PL6677B1 - SprzeglcTcierne odsrodkowe. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy sprzegla ciernego, dzialajacego pod wplywem sily odsrodkowej po osiagnieciu najwiekszej szybkosci obrotu, wzglednie urzadzenia ciernego, w którym czesci cierne wlaczaja sie pod dzialaniem sily odsrodkowej, albo przy pomocy odpowiednich narzadów spre¬ zystych.Wynalazek ma na celu nadanie takiego ksztaltu czesciom ciernym, zeby przy po¬ slizgu czesci ciernych po ich przylgni po¬ wierzchnia zetkniecia pomiedzy cialami ru- chomemi i powierzchnia cierna nie zostala uszkodzona, aby zachowac niezmienny wspólczynnik tarcia wewnatrz calego urza¬ dzenia.Dotychczas stosowane sprzegla cierne maja te wade, ze nie znosza poslizgu wzdluz powierzchni zetkniecia. Jezeli na powierzchni ciernej znajduje sie, np. kurz, pochodzacy ze scierania sie stykajacych sie czesci, wtedy nacisk na to miejsce znacznie sie zwiekszy, tak ze czasteczki kurzu, lub materjalu startego zostaja wtlo¬ czone w powierzchnie i gladkosc tych o- statnich zostaje uszkodzona. Poza tern, po¬ lozenie czesci pracujacych wzgledem sie¬ bie ulega zmianie przez zuzycie. Te powo¬ dy uniemozliwialy zbudowanie pewnego w dzialaniu sprzegla ciernego, o stalym wspólczynniku tarcia.W sprzegle ciernem, wedlug wynalaz¬ ku, wady powyzsze zostaly usuniete.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku.Fig. 1 uwidocznia sprzeglo cierne, w którem powierzchnia zetkniecia czopa za¬ bierajacego z klockiem ciernym jest cy-lindryczna, plaska, zaokraglona lub u- ksztaltowana-w inny sposób.Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój osiowy sprzegla uwidocznionego na fig. 1, fig. 2—5 przedstawiaja rózne przyklady wykonania sprzegla wedlug fig. 1, fig. 6— sprzeglo w którem czesc cierna jest zwia¬ zana z czopem zabierajacym zapomoca wodzika, fig. 7 — przyklad wykonania sprzegla, w którem powierzchnia zetknie¬ cia zabieraka z klocem ciernym urzadzona jest przed czescia cierna, fig. 8 — sprze¬ glo, w którem czop zabierajacy wchodzi w czesc cierna w kierunku osiowym i jest za¬ mocowany na zabieraku. Fig. 9 — widok boczny fig. 8 do fig. 12— odmiane sprze¬ gla wedlug wynalazku, fig. 13 — sprzeglo, w którem sprezyny wzmacniaja dzialanie sily odsrodkowej, przyczem z lewej stro¬ ny figury przedstawiono przyklad urzadze¬ nia do wylaczania sprzegla przez wciaga¬ nie czopa, fig. 14 uwidocznia dwa przykla¬ dy wykonania urzadzenia do wylaczania ciala ciernego, fig. 15 — sprzeglo o czopie, zamocowanym w ciele ciernem, fig. 16 przedstawia schematycznie rozmaite urza¬ dzenia sprezynowe do wciagania czesci ciernych wewnatrz w stanie spoczynku, fig. 17 — czesc napedzana sprzegla w po¬ staci kola rozpedowego.Czop zabierajacy D sprzegla wedlug fig. 1 ma ksztalt stozka i wchodzi w klocek cierny B, który pod dzialaniem sily od¬ srodkowej przyciska sie do napedzanej czesci A. Gdy czop zabierajacy D przesu¬ wa sie w kierunku strzalki x, wtedy kra¬ wedz / stanowi krawedz tylna ciala od¬ srodkowego B. Z punktu 1 przeprowadza sie linje 1—2 prostopadle do powierzchni zetkniecia 3—4 zabieraka D z cialem od- srodkowem B. Aby w sprzegle moglo na¬ stapic slizganie bez uszkodzenia lub zmia¬ ny powierzchni ciernej A, sprzeglo musi byc wykonane tak, zeby wewnetrzny punkt zetkniecia 5 pomiedzy zabierakiem D i klo¬ cem ciernym B wypadl w punkcie krytycz¬ nym 2 stanowiacym slad prostej 1—2 na powierzchni 3—4, albo poza tym punktem.Przy wykonaniu sprzegla wedlug fig. 1 usuwa sie czesc materjalu krawedzi 3, jak to wskazuje linja 3—6 na fig. 1, albo tez wklada sie do czesci B pierscien stalowy (fig. 4 i 5), aby zapobiec zacinaniu sie za¬ bieraka D w czesci B.Wewnetrzna powierzchnia tarcia cze¬ sci A moze w rzucie osiowym miec dowol¬ ny przekrój, np. prosty, okragly, owalny, zazebiony lub uksztaltowany inaczej.Zabierak D moze, jak to wskazuja fig. 1—5, miec dowolny przekrój, np. okragly, owalny, czworokatny i inne. Kat po¬ wierzchni przylegania czesci B do czopa D mozna obrac dowolny, podobnie jak i wiel¬ kosc powierzchni przylegania.Kloce cierne zostaja przyciskane badz- to zapomoca sily odsrodkowej, badz tez dzialaja na nie jeszcze sprezyny, wspól¬ dzialajace z sila odsrodkowa. Jak wska¬ zuje fig. 16, sprezyny mozna wykonac w ten sposób, ze w stanie