Opublikowano: 20.11.1973 66568 KI. 60a, 13/02 MKP F15b 13/02 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Andrzej Pizon, Andrzej Panuszka, Marek Chmiel Wlasciciel patentu: Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanislawa Staszi¬ ca, Kraków (Polska) Hydrauliczny dzielnik natezenia przeplywu cieczy Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny dziel¬ nik natezenia przeplywu cieczy, znajdujacy za¬ stosowanie w hydraulicznych ukladach silowych i ukladach automatyki przemyslowej.Znany dzielnik natezenia przeplywu cieczy za¬ wiera korpus, wewnatrz którego znajduja sie dwa zespoly dlawiace, przesuwny tloczek oraz dwa ka¬ naly odprowadzajace. Strumien cieczy, doprowa¬ dzony do dzielnika, jest rozdzielany za pomoca zespolów dlawiacych i przesuwnego tloczka, który w przypadku równych cisnien cieczy w obu kana¬ lach odprowadzajacych, znajduje sie w poloze¬ niu srodkowym miedzy tymi kanalami.W przypadku zmiany natezenia przeplywu w jed¬ nym z kanalów tloczek, w wyniku powstalej róz¬ nicy cisnien w strumieniach cieczy, przeplywaja¬ cej po obu jego stronach, przesuwa sie w kierunku strumienia o mniejszym cisnieniu i czesciowo za¬ slania otwór drugiego kanalu. Wskutek tego wy¬ równuja sie natezenia przeplywu cieczy w obu ka¬ nalach.Wada opisanego dzielnika jest to, ze zatrzymanie odplywu cieczy z jednego z kanalów odprowadza¬ jacych powoduje zamkniecie przez tloczek równiez i drugiego kanalu odprowadzajacego. Przyklado¬ wo w hydraulicznym ukladzie silowym zawieraja¬ cym dzielnik i dwa silniki hydrauliczne, moze zda¬ rzyc sie, ze praca jednego z silników jest niemo¬ zliwa. W takiej sytuacji opisany dzielnik zamyka równiez doplyw cieczy do drugiego silnika, aczkol- 10 15 20 25 30 wiek mogloby byc pozadane, aby wówczas drugi silnik kontynuowal prace.Celem wynalazku jest uzyskanie dodatkowych mozliwosci dzialania dzielnika, a mianowicie umo¬ zliwienie odplywu cieczy poprzez jeden kanal od¬ prowadzajacy, podczas zatrzymania przeplywu cie¬ czy w drugim kanale.Cel ten osiaga sie przez skonstruowanie dzielni¬ ka, w którym doprowadzajacy kanal jest polaczo¬ ny z cylindrowa komora, która ma dwa dodatkowe kanaly, laczace ja z odprowadzajacymi kanalami, przy czym przesuwny tloczek znajdujacy sie w ko¬ morze ma pierscieniowy rowek w srodkowej czesci.Hydrauliczny dzielnik natezenia przeplywu cieczy wedlug wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dowym rozwiazaniu na rysunku w przekroju po¬ dluznym.Dzielnik zawiera korpus 1, w którym doprowa¬ dzajacy kanal 2 jest usytuowany pomiedzy dwoma dlawiacymi zespolami 3 i laczy sie z cylindrowa komora 4 w jej srodkowej czesci. W komorze 4 jest umieszczony przesuwny tloczek 5 w ksztalcie walca, który ma zmniejszona srednice przy koncach i pierscieniowy rowek 6 w srodkowej czesci. Po¬ nadto w korpusie 1 znajduja sie dwa boczne kanaly 7 i 8, laczace cylindrowa komore 4 z dlawiacymi zespolami 3 oraz dwa dodatkowe kanaly 9 i 10, laczace komore 4 z odprowadzajacymi kanalami 11 i 12. 66 56866 568 Dzialanie dzielnika natezenia przeplywu cieczy wedlug wynalazku polega na tym, ze przy zatrzy¬ maniu przeplywu cieczy w jednym z odprowadza¬ jacych kanalów, na przyklad w kanale 11, pod wplywem powstalej róznicy cisnien, tloczek 5 prze¬ suwa sie w skrajne polozenie. W wyniku tego do¬ prowadzajacy kanal 2 zostaje polaczony poprzez pierscieniowy rowek 6 i dodatkowy kanal 10, z od¬ prowadzajacym kanalem 12, co umozliwia odplyw cieczy.Hydrauliczny dzielnik natezenia przeplywu cieczy wedlug wynalazku oprócz tego, ze spelnia funkcje znanych dzielników, umozliwia ponadto polaczenie kanalu doprowadzajacego z jednym z dwu kana¬ lów odprowadzajacych, gdy w drugim nastepuje zatrzymanie przeplywu cieczy.Zaleta tego dzielnika jest prosta budowa i pew¬ nosc dzialania. 10 15 PL PL