Pierwszenstwo: Opublikowano: 12X1970 (P138 154) 15.H.1973 67032 KI. 14c,9/02 MKP F0M9/02 Twórca wynalazku: Wladyslaw Krzyzanowski Wlasciciel patentu: Politechnika Gdanska, Gdansk (Polska) Urzadzenie do ustalania lopatek kierowniczych w maszynach prze¬ plywowych, zwlaszcza w pompo-turbinach Przedmiotem wynalazku jeistt urzadzenie eto ustalania lopatek kierowniczych iw maszynach przeplywowych, zwlaszcza w pompoMtuirbinach.Dotychczas znane urzadzenia do ustalania lopatek kierowniczych w maszynach przeplywowych skladaja sie badz z silownika hydraulicznego usytuowanego na zew¬ natrz kierownicy i sprzegnietego z czopem lopatki kie¬ rowniczej, który podciaga ja i dociska "do jednego z pierscieni kierownicy, badz z tuleji lozyskowych, w któ¬ rych czopy lopatki kierowniczeij zakleszczone sa na sku¬ tek pecznienia tulei pod wplywem oleju doprowadzone¬ go pod cisnieniem rzedu 1000 kG/cm2 do przestrzeni pierscieniowych usytuowanych wewnatrz scianek tulei.Niedogodnoscia pierwszego urzadzenia jest to, ze jed¬ nostronne wspieranie lopatki kierowniczej nie zmniej¬ sza jej drgan w czasie pnacy maszyny w takim stopniu, aby te drgania istawaly sie nieszkodliwe dla niej samej i elementów z nia wspólpracujacych. Natomiast ustala¬ nie lopatek kierowniczych w drugim urzadzeniu powo¬ duje obciazanie ich czopów pirzemiennymi silami dyna¬ micznymi i wymaga stosowania zródla oleju o bardzo duzym cisnieniu.Celem wynalazku jest skonstruowanie /urzadzenia do ustalania lopatek kierowniczych w maszynach przeply¬ wowych, zwlaszcza w pompo^turbinach, które nie be¬ dzie posiadalo opisanych wyzej niedogodnosci.Cel ten zostal osiagniety przez wyposazenie urzadze¬ nia w co najmniej jeden silownik hydrauliczny, pola¬ czony kanalami ze zródlem oleju pod cisnieniem i usy¬ tuowany na jednym lub obu zewnetrznych powierzch¬ niach profilu lopatki kierowniczej. Odmiana urzadzenia polega na tym, ze silowniki hydrauliczne znajduja sie w pierscieniach kierownicy.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku jest to, ze sily 5 dynamiczne pochodzace od drgan lopatki kierowniczej przejmowane sa przez trzpienie lub inne elementy, wy¬ ciskane silownikami hydraulicznymi i przekazywane na pierscienie kierownicy. Ponadto, takie rozwiazanie nie naraza czopów lopatek kierowniczych na przenoszenie 10 duzych obciazen dynamicznych i nie wymaga stosowa¬ nia zródla oleju pod tak duzym cisnieniem, jak to ma miejsce w znanych urzadzeniach.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozmieszczenie silowników hydraulicznych na zewnetrz¬ nych powierzchniach profilu lopatki kierowniczej, a fig. 2 — odmiane urzadzenia w widoku z góry.Jak pokazano na fig. 1, silowniki hydrauliczne 1, roz¬ mieszczone na górnej i dolnej powierzchni profilu lo¬ patki kierowniczej 2, wyposazone sa w trzpienie 5 i po¬ laczone kanalami 4, wywierconymi w lopatce kierowni¬ czej 2 i jej czopie 6, ze zródlem oleju pod cisnieniem, usytuowanym na zewnatrz kierownicy 3. Ilosc silowni¬ ków hydraulicznych 1, rozmieszczonych na powierzch¬ ni profilu lopatki kierowniczeij 2 moze byc rózna, w zaleznosci od jej wielkosci i obciazenia.W odmianie urzadzenia, pokazanej na fig. 2, silow¬ niki hydrauliczne i usytuowane sa w pierscieniu kie- 30 równicy 3. 15 20 25 6703267032 PL