PL67114B1 - - Google Patents

Description

67114 KI. 421,1/03 MKP GOln 9/24 Opublikowano: 31.1.1973 CZYTELNIA Mv;l| l»* • } fon**, Wspóltwórcy wynalazku: Zygmunt Paryski, Bronislaw Machaj, Michal Sazonow Wlasciciel patentu: Instytut Badan Jadrowych, Warszawa (Polska) Sposób bezstykowego pomiaru stezenia kwasu, zwlaszcza kwasu siarkowego i Przedmiotem wynalazku jest sposób bezstyko¬ wego pomiaru stezenia kwasu, zwlaszcza kwasu siarkowego o duzych stezeniach, przebiegajacy w sposób ciagly, wykorzystujacy zjawisko spowal¬ niania neutronów przez wodór zawarty w roz¬ tworze mierzonego kwasu.Dotychczas znany byl gamma absorpcyjny spo¬ sób do bezstykowego pomiaru stezenia kwasów, polegajacy na pomiarze promieniowania gamma, które po przejsciu przez mierzony roztwór kwasu rejestrowane bylo przez detektor promieniowania gamma. Promieniowanie docierajace do detektora przy pomiarze gamma absorpcyjnym zalezy od gestosci kwasu, a stezenie kwasu okresla sie na podstawie gestosci. Sposób gamma absorpcyjny pomiaru stezenia kwasów nie znalazl jednak szer¬ szego zastosowania ze wzgledu na mala czulosc i dokladnosc pomiaru.Celem wynalazku jest umozliwienie dokladnego, ciaglego pomiaru stezenia kwasu, zwlaszcza kwa¬ su siarkowego o duzych stezeniach, plynacego w rurociagu.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze stru¬ mien neutronów szybkich ze zródla zewnetrznego przepuszcza sie przez mierzony roztwór kwasu i dokonuje sie pomiaru ilosci neutronów termicz¬ nych spowolnionych przez wodór zawarty w tym roztworze, przy czym zmierzona ilosc neutronów termicznych jest miara stopnia stezenia kwasu.Neutrony szybkie emitowane przez zródlo ze- 20 25 30 wnetrzne, przenikajac przez mierzony roztwór kwasu, zderzaja sie z jadrami atomów wchodza¬ cych w sklad kwasu i ulegaja spowolnieniu. De¬ cydujaca jednak role odgrywa tu ilosc atomów wodoru, gdyz pozostale pierwiastki w malym stop¬ niu wplywaja na spowolnienie. Sumaryczne spo¬ wolnienie jest tym pelniejsze im wiecej jest wo¬ doru w roztworze mierzonego kwasu.W kwasie siarkowym na przyklad procentowa zawartosc wodoru rosnie w miare rozcienczania go woda. Przy 100% stezeniu kwas siarkowy za¬ wiera wagowo okolo 2°/o wodoru, podczas gdy woda ponad 11%.Sposób pomiaru bedacy przedmiotem wynalazku umozliwia pomiar z duza dokladnoscia róznych stezen w dowolnym roztworze kwasu i cieczy.Dokladnosc pomiaru zawiera sie w granicach 0,2—0,5% stezenia mierzonego kwasu.Sposób wynalazku jest dokladnie wyjasniony na podstawie jego przykladu wykonania przy uzyciu znanego urzadzenia przedstawionego na rysunku.Przez kwasoodporna rure 1, przez która prze¬ plywa mierzony roztwór kwasu, przepuszcza sie ze zródla zewnetrznego 2 strumien neutronów szybkich w kierunku licznika neutronów termicz¬ nych 3. W czasie przejscia przez mierzony kwas neutrony ulegaja spowolnieniu przez wodór za¬ warty w tym kwasie. Spowolnione neutrony ter¬ miczne sa zliczane przez wysokowydajny licznik neutronów termicznych 3 polaczony z przed- 6711467114 wzmacniaczem sygnalu 6, który za pomoca dwu kabli koncentrycznych 7 przesyla impulsy do standardowej aparatury pomiarowej nieuwidocz- nionej na rysunku. Zmierzona przez licznik 3 ilosc neutronów termicznych jest miara stopnia stezenia kwasu.Ze wzgledu na ochrone radiologiczna — pomia¬ rowy odcinek rury 1, zródlo neutronów 2 osadzone w wymiennym rdzeniu 5, oraz licznik neutronów 3 otoczone sa grubosciennym korpusem stalo¬ wym 4. Wstepna moderacja neutronów — pozwa¬ lajaca na optymalizacje pomiaru — uzyskuje sie dzieki zastosowaniu wymiennego rdzenia 5, który w zaleznosci od potrzeby wykonywany jest w ca¬ losci, lub czesciowo z materialu spowolniajacego neutrony. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób bezstykowego pomiaru kwasu, zwlaszcza kwasu siarkowego wykorzystujacy zjawisko spo¬ walniania neutronów przez wodór, znamienny tym, ze strumien neutronów szybkich ze zródla zewnetrznego przepuszcza sie przez mierzony roz¬ twór kwasu i dokonuje sie pomiaru ilosci neutro¬ nów termicznych, spowolnionych przez wodór za¬ warty w tym roztworze, przy czym zmierzona ilosc neutronów termicznych jest miara stopnia stezenia kwasu. PZG w Pab., zam. 1888-72, nakl. 220+20 egz. Cena zl 10.— PL PL