PL67092B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 10.11.1973 KI. 63c,10/01 MKP B60k 17/02 UKD Twórca wynalazku: Czeslaw Mazurek Wlasciciel patentu: Stacja Oceny Sprzetu Rolniczego, Sanok (Polska) Planetarny mechanizm napedowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych Przedmiotem wynalazku jest planetarny mecha¬ nizm napedowy, zwlaszcza do pojazdów mecha¬ nicznych. Mechanizm ten jest szczególnie przydat¬ ny do napedzania pojazdów terenowych i szyno¬ wych.Znana jednostopniowa przekladnia planetarna, skladajaca sie z kola centralnego, satelitów pola¬ czonych jarzmem, kola zewnetrznego, najczesciej hamowanego hamulcem, oraz sprzegla ciernego — umozliwia uzyskanie trzech przelozen, przy czym tylko jedno z tych przelozen jest przelozeniem zwalniajacym, a drugie przelozeniem bezposred¬ nim.Przelozenie zwalniajace przekladni planetarnej uzyskuje sie przez hamowanie jednego z jej czlo¬ nów, najczesciej kola zewnetrznego. Drugie uzy¬ teczne przelozenie przekladni uzyskuje sie przez blokowanie czlonów przekladni sprzeglem ciernym; przelozenie to jest przelozeniem bezposrednim. Mo¬ zliwe jest równiez uzyskanie trzeciego przelozenia zmieniajacego kierunek napedu, uzytecznego je¬ dynie w wielostopniowych przekladniach planetar¬ nych do biegu wstecznego.Z uwagi na mala liczbe uzytecznych przelozen uzyskiwanych z jednego stopnia przekladni pla¬ netarnej, przekladnia ta nie znajduje zastosowania jako skrzynia biegów w pojazdach mechanicznych, z wyjatkiem stosowania tej przekladni w pola¬ czeniu z innymi mechanizmami, na przyklad z przekladniami hydraulicznymi. Znane mechanizmy 10 15 20 26 planetarne umozliwiaja uzyskanie wiekszej liczby przelozen w planetarnych skrzyniach biegów przez zastosowanie kilku pracujacych w szeregu jedno- stopniowych przekladni planetarnych, których licz¬ ba jest równa liczbie przelozen. Duza ilosc kól zebatych potrzebnych do uzyskania wymaganej liczby przelozen oraz zwiazany z tym duzy ciezar i koszt przekladni planetarnych — sa zasadni¬ czymi wadami powodujacymi ograniczone stosowa¬ nie tych przekladni w skrzyniach biegów pojaz¬ dów mechanicznych.Celem wynalazku jest uzyskanie wiekszej licz¬ by uzytecznych przelozen zwalniajacych z jednego stopnia przekladni planetarnej.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze na scia¬ nach bocznych czlonu hamowanego osadzone sa sprzegla jednokierunlcowe, których rujchome tar¬ cze polaczone sa kinematycznie z elementami na¬ pedzajacymi pomocniczy most napedowy pojazdu mechanicznego. Przez to uzyskuje sie dodatkowe przelozenie zwalniajace i samoczynne przekazanie czesci mocy na pomocniczy most napedowy. W re¬ zultacie jednostopniowa przekladnia planetarna tworzy uklad skrzyni biegów o trzech przeloze¬ niach, z trzema biegami do przodu i — przez za¬ stosowanie zespolu sprzegiel klowych — trzema do tylu, przy czym dwa z tych przelozen sa prze¬ lozeniami zwalniajacymi. Dodatkowa zaleta me¬ chanizmu wedlug wynalazku jest wyeliminowanie potrzeby stosowania miedzyosiowego mechanizmu 67 0923 67 092 4 róznicowego i samoczynne wylaczenie napedu z po¬ mocniczego mostu napedowego przy przejsciu z biegu najnizszego na bieg wyzszy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku schematycznym w przekroju podluznym. Na walku 1, laczacym nie- uwidocznione na rysunku sprzeglo glówne pojazdu z planetarnym mechanizmem napedowym, jest osadzone zebate kolo centralne 2, które zazebia sie z trzema satelitami 3, ulozyskowanymi na czopach jarzma 4. Satelity 3 sa równoczesnie zazebione z zebatym kolem 5 o uzebieniu wewnetrznym, za¬ mocowanym do bebna 6 hamulca 7. Jarzmo 4 jest polaczone z bejbnem 6 za pomoca ciernego sprzegla 