Pierwszenstwo: Opublikowano: 15.XII.1972 r.KI. 36c,H/02 MKP G05d 23/02 CZYTELNIA [UKfikj Posenlv Poltiilj Inww Twórca wynalazku: Grzegorz Chwedoruk Wspólwlasciciele patentu: Helena Chwedoruk, Danuta Chwedoruk, Mal¬ gorzata Chwedoruk, Warszawa (Polska) Sposób samoczynnej regulacji temperatury w pomieszczeniach ogrzewanych grzejnikami centralnego ogrzewania oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób samoczyn¬ nej regulacji temperatury w pomieszczeniach ogrzewanych grzejnikami centralnego ogrzewania oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu.Znane sposoby regulacji temperatury w pomie¬ szczeniach ogrzewanych grzejnikami centralnego ogrzewania, polegaja miedzy innymi na zwieksza¬ niu lub zmniejszaniu przeplywu czynnika ogrzewa¬ jacego w przewodach zasilajacych odbiorniki cie¬ pla za pomoca róznych zaworów, uruchamianych recznie badz sterowanych automatycznie.Regulacja taka jest stosowana indywidualnie dla poszczególnych pomieszczen, a zawory sa usy¬ tuowane bezposrednio przy odbiornikach ciepla, wzglednie centralnie dla zespolu pomieszczen, przy czym w niektórych rozwiazaniach uwzglednia sie ewentualny wplyw czynników zewnetrznych.Sposób recznej regulacji temperatury wymaga okresowej obslugi zaworów w zaleznosci od zmian temperatury zewnetrznej i w pomieszczeniach co powoduje nie zawsze uzasadniona ingerencje indy¬ widualnych uzytkowników, przez co powstaja nie¬ pozadane straty energii cieplnej. Ponadto sposób ten nie uwzglednia przejsciowych i wyzszych strat ciepla na przyklad od strony wiatru jak równiez nie zapewnia równomiernego rozdzialu ciepla czyn¬ nika grzejnego na poszczególne grzejniki. Te ostat¬ nia niedogodnosc w znanych rozwiazaniach elimi¬ nuje sie przez stosowanie kryz na przewodach za¬ silajacych przy grzejnikach. Nie zapobiega to jed- 10 15 20 25 30 nak nieprzewidzianym i przejsciowym stratom cie¬ pla spowodowanych miedzy innymi warunkami zewnetrznymi np. wiatrem, co powoduje nizsza temperature w pomieszczeniach od strony wiatru.Powyzsze wady i niedogodnosci czesciowo elimi¬ nuje stosowany sposób automatycznej regulacji temperatury, za pomoca regulatorów temperatury, sterowanych miedzy innymi elektrycznymi czujni¬ kami umieszczonymi w pomieszczeniach, badz cen¬ tralnie dla zespolu pomieszczen.Sposób ten wymaga jednak stosowania skompli¬ kowanych urzadzen i jest korzystny przy duzych instalacjach zasilanych centralnie z wezlów cie¬ plowniczych. Ponadto urzadzenia do stosowania tego sposobu wymagaja stalego dozoru technicz¬ nego przez wykwalifikowanych fachowców.Wspólna wada tych znanych sposobów regulacji temperatury centralnego ogrzewania oraz urzadzen do ich stosowania jest to, ze wymagaja okreso¬ wej obslugi i nie zapewniaja wlasciwej temperatu¬ ry w razie nieprzewidzianych i przejsciowych strat ciepla spowodowanych warunkami zewnetrznymi w niektórych pomieszczeniach. Ponadto te znane rozwiazania maja i te wade, ze zainstalowanie czujników lub zaworów w pomieszczeniach powo¬ duje mozliwosc niepozadanej ingerencji indywidu¬ alnych uzytkowników, poprzez celowy lub mimo¬ wolny wplyw na ich dzialanie przewaznie w kie¬ runku nadmiernej i niekontrolowanej dostawy ciepla. Te znane sposoby regulacji rozdzialu ciepla 66 44466 444 3 4 i temperatury sprowadzaja sie do regulacji nate¬ zenia przeplywu czynnika grzejnego w przewo¬ dach zasilajacych grzejniki lub inne odbiorniki ciepla i nie zapewniaja równomiernego rozdzialu ciepla czynnika grzejnego dostarczanego do wszyst¬ kich grzejników i odbiorników ciepla danego ukladu centralnego ogrzewania, bez koniecznosci przeprowadzenia regulacji oraz nie przeciwdziala¬ ja skutecznie obnizeniu sie temperatury w tych pomieszczeniach, w których czasowo moga wysta¬ pic nieprzewidziane spadki temperatury.