PL67011B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.IV.1970 (P 140 329) 20X1973 67011 Kl.-45k.17/00 MKP AOlm 17/00 UKD Twórca wynalazku: Stanislaw Bojarski Wlasciciel patentu: Instytut Ochrony Roslin, Poznan (Polska) Urzadzenie do wprowadzania substancji sypkich ziarnistych w ziemie, zwlaszcza do wprowadzania trutek do nor gryzoni Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wprowa¬ dzania substancji sypkich ziarnistych w ziemie, zwlasz¬ cza do wprowadzania trutek do nor gryzoni. Walka z gryzoniami jest zagadnieniem waznym w rolnictwie, po¬ niewaz szkodniki te odznaczaja sie duza plennoscia i wyrzadzaja corocznie szkody zarówno w uprawach polowych, jak i sadowniczych. Aby temu zapobiec sto¬ suje sie zabieg wykladania zatrutego ziarna w norach gryzoni celem ich zwalczania.Prawidlowy zaibieg zwalczania gryzoni zatrutym ziar¬ nem zbóz, najczesciej pszenicy, polega na umieszczeniu odpowiedniej porcji trutki wewnatrz otworów nor gry¬ zoni polnych z wykluczeniem 'rozsypywania ziarna na powierzchni gruntu z uwagi na niebezpieczenstwo za¬ trucia zwierzat pozytecznych. Zwalczanie gryzoni tym sposobem nie moze stwarzac niebezpieczenstwa zatrucia ludzi, a w szczególnosci [pracowników zatrudnionych przy wykonywaniu zabiegu.Dotychczas prace te czesto wykonuje sie recznie przez wprowadzanie trutki do nory za pomoca lyzki. Sposób ten uniemozliwia spelnienie wyzej wymienionych wa¬ runków. Zasadniczymi wadami tego sposobu jest to, ze pracownik ma bezposredni kontakt z trutka, co zagra¬ za jego zdrowiu; ponadto sposób ten jest uciazliwy, ma¬ lo wydajny i niedokladny.Znane urzadzenie do wprowadzania zatrutego ziarna do nor gryzoni polnych zawiera rure, która spelnia funkcje zbiornika ziarna. Jeden koniec rury jest otwar¬ ty i przez niego zasypuje sie ziarno, natomiast drugi koniec rury ma dno i wylot z boku, którym ziarno mo¬ lo 15 20 25 30 ze sie wysypywac. Na tym koncu rury osadzony jest przesuwnie krótszy odcinek rury zakonczony stopa i ry¬ nienka wylotowa. Po wprowadzeniu rynienki wyloto¬ wej do nory, oparciu stopy o ziemie i nacisnieciu rury w dól, wylot rury stanowiacej zbiornik wysuwa sie poza zaslaniajaca go poprzednio krawedz krótszej rury unie¬ ruchomionej wskutek oparcia stopy i wtedy ziamoi z rury zbiornikowej wypada rynienka wylotowa do nory.Regulacja ilosci wykladanego ziarna odbywa sie przez wkladanie lub wyjmowanie podkladek pomiedzy dno rury a stope, dzieki czemu w dolnym polozeniu rury zbiornikowej uzyskuje sie róznej wielkosci odsloniecie wylotu rury zbiornikowej. W nowszych rozwiazaniach tego typu nie ma podkladek, tylko wielkosc szczeliny wylotowej dla ziarna regulowana jest przez zmiane dlu¬ gosci przesuwu krótszego odcinka rury.Wyzej opisane urzadzenie wykazuje nastepujace wady i niedogodnosci. Napelnianie rury przez jej maly prze¬ krój wynikajacy z tego, ze pelni ona równiez funkcje rekojesci, jest klopotliwe i powoduje, ze przy zasypy¬ waniu pracownik ma Miski kontakt z zatrutym ziarnem.Kontakt ten ma miejsce równiez caly czas podczas pra¬ cy, gdyz pracownik trzyma i naciska koniec rury, któ¬ ry przy zasypywaniu mial stycznosc z zatrutym ziarnem.Dalsza istotna wada jest trudnosc regulacji ilosci wy¬ kladanego ziarna i utrzymania równomiernosci dawek.Na równomiernosc dawkowania ma wplyw nawet czas oparcia urzadzenia o ziemie. Zachodzi bowiem nieprzer¬ wane wysypywanie ziarna przez caly czas oparcia stopy urzadzenia o ziemie. Ponadto w przypadku zawieszenia67011 sie rury krótszej w górnym polozeniu na rurze zbiorni¬ kowej, na przyklad wskutek zanieczyszczenia, nastapi równiez nieprzerwane wysypywanie ziarna z rury zbior¬ nikowej. Przy ustawieniu przyrzadu na mniejsza dawke ziarno czesto w ogóle nie wypada.Inne znane urzadzenie sklada sie ze zbiornika, pod którym umieszczona jest komora dozujaca, a w niej na osi obraca sie pionowa dwuramienna dzwignia profilo¬ wa. W jednym skrajnym polozeniu utrzymywanym sta¬ le przez sprezyne jeden koniec dzwigni odslania wylot ze zbiornika ziarna do komory dozujacej, przez co na¬ pelnia sie ona ziarnem, podczas gdy drugi koniec dzwig¬ ni zaslania w tym czasie wyflot z komory dozujacej do przewodu wylotowego, którego koniec wprowadzamy jest do nory. 1P0 wykonaniu ruchu rekojescia, przy rów¬ noczesnym pokonaniu oporu .sprezyny, dzwignia profi¬ lowa przestawia sie w drugie skrajne polozenie. Jeden koniec dzwigni zaslania wtedy wylot ze zbiornika do komory dozujacej, a drugi koniec otwiera wylot z ko¬ mory dozujacej do przewodu wylotowego, z którego ziarno przechodzi do nory.Wada tego urzadzenia jest to, ze pomiedzy dojsciem dwuramiennej dzwigni od jednego skrajnego polozenia w drugie, nastepuje przesypywanie ziania ze zbiornika do przewodu wylotowego. Wskutek tego nie ma tu do¬ kladnego dozowania ilosci ziarna i nastepuje zbedne przedawkowanie. Dalsza wada tego urzadzenia jest to, ze obslugiwanie jego jest niewygodne, poniewaz wyma¬ ga wykonywania dwóch czynnosci naraz za pomoca obydwu rak, tj. przytrzymywania zakonczenia rury wy¬ lotowej w nosze i nacisniecia sprezynujacej dzwigni zwalniajacej porcje ziarna, co przy czestym powtarzaniu jest uciazliwe. Prócz tego przy urzadzeniu tym nie ma mozliwosci regulowania wielkosci dawek. Kontakt czlo¬ wieka z trucizna jest równiez nieunikniony, poniewaz zbiornik na trutke -usytuowany jest w górnej czesci te¬ go urzadzenia, a tym samym blisko twarzy wykonuja¬ cego zabieg.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedogodnosci znanych dotychczas urzadzen.Istota wynalazku jest zastosowanie rury prowadzacej, wewnatrz której umieszczony jest tlok posiadajacy na obwodzie kilka .promieniowych wybran róznej wielko¬ sci. Tlok osadzony jest na tloczysku zakonczonym reko¬ jescia. Do rury prowadzacej przymocowany jest zbior¬ nik, którego dno znajduje sie przy podluznym otworze wykonanym w dolnej czesci rury prowadzacej tak, ze otwór ten spelnia role wylotu zbiornika. Do rury pro¬ wadzacej jest ponadto przymocowana oslona przewodu wylotowego zakonczonego znana rynienka wylotowa i stopa. Urzadzenie wyposazone jest w mechanizm regu¬ lacji wielkosci wykladanej porcji trutki, pozwalajacy dobrac jako komore dozowania jedno z promieniowych