PL67059B3 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 04.IV.1970 (P 139 730) 28-11.1973 67059 KI. 88b,2 MKP F03c 3/00 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Wladyslaw Wisniewski, Jan Piotrowski, Zbigniew Szeler Wlasciciel patentu: Centrum Techniki Okretowej Przedsiebiorstwo Panstwowe Wyodrebnione, Gdansk (Polska) Silnik zebaty Przedmiotem wynalazku jest silnik zebaty hydraulicz¬ ny, gazowy lub parowy, który stanowi ulepszenie roz¬ wiazania wedlug patentu glównego nr 66488. Przy "na¬ pedzaniu go innym silnikiem, staje sie pompa lub spre¬ zarka, zaleznie od zastosowanego czynnika roboczego.Znany silnik zebaty wedlug patentu glównego zbu¬ dowany jeist w taki sposób, ze kola bierne polozone na ostatnim zewnetrznym wiencu, sa zazebione tylko od strony wewnetrznej, zewnetrzna ich czesc jest natomiast swobodna.Wskutek tego, w zewnetrznych kolach biernych ci¬ snienie dzialajace na czesc obwodu kola od strony wew¬ netrznej, nie jest równowazone i wywoluje obciazenie lozysk tych kól. Powoduje to nierównomierne zuzywa¬ nie sie elementów tych silników, skraca ich zywotnosc a przez to, ze tylko czesc zebów kól polozonych na ostatnim wiencu zewnetrznym jest wykorzystana, sprawnosc silnika zebatego nie zostala maksymalnie podwyzszona.Celem wynalazku jest czesciowe wyeliminowanie omówionych wad przez zaprojektowanie silnika zeba¬ tego sprawniejszego o mniejszych gabarytach, wadze i zmniejszonej ilosci jego elementów. Silnik wedlug wy¬ nalazku winien likwidowac ponadto jednostronne ob¬ ciazenie lozysk w zewnetrznych kolach zebatych.Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie pierscie¬ ni zebatych o uzebieniu wewnetrznym obejmujacych zewnetrzne kola bierne lub przy kilku wiencach kól biernych — pierscieni o uzebieniu wewnetrznym i zew¬ netrznym równiez obejmujacych kola zebate i zazebio- 10 15 20 25 30 nych z nimi. Pierscienie w silniku spelniaja podwójna role; to jest elementów napedowych i lozyskujacych.Ilosc pierscieni w silniku moze byc wieksza niz 1 i za¬ lezy od potrzebnej mocy silnika. Kola zebate oraz pier¬ scienie sa ograniczone z boków przez pokrywy lub sciany boczne.Odmiana silnika zebatego posiadajacego pierscien lub pierscienie zebate, jest silnik posiadajacy dzielony wal, wewnatrz którego z jednej strony silnika czynnik do¬ plywa a z drugiej strony odplywa.Koncówki walu znajdujace sie wewnatrz silnika, za¬ opatrzone sa w tarcze, w których osadzone sa sruby.Na srubach tych osadzone sa kola zebate wspólpracu¬ jace z pierscieniami zebatymi wewnetrznym i zewnetrz¬ nym. Pierscien zebaty zewnetrzny spelnia role ograni¬ czenia promieniowego kól zebatych od strony zew¬ netrznej i równoczesnie dzieki temu, ze jest polaczony z bebnem, przekazuje na niego naped.Pierscien zewnetrzny moze posiadac równiez uzebie¬ nie zewnetrzne i przez to zazebienie przekazywac na¬ ped na nastepne wience kól zebatych o kombinacji za¬ wartej w rozwiazaniu wedlug patentu nr 66488, lufo na¬ pedzac kola zebate i pierscienie. Pierscien zewnetrzny moze równiez napedzac dowolny