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad i niedogodnosci przez opracowanie sposobu i urza¬ dzenia^^ jsan^^ regulacji temperatury w pomieszczeniach, to jest regulacji wydatku ciepla grzejników lub odbiorników ciepla w taki sposób, aby zapewnic niezmienna, stala temperature w po¬ mieszczeniach.Cel ten zgodnie-z wynalazkiem zostal rozwiaza¬ ny w ten sposób, ze samoczynna regulacje ilosci ciepla wydzielanego przez grzejnik lub odbiornik ciepla, to jest równomierny jednostkowy wydatek ciepla z kazdego metra kwadratowego powierzchni grzejnej, a wiec stabilizacje temperatury w pomie¬ szczeniu utrzymuje sie przez ustalenie okreslonej jednakowej i stalej temperatury czynnika grzej¬ nego na wylocie z ostatniego czlonu grzejnika lub na poczatku przewodu powrotnego.Stala temperature czynnika grzejnego na od¬ plywach grzejników utrzymuje sie za pomoca urzadzenia-regulatora w taki sposób, ze w czesci wylotowej-odplywowej ostatniego czlonu grzejnika na poczatku przewodu powrotnego jest zamoco¬ wany regulator bezposredniego dzialania proporcjo¬ nalnego, zaopatrzony w czujnik mieszkowy lub czujnik w ksztalcie splaszczonej kuli wykonany z elastycznego tworzywa, przy czym dobierajac odpowiednio czujnik do parametrów czynnika grzejnego mozna uzyskac dodatkowo regulacje natezenia przeplywu czynnika grzejnego. Ponadto wypelnienie czujników stanowia weglowodory flu¬ orowane, nie stosowane dotychczas w technice cieplowniczej.Samoczynna regulacja temperatury w pomiesz¬ czeniach wedlug wynalazku oparta jest na zasa¬ dzie bezposredniego dzialania proporcjonalnego.Spadek temperatury w pomieszczeniu powoduje zwiekszenie przeplywu czynnika grzejnego przez grzejnik, to jest wzrost wydajnosci ciepla przez ten grzejnik, a odwrotnie przy wzroscie tempera¬ tury w pomieszczeniu, poniewaz regulator utrzy¬ muje stala i niezmienna temperature grzejnika.W wymiennikach cieplej wody regulator, zainsta¬ lowany równiez na odplywie czynnika grzejnego, przerywa jego przeplyw gdy temperatura czynni¬ ka grzejnego wzrosnie powyzej zalozonej.Sposób wedlug wynalazku zapewnia równomier¬ ny rozdzial ciepla doplywajacego do wszystkich grzejników danego zladu centralnego ogrzewa¬ nia, oraz utrzymuje jednakowa temperature we wszystkich pomieszczeniach równiez przy stratach i wahaniach cieplnych wywolanych na przyklad wiatrem. Rózne wielkosci natezen przeplywu czyn¬ nika grzejnego w zasadzie nie maja znaczenia, po¬ niewaz w grzejnikach, w których wystapi wieksze natezenie przeplywu, procentowo czas otwarcia za¬ woru bedzie krótszy, a przy mniejszym natezeniu przeplywu czas otwarcia zaworu bedzie dluzszy.Dobierajac jednak grubosc scianek mieszka, jego 5 wielkosc i dlugosc oraz ksztalt grzybka, mozna do¬ datkowo regulowac natezenie przeplywu czynnika z dowolnie dobrana charakterystyka zamkniecia zaworu.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wy¬ nalazku jest przedstawione schematycznie na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia w przekroju podluznym regulator bezposredniego dzialania wy¬ posazony w czujnik mieszkowy, fig. 2 — regulator z czujnikiem sferoidalnym, a fig. 3 — przyklad usytuowania regulatora na poczatku przewodu po¬ wrotnego, wewnatrz grzejnika centralnego ogrze¬ wania — w czesciowym przekroju.Jak uwidoczniono na fig. 1 i fig. 2, regulator zawiera obudowe 1 w ksztalcie szklanki, w któ¬ rej denku 2 jest otwór 3 dla przeplywu czynnika grzejnego, a górna krawedz 4 obudowy 1 jest na przyklad nagwintowana w celu polaczenia jej z przewodem powrotnym 13. Druga czesc regulatora stanowi jarzmo 5 przymocowane do obudowy 1.Jarzmo 5 na sciance bocznej ma najmniej jeden otwór 6, przeznaczony dla przeplywu czynnika grzejnego. Wewnatrz jarzma 5 na jego podstawie 7 jest zamocowany mieszkowy czujnik 8 lub sfe- roidalny czujnik 9. Czujnik 8 jest zakonczony grzybkowym zaworem 10, sluzacym do zamykania otworu 3 w obudowie 1, analogiczne zadanie spel¬ nia przednia czesc 11 czujnika 9, który jest wyko¬ nany z elastycznego tworzywa. Czujniki 8 i 9 sa to termostaty napelnione czesciowo ciecza 12, któ¬ rej temperatura parowania jest dobrana do para¬ metrów czynnika grzejnego w instalacji central¬ nego ogrzewania lub wymiennika ciepla. Ciecza wypelniajaca czujniki 8 i 9 sa weglowodory flu¬ orowane jak: fluoratrójchlorometan, czterofluoro- dwuchloroetan i fluorodwuchlorometan stosowane w urzadzeniach chlodniczych.Wypelniaczem moze byc równiez eter lub alko¬ hol (dla wymienników cieplej wody).Jak pokazano na fig. 3 do poczatku przewodu powrotnego 13 w czesci wylotowej 15 grzejnika 16 jest przymocowany regulator 14, karzystnie przez nakrecenie.Regulator 14 wyposazony w czujnik 9 fig. 2 dzia¬ la na zasadzie otwarty-zamkniety, przy czym tem¬ peratura jego zadzialania jest dokladnie okreslona, natomiast regulator z czujnikiem 8 — dziala z opóznieniem, poniewaz czujnik 8 musi pokonac do¬ datkowo cisnienie potrzebne do rozciagniecia mieszka. PL