wybran na tloku i ustawic tlok w obranym polozeniu za pomoca dwuramiennej sprezyny, której konce wcho¬ dza we wglebienie wykonane w oprawie rekojesci.Inna cecha wynalazku jest zastosowanie odpowiednie¬ go ksztaltu zarówno podluznego otworu w rurze prowa¬ dzacej, stanowiacego wylot ze zbiornika ziarna i wlot do komory dozowania, jak i ksztaltu wglebienia w tlo¬ ku, które sie charakteryzuje tym, ze górne krawedzie wglebienia w tloku sa zbiezne pod katem ostrym, zas dolne krawedzie podtuAoego otworu sa zbiezne i u do¬ lu tworza szczeline o równej szerokosci, wskutek czego unika sie zakleszczenia tloka o dolna krawedz otworu 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60 wysypowego oraz przecinania ziarna, co wymagaloby dodatkowej sily nacisku rekojescia i powodowaloby za¬ klócenia w pracy.Urzadzenie wedlug wynalazku wykazuje w stosunku do znanych urzadzen nastepujace zalety techniczne.Zbiornik znajduje sie w dolnej czesci urzadzenia, a nie u góry lub w calej rurze, przez co wjkhiczony jest kon¬ takt obslugujacego z trutka. Napelnianie zbiornika nie wymaga lejka, poniewaz szeroki otwór wysypowy umo¬ zliwia przesypywania trutki wprost z opakowan fa¬ brycznych. Urzadzenie posiada rekojesc, która nie sty¬ ka sie z zatrutym ziarnem, przez co polepszaja sie wa¬ runki higieny pracy i wygoda.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia regulacje wielkosci dawek i zapewnia duza ich równomiernosc.Urzadzenie zabezpieczone jest przed zawieszeniem sie tloka wskutek zakleszczenia sie ziarna. Pizy oparciu urzadzenia o ziemie wysypuje sie tylko jedna porcja ziarna. Urzadzenie jest proste i latwe w obsludze.Przykladowe rozwiazanie urzadzenia wedlug wyna¬ lazku pokazane jest na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w wi¬ doku perspektywicznym; fig. 2 — urzadzenie wedlug wynalazku w przekroju podluznym w polozeniu napel¬ niania komory dozujacej; fig. 3 — komore dozujaca w przekroju podluznym w polozeniu oprózniania; fig. 4 — otwór wylotowy zbiornika i komore dozujaca w widoku w kierunku strzalki „a" oznaczonej na fig. 2 w poloze¬ niu napelniania po odjeciu zbiornika; fig. 5 — otwór wylotowy zbiornika i komore dozujaca w widoku w kierunku strzalki „a", lecz w polozeniu oprózniania komory dozujacej; fig. 6 — urzadzenie w przekroju po¬ przecznym wzdluz linii A—A oznaczonej na fig. 2 w powiekszeniu; fig. 7 — urzadzenie w przekroju po¬ przecznym wzdluz linii B—B oznaczonej na fig. 5.Urzadzenie wedlug wynalazku ma prowadzaca ru¬ re 1, do której przymocowany jest zbiornik 2 ziarna.Boczne sciany 3 i 4 zbiornika 2 sa usytuowane mniej wiecej stycznie na obwodzie prowadzacej rury 1. Dno 5 zbiornika 2 polozone jest wzgledem rury 1 pod katem ostrym. Zbiornik 2 zamykany jest od góry pokrywa 6 osadzona przegubowo na zbiorniku 2. Do dolnego kon¬ ca rury 1 i zbiornika 2 przymocowana jest oslona 7 tworzaca wylotowy przewód 8 oraz oporowa stopa 9 zakonczona wylotowa rynienka 10. Rura 1, pod zbiorni¬ kiem 2, ma wyciecie 11 dowolnego ksztaltu zaczynaja¬ ce sie w pewnej odleglosci ponizej dna zbiornika 2 i konczaca sie