8. Jarzmo 4 jest osadzone obrotowo na walku 1 i na walku 9, przekazujacym naped na most na¬ pedowy, nieuwidoczniony na rysunku.Do wewnetrznych scian bocznych bebna 6 sa za¬ mocowane jednokierunkowe sprzegla 10. Tarcze 11 tych sprzegiel osadzone sa obrotowo na tulejach 12, 13 sprzegiel klowych 14. Tuleja 12 jest zamo¬ cowana przesuwnie na wpuscie do walka 9, a tu¬ leja 13 równiez przesuwnie na wpuscie do piasty zebatego kola 15* ulozyskowanego na walku 1.Kolo 15 jest 'kinematycznie polaczone z drugim mo¬ stem napedowym, nieuwidocznionym na rysunku.Walki 1 i 9 sa ulozyskowane w ramie pojazdu lub w oslonie mechanizmu napedowego.Dzialanie mechanizmu napedowego jest naste¬ pujace. Przy wlaczonym ciernym sprzegle 8, wy¬ laczonym hamulcu 7 i wlaczonych sprzeglach klo¬ wych 14 mechanizm jest zespolony przez zbloko¬ wanie jarzma 4 z bebnem 6, a tym samym z ze¬ batym kolem 5, co powoduje przenoszenie napedu z walka 1 na walek 9 lub na zebate kolo 15. Jest to bieg trzeci o przelozeniu bezposrednim. Jezeli sprzegla klowe 14 sa wlaczone w kierunku walka 1, wtedy naped przenoszony jest na walek 9 i na polaczony z nim kinematycznie most napedowy, gdy zas sprzegla klowe 14 wlaczone sa w kierun¬ ku walka 9, pojazd porusza sie w kierunku prze¬ ciwnym, a naped na biegu trzecim przenoszony jest na kolo 15 i na polaczony z nim kinematycz¬ nie drugi most napedowy. Bieg luzem mechanizmu osiaga sie przez przesuniecie sprzegiel klowych 14 w polozenie srodkowe. Przesuwanie klowych sprze¬ giel 14 odbywa sie równoczesnie za pomoca tulei 12, 13 sprzegnietych niewidocznym na rysunku ukladem sterowania.Przenoszenie napedu na jeden z dwu — zalez¬ nie od kierunku jazdy — mostów napedowych jest 5 mozliwe dzieki zastosowaniu sprzegiel jednokie¬ runkowych, które umozliwiaja jednokierunkowy obrót bebna 6 wzgledem zebatego kola 16 lub wzgledem walka % Redukcja biegu trzeciego na nizszy, a mianowi¬ cie na drugi, polega na wylaczaniu ciernego sprze¬ gla 8 z równoczesnym wlaczaniem hamulca 7, ha¬ mujacego beben 6 wraz z zebatym kolem 5. Po wylaczeniu sprzegla 8 i zahamowaniu bebna 6, obracajace sie zebate kolo centralne 2 napedza sa¬ telity 3, które toczac sie po unieruchomionym ze¬ batym kole 5 przemieszczaja swoje osie obrotu, a tym samym obracaja jarzmem 4, które przeno¬ si naped, podobnie jak na biegu trzecim, na wa¬ lek 9 lub na zebate kolo 15, zaleznie od kierunku jazdy.Dalsza redukcje predkosci otrzymuje sie przez zwolnienie hamulca 7. Odhamowany beben 6 wraz z zebatym kolem 5 zostaje napedzany satelitami 3 i obraca sie w kierunku przeciwnym do kierunku obrotów walka 1 i 9. Szybkosc obiegowa satelitów 3 maleje, a wiec maleje równiez szybkosc obrotowa jarzma 4, a tym samym zmniejsza sie szybkosc po¬ jazdu. Z chwila wyrównania sie liczby obrotów bebna 6 z liczba obrotów zebatego kola 16 lub z liczba obrotów walka 9, przy jezdzie w przeciw¬ nym kierunku — zaczyna dzialac jedno ze sprze¬ giel jednokierunkowych, przenoszac moc z bebna 6 na nienapedzany na biegu trzecim i drugim po¬ mocniczy most napedowy. Naped jest wiec prze¬ kazywany na dwa mosty napedowe, co odpowiada biegowi pierwszemu. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Planetarny mechanizm napedowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, majacy sprzeglo cierne, dwa sprzegla klowe, dwa sprzegla jednokierunko¬ we, hamulec oraz przekladnie planetarna z jednym czlonem hamowanym, znamienny tym, ze na scia¬ nach bocznych czlonu hamowanego (5), (6) osa¬ dzone sa sprzegla jednokierunkowe (10), których tarcze (11) polaczone sa kinematycznie z elemen¬ tami napedzajacymi pomocniczy most napedowy. 15 20 25 30 35 40KI. 63c,10/01 67 092 MKP B60k 17/02 PL PL