bezczynnosci sprze¬ gla, kloce cierne zostaja wciagniete do wnetrza.Fig. 6 przedstawia sprzeglo, w którem pomiedzy czopem 9, zwiazanym z zabiera¬ kiem D, a czopem 8, zwiazanym z klocem ciernym B, zastosowano wodzik 13, który laczy cialo B z zabierakiem. W tej posta¬ ci wykonania krawedz tylna ciala B prze¬ chodzi przez punkt 10 i linja, przeprowa¬ dzona z punktu tego przez srodek czopa, odpowiada linji 1—2 wedlug fig. 1.Sprzeglo, wedlug fig. 6 musi byc zbu¬ dowane w ten sposób, zeby punkt srodko¬ wy czopa 8 lezal powyzej, lub na linji 9t podobnie jak punkt 5 w sprzegle wedlug fig. 1. W sprzegle z wodzikiem musi lin ja srodkowa wodzika wypadac zewnatrz li¬ nji, przeprowadzonej od tylnej krawedzi ciala B do srodka czopa zabierajacego.Nie jest wreszcie rzecza konieczna takie uksztaltowanie sprzegla, aby mialo ono niezmienny wspólczynnik tarcia, byle tylko — 2 —znosilo poslizg bez uszkodzenia powierzch¬ ni ciernej. W takiem sprzegle mozna ze srodka ciezkosci ciala odsrodkowego prze¬ ciagnac Knje prostopadla do powierzchni zetkniecia pomiedzy czopem zabierajacym i cialem odsrodkowem, w celu otrzymania punktu krytycznego, poza który ku wne¬ trzu nie powinna sie rozciagac powierzch¬ nia zetkniecia ciala odsrodkowego i czopa zabierajacego. Na fig. 12 przedstawiono ta¬ ki przyklad wykonania sprzegla. W tym przykladzie ze srodka ciezkosci ciala od¬ srodkowego, pozostajacego pod dzialaniem sily odsrodkowej, przeprowadzono linje 15—16 prostopadle do powierzchni ze¬ tkniecia 3—4, przecinajaca te ostatnia w punkcie krytycznym 16. Wewnetrzny punkt zetkniecia 18 czesci B z zabiera- kiem D musi lezec nazewnatrz punktu kry¬ tycznego. Na prawej polowie figury przed¬ stawiono polozenie krytycznego punktu 17, przy stosowaniu cylindrycznego czopa za¬ bierajacego, zamiast stozkowego.Rozumie sie samo przez sie, ze przed¬ stawione postacie wykonania sa tylko przy¬ kladami i ze istota wynalazku nie ograni¬ cza sie do przytoczonych szczególów. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. , Sprzeglo cierne odsrodkowe, zna¬ mienne tern, ze\powierzchnia zetkniecia pomiedzy zabierakiem a klocem ciernym siega najdalej do punktu przeciecia tej po¬ wierzchni linja do niej prostopadla, prze¬ prowadzona z punktu, do którego siega tylna krawedz kloca ciernego na po¬ wierzchni ciernej sprzegla. 2. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, znamien-* ne tern, ze powierzchnia zetkniecia zabiera- ka i kloca ciernego siega najdalej do punk¬ tu przeciecia tej powierzchni linja do niej prostopadla, przechodzaca przez srodek ciezkosci kloca ciernego. 3. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tern, ze czop zabierajacy umie¬ szczony jest w kierunku osiowym w klocu ciernym i jest z nim polaczony sztywnie, lub przegubowo, przyczem w wypadku o- statnim czop ten zamocowany jest na stale na zabieraku. 4. Sprzeglo wedlug zastrz. 1, zna¬ mienne tern, ze kloc cierny jest zwiazany z zabierakiem zapomoca wodzika, 5. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tern, ze kloc cierny jest oddzielony od zabieraka odpornym materjalem, lub zabierak urzadzony tak, ze nie moze sie zacinac w klocu ciernym. 6. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tern, ze czesc materjalu kloca cier¬ nego, lub zabieraka, albo obu tych czesci jest scieta tak, iz powierzchnia zetkniecia zabieraka z klocem ciernym siega najdalej do punktu przeciecia tej powierzchni linja do niej prostopadla, przeprowadzona z punktu, do którego siega tylna krawedz kloca ciernego na powierzchni ciernej sprzegla albo ze srodka ciezkosci ciala od¬ srodkowego. 7. Sprzeglo wedlug zastrz, 1 i 2, zna¬ mienne tem, ze kloce cierne w stanie spo¬ czynku sprzegla wciagane sa sprezynami lub w inny sposób do wnetrza sprzegla. 8. Sprzeglo wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tem, ze kloce cierne sa dociskane do powierzchni ciernej zapomoca sprezyn. Bergsunds Mekaniska Verkstads Nya Aktiebolag. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy.t)o opisii patentowego Nr 6677. Ark. i. .Fig:! L..L. 4. Mg: 6 J?iff.l Cu &&*„ Jr-icr.3 JFig-1- ^ . JFJ&.5 JF,i&7 Fig:8 Si &ff. 9 PA m Vd.Do opisu patentowego Nr 6677. Ark.

2. -F ^iffJJ ^lff!5 JT,ig:l6 ttg:47 Druk L. Boguslawskiego, Warszawo. PL PL