na koncu rury 1. Nieco powyzej dna zbior¬ nika 2 w rurze 1 wykonany jest podluzny otwór 12 o szerokosci odpowiadajacej mniej wiecej szerokosci zbior¬ nika 2. Otwór 12 stanowi otwór wysypowy ziarna ze zbiornika 2 do wnetrza rury 1. Otwór 12 ma ksztalt za¬ sadniczo prostokatny, z tym, ze jego dolne krawedzie 13 i 14 sa zbiezne i tworza szczeline 15 o równej sze¬ rokosci, siegajac az do wyciecia 11 na koncu rury 1.W dolnej czesci prowadzacej rury 1 umieszczony jest tlok 16. Na obwodzie tloka 16 sa wydrazone cztery zna¬ mieniowe wybrania 17 o róznej wielkosci, które stano¬ wia komory dozujace ziarno. Boczne krawedzie wybran 17 w górnej czesci zbiegaja sie, tworzac kat ostry.Tlok 16 zamocowany jest na jednym koncu tloczyska 18.Na drugim koncu tloczyska 18 osadzona jest oprawa 19* w której umieszczona jest rekojesc 20 o srednicy zwiek¬ szajacej sie w kierunku górnego konca. Na obwodzie(7*11 oprawy 19 rekojesci 20 wykonane sa cztery otwory, nie pokazane na rysunku, o rozstawie odpowiadajacym roz¬ stawowi wybran 17. W górnej czesci prowadzacej ru¬ ry 1 wykonane sa dwie przeciwlegle, podluzne szczeliny 21. Na rekojesci umieszczona jest luzno dwuramienna sprezyna 22, której dwa zagiete konce, poprzez szczeli¬ ny 21, wchodza w dwa otwory wykonane w oprawie 19.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala w nastepujacy sposób: po napelnieniu zbiornika 2 ziarnem i uniesie¬ niu urzadzenia za rekojesc 20 do góry rura 1 wraz ze zbiornikiem 2, stopa 9, rynienka 10 i oslona 7 opada w dól, przesuwajac sie po tloku 16 i oprawie 19, do¬ póki górne krawedzie podluznych szczelin 21 nie opra sie o zagiete konce sprezyny 22 umieszczone w otwo¬ rach wykonanych w oprawie J9. W tym polozeniu wy¬ branie 17 ustawia sie w swietle otworu 12 wykonanego w sciance rury 1, tworzac w ten sposób komore dozu¬ jaca ziarno. Ziarno pod dzialaniem sily ciezkosci wy¬ pelnia dozujaca komore 17.Trutke wprowadza sie do nory gryzoni przez umiesz¬ czenie konca wylotowej rynienki 10 w otworze wloto¬ wym nory, opierajac stope 9 o ziemie. Nastepnie reko¬ jescia 20 wykonuje sie ruch w dól. Z uwagi na podpar¬ cie sitopy 9, a wraz z nia rury 1 o ziemie, dozujaca ko¬ mora 17 przesuwa sie poza obciety koniec rury 1. Wsku¬ tek tego ziarno wysypuje sie z komory 17 do wyloto¬ wego przewodu 8 i rynienka 10 zostaje wprowadzone do nory. Oslona 7 uniemozliwia wysypywanie sie ziar¬ na poza rynienke 10. Po uniesieniu urzadzenia w góre za pomoca rekojesci 20 nastepuje ponowne napelnienie dozujacej komory 17 i dalsza praca urzadzenia naste¬ puje w sposób wyzej opisany.Zmiany wielkosci dawek ziarna dokonuje sie w ten sposób, ze odciaga sie konce sprezyny 22 z otworów w oprawie 19 i obraca sie rekojesc 20 a wraz z nia opra¬ we 19 wokól osi, tak aby inna para otworów w opra¬ wie 19 znalazla sie naprzeciw szczelin 21. Wtedy po¬ zwala sie koncom sprezyny 22 wejsc w nowa pare otwo¬ rów. Zaklinowuje sie w ten sposób rekojesc 20, oprawe 19 a wraz z nimi itloczysko 18 i tlok 16 w nowym polo¬ zeniu wzgledem rury 1 i zbiornika 2. Tym samym w swietle otworu 12 ustawi sie inne