element, z którym be¬ dzie zwiazany. Pomiedzy tarczami znajkmja sie prze¬ grody, które ustalaja polozenie kól zebatych na sru¬ bach oraz pierscieni, a takze wspólnie z tarczami kon¬ cówek walów tworza dwie komory dla cieczy: dolotowa i odlotowa. Krawedziie wewnetrzne koncówek walu oraz powierzchnie boczne zewnetrzne przegród, maja uksztal- «705967059 towanie oplywowe celem zmniejszenia oporów przeply¬ wajacego czynnika. Silnik zebaty charakteryzuje sie wyjatkowa zwartoscia konstrukicji i niezwykle malym ciezarem przypadajacym na jednostke momentu obror towego., W silniku zebatym wedlug odmiany, dzieki zastoso¬ waniu rozdzialu obciazen: zginajacych tylko na bebny lub kola napedowe i skrecajacych tylko na wal i to z rozdzialem po polowie momentu skrecajacego na kazdy odcinek, osiagnieto wyjatkowo male jego wymiary i bardzo male ciezary elementów. Male wymiary silnika pozwalaja na jego umieszczanie wewnatrz bebnów lub kól napedowych. Umozliwia to jego wygodne i pow¬ szechne stosowanie w okretowinictwie do napedu trans¬ porterów, wind: ladunkowych, kotwicznych, tralowych, cumowniczych, kabestanów iljp. Silnik ten mozna za¬ stosowac równiez w górnictwie, kolejnictwie, motory¬ zacji, rolnictwie itp. Wynalazek umozliwia uzyskanie bardzo duzych oszczednosci materialowych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przed¬ stawia widok na otwarty silnik zebaty z jednym pier¬ scieniem obejmujacym kola bierne, fig. 2 przedstawia przekrój wzdluzny silnika wedlug linii A—A, fig. 3 przedstawia widok na otwarty silnik zebaty z dwoma pierscieniami zebatymi i dwoma wiencami kól bier¬ nych, fig. 4 przedstawia przekrój silnika z dwoma pier¬ scieniami i dwoma wiencami kól, wzdluz linii B—B, fig. 5 przedstawia widok na otwarty silnik zebaty we¬ dlug odmiany — z doprowadzeniem i odprowadzeniem czynnika wewnatrz walu, fig. 6 przedstawia przekrój silnika wzdluz linii C—C.W koipusie silnika 1 zamknietym pokrywa 2 osadzo¬ ny jest walek z kolem czynnym 3. Z kolem tym zaze¬ bionych jest 8 kól zebatych biernych 4, osadzonych na srubach 5 i zazebionych z pierscieniem zebatym 6 po¬ siadajacym uzebienie wewnetrzne. Zarówno pierscien zebaty 6 jak i kola zebate 4 ograniczone sa z boków przez pierscienie 7 i 8, w których wykonane sa otwory wlotowe 9 i wylotowe 10. Czynnik wlatuje do silnika otworem 11, przeplywa przez otwory wlotowe 9 i zaze¬ bienia kola czynnego 3 z kolami biernymi 4 lub zaze¬ bienia kól biernych 4 z pierscieniem zebatym 6. Prze¬ plywajac przez zazebienia, czynnik wykonuje prace obracajac zazebione kola zebate i nastepnie odplywa przez otwór wylotowy 10 a dalej przez otwór 12.W rozwiazaniu obejmujacym odmiane silnika w kor¬ pusie 13 zamknietym pokrywa 14 osadzony jest walek z kolem zebatym czynnym 15. Z kolem tym zazebione sa bezposrednio lub za posrednictwem pierscienia zeba¬ tego 16, kola bierne 17. Z kolami zebatymi 17 polozo¬ nymi na zewnetrznym wiencu, zazebiony jest pierscien zebaty 18 posiadajacy uzebienie wewnetrzne. Kolo ze¬ bate czynne 15, kola zebate bierne 17 oraz pierscienie 16 i 18 sa z boków ograniczone przez sciany 19 i 20. w których wykonane sa otwory wlotowe 21 i wylotowe 22. Do silnika czynnik doplywa przez otwory 23, w których jest 6 symetrycznie rozmieszczonych na obwo¬ dzie, nastepnie, pomiedzy pokrywa 14 i sciana 20 do¬ plywa do otworów wlotowych 21 i przeplywajac przez zazebienie wykonuje prace. Po wykonaniu pracy od¬ plywa na zewnatrz przez otwory 22 i 24. 