wywoluje po¬ wstanie w nim drgan. Czas trwania drgan w oscylato¬ rze relaksacyjnym jest proporcjonalny do wartosci na¬ piecia stalego, co powoduje przesuniecie w fazie czola przebiegu oscylacyjnego wzgledem napiecia synchron- zujacego w zakresie okolo 210°.Podstawowa wada ukladu regulacji fazy wykorzystu¬ jacego sterowanie poziome, jest to, ze pozwala on na uzyskanie niewielkich katów przesuniecia fazowego. 6777967779 Uklad wykorzystujacy sterowanie pionowe charakte¬ ryzuje sie skomplikowanym schematem elektrycznym z duza iloscia elementów czynnych, co powoduje stosun¬ kowo mala niezawodnosc dzialania i znaczny koszt wy¬ konania.Celem wynalazku jest usuniecie wyzej opisanych wad oraz niedogodnosci, a zadaniem technicznym jest opra¬ cowanie ukladu pozwalajacego uzyskac stosunkowo du¬ ze katy przesuniecia fazowego przy zachowaniu warun¬ ku duzej niezawodnosci dzialania.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie wedlug wyna¬ lazku zawierajacym przerzutnik Schmitta i staly prze- suwnik fazy, wyrózniajacym sie tym, ze ma dwa wej¬ scia, z których pierwsze polaczone jest z regulowanym przesuwnikiem fazy utworzonym przez element o zmiennej rezystancji, korzystnie tranzystor, polaczony ze stalym przesuwnikiem fazy, utworzonym z rezystora i kondensatora, zas ijlrugie wejscie jest poprzez ten przesuwnik fazy polaczone z przerzutnikiem Schmitta, do którego dolaczony, jest równiez regulowany przesuw¬ nik fazy.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest mozliwosc uzy¬ skania przesuniecia impulsu w kacie 0— 270° przy prostej budowie i malej ilosci elementów czynnych, co gwarantuje wysoka niezawodnosc dzialania.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, w postaci schematu ideo¬ wego ukladu.Uklad sklada sie z regulowanego przesuwnika fazy utworzonego z tranzystora, stanowiacego element o zmiennej rezystancji Tl, do którego bazy dolaczony jest rezystor polaryzujacy Rl oraz ze stalego przesuw¬ nika fazy R2, Cl, polaczonego ze zbudowanym na tranzystorach przerzutnikiem Schmitta T2, T3. Uklad ma dwa wejscia, z których pierwsze A stanowi emiter tranzystora stanowiacego element o zmiennej rezystan¬ cji Tl, zas drugim wejsciem B jest nie dolaczona do kolektora tranzystora stanowiacego element o zmiennej rezystancji Tl koncówka rezystora stalego przesuwnika fazy R2. 10 15 20 25 30 Dzialanie ukladu jest opisane nizej. Na drugie wej¬ scie B podawane jest sinusoidalne napiecie synchroni¬ zujace. W przypadku, gdy tranzystor stanowiacy ele¬ ment o zmiennej rezystancji Tl nie przewodzi, staly przesuwnik fazy R2, Cl przesuwa (opóznia) napiecie synchronizujace o 90°. Amplituda napiecia synchroni¬ zujacego jest taka, ze nie wyzwala przerzutnika Schmit¬ ta T2, T3. Z chwila podania na pierwsze wejscie A napiecia stalego, tranzystor stanowiacy element o zmien¬ nej rezystancji Tl zaczyna przewodzic, a wiec maleje jego rezystancja i na wejsciu przerzutnika Schmitta T2, T3 pojawi sie skladowa stala, co spowoduje przesunie¬ cie w pionie przebiegu zmiennego.Wystepuje wiec tak zwane sterowanie pionowe, czyli wczesniejsze lub pózniejsze wyzwalanie przerzutnika Schmitta T2, T3 zaleznie od skladowej stalej napiecia sterujacego. Na wyjsciu przerzutnika Schmitta T2, T3 uzyskuje sie impulsy przesuniete w fazie wzgledem na¬ piecia synchronizujacego, przy czym wartosc kata prze¬ suniecia fazowego jest funkcja napiecia sterujacego.Ze wzrostem napiecia sterujacego, rezystancja tran¬ zystora stanowiacego element o zmiennej rezystancji Tl maleje bocznikujac rezystor stalego przesuwnika fazy R2 w efekcie czego maleje kat przesuniecia fazowego stalego przesuwnika fazy R2, Cl, a wiec wystepuje w ukladzie tak zwane sterowanie poziome. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Uklad regulacji fazy impulsów zawierajacy staly przesuwnik fazy i przerzutnik Schmitta, znamienny tym, ze ma dwa wejscia, z których pierwsze (A) polaczone jest z regulowanym przesuwnikiem fazy utworzonym 35 przez element o zmiennej rezystancji (Tl), korzystnie tranzystor, polaczony ze stalym przesuwnikiem fazy (R2, Cl), zas drugie wejscie (B) jest poprzez ten staly przesuwnik fazy (R2, Cl) polaczone z przerzutnikiem Schmitta (T2, T3) do którego dolaczony jest równiez: 40 regulowany przesuwnik fazy. Tl ra im- + l-Hh ' ®—| |—©* L®" —*0 B A WDA-l. Zam. 5992, naklad 115 egz. Ce** il I*— PL PL