wybranie 17 o innej wielkosci, dzieki czemu nastapi zmiana wielkosci ko¬ mory dozowania.W celu wyeliminowania przecinania ziarna na dolnej krawedzi otworu 12 przez górna krawedz dozujacej ko¬ mory 17, górne krawedzie wglebien 17 zbiegaja sie, tworzac kat ostry; podobnie zbiegaja sie dolne krawe¬ dzie otworu 12, tworzac jednak szczeline o równej sze¬ rokosci dochodzaca az do wylotu obcietej rury 1. Ta¬ kie rozwiazanie umozliwia przesuniecie dozujcej ko¬ mory 17 wypelnionej ziarnem poza wylot rury 1, z wykluczeniem zakleszczenia sie ziarna na dolnej kra¬ wedzi otworu 12 przez górna krawedz dozujacej ko¬ mory 17. Zakleszczenie sie ziarna powodowaloby za¬ klócenia w funkcjonowaniu urzadzenia. Poszczególne 5 ziarna wystajace z komory 17 sa przez górne krawe¬ dzie tej komory 17 do dolnych krawedzi otworu 12 przesuwane, a nastepnie wzdluz szczeliny 15 do wylo¬ towego przewodu 8, nie powodujac zakleszczenia. 10 PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do wprowadzania substancji sypkich ziarnistych w ziemie, zwlaszcza do wprowadzania tru- 15 tek do nor gryzoni, wyposazone w zbiornik ziarna, urzadzenie dozujace ziarno oraz przewód wylotowy zakonczony rynienka wylotowa i stopa, znamienne tym ze zawiera prowadzaca rure (1), w której umieszczony jest tlok (16), posiadajacy na obwodzie jedno lub kil- 20 ka promieniowych wybran" <17) o róznej wielkosci, osa¬ dzony na tloczysku (18) zakonczonym rekojescia (20), przy czym do prowadzacej rury (1) przymocowany jest zbiornik (2) ziarna, którego dno (5) znajduje sie przy podluznym otworze (12), wykonanym w dolnej czesci 25 prowadzacej rury (1) oraz oslona (7) wylotowego prze¬ wodu (8), zakonczonego wylotowa rynienka (10) i stopa (9).

2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze na obwodzie oprawy (19) rekojesci (20) osadzonej na 30 tloczysku (18) wykonane sa otwory, których ilosc i rozstaw odpowiada ilosci i rozstawowi wybran (17) w tlou (16), przy czym na rekojesci (20) umieszczona jest dwuramienna sprezyna (22), której zgiete konce sa wsuniete do pary przeciwleglych otworów w oprawie 35 (19) przez dwie przeciwlegle podluzne szczeliny (21), wykonane w prowadzacej rurze (1), których dlugosc odpowiada skokowi tloka (16).

3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tym, ze podluzny otwór (12) w prowadzacej rurze (1), sta- ^ nowiacy otwór wysypowy ze zbiornika (2), ma ku do¬ lowi zbiezne krawedzie (13, 14) tworzace szczeline (15) siegajaca do wyciecia (11) na koncu prowadzacej ru¬ ry (1).

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—3, znamienne tym, 45 ze boczne krawedzie wybran (17) w górnej czesci zbie¬ gaja sie, tworzac kat ostry.

5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1^4, znamienne tym, ze rekojesc (20) ma ksztalt odwróconego stozka scie¬ tego o malym "kacie nachylenia tworzacej, przy czym 50 koniec rekojesci (20) o mniejszej srednicy, osadzony jest w oprawie (19), a koniec rekojesci o wiekszej sred¬ nicy jest zaokraglony.K1.45k,17/00 67011 MKP AOlm 17/00 f/n. ? Fig. 6 Widok a Fig. 7 WDA-l. Zam. 4586, naklad 190 egz. PL PL