5 W innym przykladzie wykonania silnika stanowiacym odmiane w bebnie 25 oraz pokrywie 26 osadzony jest drazony nieruchomy wal 27 zakonczony tarczami 28 i 29. Pomiedzy tymi tarczami znajduja sie dwie prze¬ grody 31 i 30. Poprzez tarcze i przegrody przechodzi io 12 srub 32, rozmieszczonych symetrycznie na obwo¬ dzie. Na srubach tych osadzone sa obrotowo kola ze¬ bate 34 zazebione od strony wewnetrznej silnika z pierscieniem zebatym 33, zas od strony wewnetrznej silnika z pierscieniem zebatym 33, zas od strony zew- 15 netrznej z pierscieniem zebatym 35. Czynnik napedza¬ jacy doplywa do silnika poprzez otwór 36 i przez ko¬ more zawarta miedzy tarcza 29 i przegroda 31 wplywa do otworów wlotowych 38. Z otworów tych czynnik przeplywa przez zazebienia kól z pierscieniami, prze- 20 kazuje swa energie i odplywa przez otwór wylotowy 39 i 37 na zewnatrz silnika. 25 PL PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Silnik zebaty skladajacy sie z kola zebatego czyn¬ nego osadzonego na wale oraz wspólpracujacych z nim kól biernych rozmieszczonych na obwodzie czynnego kola wedlug patentu glównego nr 66488, znamienny 30 tym, ze zawiera pienscien (6) z uzebieniem wewnetrz¬ nym, zazebiony z kolami biernymi (4) lub pierscien (16) z uzebieniem zewnetrznym i wewnetrznym zaze¬ biony z kolami zebatymi biernymi (17) oraz utrzymy¬ wany w zadanym polozeniu przez te kola, przy czym 35 ilosc tych pierscieni moze byc wieksza niz 1, natomiast moment obrotowy odbierany jest przez wal a czynnik roboczy odprowadzony i doprowadzany jest przez obu¬ dowe.

2. Odmiana silnika zebatego wedlug zastrz. 1 zna- 40 mienna tym, ze wal (27) ma dzielony i stanowi on jednoczesnie przewód czynnika napedzajacego, zakon¬ czony tarczami (28) i (29), zlaczonymi srubami (32 bedacymi jednoczesnie osiami kól (34) napedzajacych pierscienie zebate (33) i (35), przy czym zewnetrzny 45 pierscien (35) polaczony jest z bebnem (25) lub innym napedzanym elementem.

3. Odmiana silnika zebatego wedlug zastrz. 2 zna¬ mienny tym, ze pomiedzy tarczami (28) i (29) znajdu¬ ja sie przegrody (30) i (31) dzielace wewnetrzna czesc 50 silnika na dlwie komory czynnika; wlotowa i wyloto¬ wa, przy czym przegrody te stanowia równoczesnie ograniczenia boczne dla kól zebatych (34) oraz pier¬ scieni (33) i (35).

4. Silnik zebaty wedlug zastrz. 2 i 4 znamienny tym, 55 ze wewnetrzne koncówki walu (27) stanowiace równo¬ czesnie wloty i wyloty czynnika oraz skrajne po¬ wierzchnie przegród (30) i (31) maja zaokraglone na¬ roza.KI. 88b,2 67059 MKP F03c 3/00 FlQ. 1 Al A-AKI.88b,2 67059 MKP F03c 3/00 Fig. 5 O Fio.6 LiL WDA-l. Zam. 4836, naklad 90 egz. Cena zl 10,— PL PL